Noiz sortua: 2018-03-13 00:30:00

Korrikaren kume geldiezinak

Igandean abiatu zuten, Belfasten, gaelikoaren aldeko Rith lasterketa, Euskal Herriko egitasmoak Europan inspiratu dituen antxintxiketako bat.
Korrikalariak Belfasten, Rith lasterketaren lehen etapan. Larunbatean amaituko da, uharte osoa iparretik hegora zeharkatu ostean.
Korrikalariak Belfasten, Rith lasterketaren lehen etapan. Larunbatean amaituko da, uharte osoa iparretik hegora zeharkatu ostean. RITH2018 Tamaina handiagoan ikusi

Edu Lartzanguren -

2018ko martxoak 13
Oraintxe bertan, zoro zoragarri batzuk korrika ari dira hizkuntzaren alde, egunez, gauez, eguzkitan edo euripean. Oraingoan ez da Euskal Herrian, eta ez da euskara ahoz aho daramatena. Belfasten (Ipar Irlanda) abiatu zuten igandean Rith lasterketa. Rith hitzak korrika egin esan nahi du gaelikoz. Larunbatera arte, gaelikoaren alde korrika ibiliko dira uhartean: 1.500 kilometro egingo dituzte, eta antolatzaileek 25.000 korrikalari espero dituzte.

«Rithen, umeengan jartzen dugu arreta», esan du Darren O Rodaighek, Rith 2018ko koordinatzaile buruak. Umeekiko arretak lotura zuzena du Irlandako hezkuntza sisteman gaelikoak duen lekuarekin: ikasleek ikasgai gisa jasotzen dute, eta ez da beste edukirik ematen gaelikoz. «Horregatik, Rithek sekulako aukera ematen du hizkuntza eskolan eta eskolaz kanpo lantzeko». Horrez gain, antolatzaileentzat oso garrantzitsua da hedabideetan lortzen duen oihartzuna. «Sekulako balioa dute irrati eta telebistako trafiko albistegietan egiten dituzten ohartarazpenek bakarrik».

Gaelikoaren Aldeko Asteko (Seachtain na Gaeilge) ekitaldi nagusietakoa da lasterketa. Historia luzea du jaialdiak, 1903. urtean hasi baitziren, Croí na Teanga It's You! lelopean egiten (Hizkuntzaren bihotza - zeu zara!). Baina lasterketa askoz gazteagoa da: 2010. urtean hasi ziren egiten, Korrikaren eredua hartuta. 20.000 lasterkari bildu zituzten lehen urte hartan. Euskal Herrian legez, ekitaldi berria tradizio bihurtu da, lehen unetik.

Korrikan, 2.300 kilometro inguru egiten dira; Rith motzagoa da. Gainera, aurtengo lasterketa iazkoa baino laburragoa izango da. 2016ko Rith korrikak 11 egun iraun zuen, eta korrikalariek 2.600 kilometro egin zituzten. «Gehiegitxo izan zen: oso gogorra da halako lasterketa luzea antolatu eta gauzatzea», esan du O Rodaighek. Uharteak populazio dentsitate txikia izateak zaildu egiten du kilometro guztiak egiteko jendea topatzea. «Hiri handietatik pasatzen saiatzen gara, eta ezin dugu inoiz Dublin pasatu gabe utzi, noski».

Belfastetik abiatu zen, igandean, eta azken hilabeteetan Irlandako hizkuntza propioaren inguruko eztabaida sutsuaren erdian daude uhartearen iparraldean. Alderdi nazionalistak hizkuntzaren ofizialtasuna eskatzen dute, baina unionistek gogor egiten diote uko eskaerari. Rithen antolatzaileek nahiago dute lasterketari kutsu politikoa kendu, O Rodaighek azaldu duenez: «Edonola ere, Rithek beti babestuko du irlandar guztiek irlanderaz jakiteko eta egiteko duten eskubidea».

Erakundeen onarpen handia du lasterketak, Irlandako Errepublikan behintzat. Aurtengo lekukoak barruan daraman mezua Irlandako presidenteak idatzi du, Michael D. Higginsek.

Antolakuntzak funts bat osatzen du Rithen bildutako diruarekin, eta, gero, elkarteek egitasmoak aurkez ditzakete diru laguntzak eskatzeko.

Lasterketak amaiera arranditsua izango du larunbatean, Irlandaren egun nazionalean. «Zer gertatzen da euria egiten badu?», galdetzen diete antolatzaileei askotan. Honela erantzuten dute: «Korrika jarraitzen dugu; hau Irlanda da, azken batean».

Albiste gehiago

Apirilaren 1ean eguneratua, 14:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 9.358 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda, administrazioen arabera. 501 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 2.134 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Pankarta bat, Biboko Zapikaleetan. ©Marisol Ramirez / Foku

500 hildakoen langa gainditu du izurriak Euskal Herrian

Berria

Dagoeneko 501 pertsona hil ditu gaitzak. Hego Euskal Herrian 9.335 kasu diagnostikatu dituzte. Sindikatuek gutun bat bidali diote Denis Itxaso Madrilek EAEn duen ordezkariari, besteak beste zentralizazioa bertan behera uzteko eskatzeko, eta Maddalen Iriartek mahai bat eratu nahi du erabakiak hartzeko

1983ko abuztuan, Busturian, uholdeetan. ©BERRIA

Zer egin krisi bati aurre egiteko?

Enekoitz Esnaola

Jaurlaritzako eta Nafarroako lehendakariek, euskal gatazkako indarkeriaz gain, zenbait garai sozial gogor ere bizi izan dituzte 40 urteotan: uholdeak, sute eta istripu larriak, krisi ekonomikoak... Carlos Garaikoetxeak, Jose Antonio Ardanzak, Patxi Lopezek eta Uxue Barkosek lehendakari gisara bizi izan zituzten krisietan izandako esperientziak kontatu dizkiote BERRIAri. Garrantzia eman diote gertutasuna eta sentsibilitatea izateari, baita neurriak hartzeari ere.

Aceros Olarra lantegia, Loiun, atzo. ©Marisol Ramirez / Foku

Tubos Reunidosek berriro zabalduko du

Iker Aranburu

Jaurlaritzak uste du industria osoak eutsi ahal diola jarduera txiki bati. Mondragonek dio «atzeraezinezko konpromisoak» bete ahal izango dituela, eta CAFen 37 boluntario ari dira bagoi batzuk entregatzeko.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun

Izan zaitez BERRIAlaguna