Noiz sortua: 2012-05-11 00:30:00

Itxierak

Krisian itxitako enpresak

Krisiak eztanda egin zuenetik, Euskal Herriko ehunka enpresak itxi dituzte ateak, eta milaka langile kalean utzi. Horietako asko garrantzi eta historia handiko enpresak izan dira.
Daewooko langileen protesta bat.
Daewooko langileen protesta bat. RAUL BOGAJO / ARGAZKI PRESS

Aitziber Arzallus -

2012ko maiatzak 11

Krisiak eztanda egin zuenetik ehunka enpresek itxi dituzte ateak Euskal Herrian. Horietako asko garrantzi eta historia handikoak, Ramon Vizcaino kasu. Lantegietarako hotz industrialeko sistemak fabrikatzen zituen Oiartzungo enpresak bukaera luze eta dramatikoa izan. 2010ko urtarriletik 2011ra, 400 langileak egunero egunero joan ziren lanera, baina zentimorik kobratu gabe. AIAC inbertsio talde estatubatuarrarengan jarri zituzten itxaropen guztiak, enpresa salbatzera zetorrelakoan, baina hilabete gutxiren buruan, etorrita bezala alde egin zuen, arrastorik utzi gabe. Administrazioei laguntza eskatzeko egindako hamaika mobilizazioek ezer gutxitarako balio izan zien langileei. 2011ko urtarrilean kale gorrian geratu ziren guztiak.

Ekipamendu ondasunak ekoizten zituen Trapagarango Babcock Power izan da krisiak lurperatu duen beste mitikoetako bat. Sasoirik onenean 5.500 langile izatera ere iritsi zen, baina 2011ko irailean 392 langilerekin itxi zituen ateak. Amaiera luzea izan zuen hark ere. Azken jabeak, Austriako A-Tec enpresak, 2010a bukatzerako iragarri zuen bere asmoa, baina langileek azkenera arte eutsi zioten inbertsiogile berri bat topatzeko esperantzari. 94 urteko historiaren ostean, duela urte erdi pasatxo itxi zituen ateak.

Are urte gehiago zeramatzaten BH bizikleta ekoizleak Gasteizen eta Tavex ehungintza enpresak Bergaran; batak ehun eta besteak 164, baina haiek ere historia dira dagoeneko. 2010eko azaroan iragarri zuten Euskal Herriko lantegiak itxi eta ekoizpena kanpora zeramatela. BHk 47 langile utzi zituen kalean eta beste 68 Tavexek. Mugerreko Salines gatzagak ere, 93 urte eta gero, 2010eko urrian erabaki zuen ekoizteari behin betiko lagatzea. 65 lagun utzi zituen kalean.

Beste historikoetako batek ere, Arabako Ceplastikek, dena pikutara bidaltzea erabaki zuen 2010eko abenduan. 40 urte baino gehiago zermatzan Jundizko industrigunean material plastikoak ekoizten, batez ere eraikuntzarako. Eskarien jaitsierari aurre egin ezinik, enpresa likidatzeko baimena eskatu zion epaileari. 119 langile geratu ziren kalean.

Zoritxarrez, Cesplastik adibide soil bat baino ez da, azken hiruzpalau urteotan askoz enpresa gehiago hondoratu baititu eraikuntza sektorearen gain beherarak. Irungo Egoki altzarientzako heldulekuen ekoizlea —Europako handienetakoa— izan zen erori zen aurrena, krisiak eztanda egin eta berehala, 2008ko udazkenean bertan. Langile batzuk kaleratzeko erregulazioa izan behar zuena, enpresa ixteko dosier batengatik ordezkatu, eta 200 lagun utzi zituen kalean. Urtebetera, artean atzeratutako soldatak —lau hilebetekoak— eta kalte ordainak jasotzeke jarraitzen zuten Egokiko langile izandakoek.

Gruas Jasok gauza bera egin zuen Olaberriko lantegiarekin. 161 langile kaleratuko zituela iragarri zuen 2009ko irailean, garabien ekoizpena %97 eta bere fakturazioa %76 amildu zelako azken hiru urteetan.

Zorte txar bera izan zuten Altsasukoko Arfe eta Isphording Hispaniak, Gasteizko Kemenek eta Mugerreko Bois et Chiffons enpresetako langileek ere. Arfen kutxa gotorrak eta buzoiak egiten zituzten; 46 urte eta gero, iazko apirilean itxi zituen ateak 157 langile kalean utzita. Isphordingen sukaldeko txorrotetarako balbulak eta etxetresna elektrikoetarako osagai txikiak farbikatzen zituzten, 2010eko urtarrilera arte; 95 lagun utzi zituen kalean. Bois eta Chiffons altzari denden kateak, berriz, Iparraldeko saltoki guztiak itxi eta 39 lagun utzi zituen lanik gabe joan den urteko abuztuan.

Hilabete hartan bertan iragarri zuen Daewook Gasteizko lantegia itxiko zuela, han ekoizten zuen hozkailu eredua aurki desagertuko zela argudiatuta. Zikin jokatu zuen Hego Koreako multinazionalak, batetik, Euskal Herrira etortzean diru laguntza publikoak jasotzeko egindako promesak sekula ez zituelako bete; eta bestetik, 147 lanpostuak desusezteko eskaera langileak oporretan zirela egin zuelako.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Maiatzaren 24ko datuekin eguneratua. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan ez da hildakorik izan, 23 positibo berri detektatu dituzte PCR probekin, eta hiru gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 28.474 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.013 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Ikasle bat ikasgelan, Donostiako Axular Lizeoan. ©Gorka Rubio / Foku

Eskola «gutxitan» itzuli dira ikasgelara, sindikatuen arabera

Berria

ELA, LAB, Steilas, CCOO eta UGT sindikatuen arabera, ikastetxe «gutxi» izan dira gaur ateak ireki dituztenak. Sindikatuek protesta egin dute Gasteizko Eusko Jaurlaritzaren egoitzaren aitzinean.

Ikasgelara itzulera

Abian da itxialdiaren bigarren arindua

Berria

Konfinamendua samurtzeko neurriak ugaritu direla agerikoa izan da gaur; hondartzetan, makrodendetan, ostatuetan eta eskoletan aldaketa eguna izan da. Sindikatuek ohartarazi dute arretaz aztertuko dutela ea ikasleak eta irakasleak segurtasunez itzultzen ari diren eskolara, eta hala ez bada mobilizazioak egingo dituztela nabarmendu dute.

 

Gazte bat etxean ikasten itxialdi garaian. ©Raul Bogajo / Foku

Hego Euskal Herriko biztanleen %45ek «ondoeza» sufritu dute konfinamenduan

Edurne Begiristain

Konfinamenduak herritarrengan izan dituen ondorio psikologikoak aztertu ditu EHUk zuzendutako ikerketa batek.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna