Albistea entzun

Sanferminologoa

Robota negarrez

Sanferminetan Iruñean izan den orok ikusi ditu, ezinbestean, eta, gizaki itxura duten arren, gizakia baino gehiago dira, eboluzioaren hurrengo urratsa: ziborgak.
Sofistikazio handiagoko gizakiak dira sanferminetako ziborgak.
Sofistikazio handiagoko gizakiak dira sanferminetako ziborgak. JAGOBA MANTEROLA / ARGAZKI PRESS

Iñigo Astiz -

2011ko uztailak 9

Ezinezkoa da sanferminetan gizakiaz hitz egitea. Bai, behintzat, gizaki soilaz hitz egitea. Bestelako gizaki motak ere agertzen baitira festetan. Beste sofistikazio maila bateko izakiak, eboluzioaren bidean urrats bat aurrerago dauden entitate biologikoak: ziborgak. Kito dira Iruñean gizon-emakume gorputz biluziak, eta haragiaren berezko ahulkeriak. Beste urrats bat egin du gizakiak sanferminetan. Lerro zuzena marraztu daiteke kobazuloetan lehen makila erabiltzen ikasi zuen lehen hominido haren eta sanferminetan osagarriz beteta dabiltzan beste gizaki horien artean. Teknologia biologikoen abangoardia da Iruñeko kaleetakoa, eboluzioko zenbait teorialari kritikoren arabera (Hidalgo, G., 1985, eta Ruiz, E., 1988). DNAn ditugun akatsak zuzentzeko esperimenturik puntakoenak. Betiko ametsa laztandu daiteke hemen: Agur heriotza, kaixo hilezkortasuna.

Etikoak dira galderak sanferminetan, horregatik, eta bizia da eztabaida kale txoko guztietan. Zer da ziborg bat? Zer gizakia? Bihotz formako zenbatgarren betaurrekoak erostean gainditzen ditu batek gizakiari berez dagozkion muga biologikoak? Non bukatzen da humanoidea, non hasten robota? Zein izan daitezke balizko gurutzaketa baten emaitzak? Emango zure terminalaren telefono zenbakia? Ez dago adostasunik zientzialarien artean.

Izan dira ikerketa serioak egiteko saio gutxi batzuk jadanik (Asimov, I., 1950; Rubio, M, 2007). Baliagarri izan dira lehen saio horiek, halere, ziborgen oinarrizko festa beharrak ulertu, eta haiei nola erantzun jakiteko. Hauek dira ondorioak: txarangak (asko), pizgarri likido eta solidoak (gehiago), beste ziborgak (neurrian) eta deskantsua (gutxi). Horiekin fresko iraun dezake sanferminetan ziborg batek.

Zientziatik urrun, mito asko dago, ordea, ziborgen inguruan, eta hedatuta dago ziborgak nekatu ere ez direla egiten dioen leienda (Urionabarrenetxea, C., 1945, eta Martinez, A., 1988). Faltsua da sinesmena, ordea. Nahikoa izan da ziborg bati egun beteko jarraipena egitea horretaz ohartzeko. Esnatzen denean (horri esnatzea esaten ahal bazaio), 1,78 litro ur edaten ditu, eta 241 gramo gaileta jaten. Dutxatu, jantzi, eta atera egiten da. Jarraipena zaildu egiten da hor, baina bat-batean betaurreko argitsuekin azaltzen da. Gauean okerrago ikusi ahal izateko erosiak (2 euro), eta buru gainean belarri batzuk jarri ditu, gutxi entzun beharrean, batere ez entzuteko. Hominido masan desagertzen da.

Erdi gizaki, erdi robot

Ziborga da, masaren erdian koska bat gorago sumatzen du bere burua. Kontrolpean du dena. Badakizki neurtzen litroak, gramoak eta orduak. Ez du nekerik. Bera da eboluzioa. Areago: aingeru bat da, edertasunaren jainkosa klasikoa, santu bat. Bera da San Fermin. Festaren luzapena da bere puntako teknologiako gorputza, eta hori adierazten dute erosi berri dituen belarritako dirdiratsu eta ezpata fluoreszenteak ere: «Pi, pi, pi! Gertatu da fusioa».

Ordu batzuetara (13,2 ordu, zehazki), nekatuta sumatzen du bere burua subjektu ikertuak, bakarrik eta ahul eguzkipean. Biluzik, eta ahaztuta. Amorratuta eta suminak harturik heltzen da etxera. Nekez, eta dorpe. Ohe gainean abailtzen da. Loak hartzen du. Ziborga da: robota %50, eta gizakia beste %50. Gizakia, beraz, ehunekorik handiena. Kobazuloetan lehen makila erabiltzen ikasi zuen hominidoa da, funtsean, puntako teknologiaz jantzia.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Olatu sinkronizatua

Berria

Bi urte barru Europako kultur hiribirua izateko bidean, bosgarren Olatu Talka lehertu da asteburu honetan Donostian, 250etik gora proposamen sinkronizatu eskainita parte hartu nahi duen orori. Sormena, kirola argazkian, Easo igeriketa taldeko kideen atzoko erakustaldia, aldarrikapena eta elkartasuna nahastu dira egitarauan. Donostiatik kanpo ere zabaldu da aurten eskaintza, gainera.

Alarmak piztuta

Berria

Nafarroan, berezko arraza batzuk galzorian

60 urteko gaztea

Berria

Fender Stratocaster gitarra elektrikoa, 1954tik doinuka

Hemen da Olentzero

Berria

Gaur kalez kale eta etxez etxe ibiliko da, haurren begiradapean

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna