Albistea entzun

Korrikaren kume geldiezinak

Igandean abiatu zuten, Belfasten, gaelikoaren aldeko Rith lasterketa, Euskal Herriko egitasmoak Europan inspiratu dituen antxintxiketako bat.
Korrikalariak Belfasten, Rith lasterketaren lehen etapan. Larunbatean amaituko da, uharte osoa iparretik hegora zeharkatu ostean.
Korrikalariak Belfasten, Rith lasterketaren lehen etapan. Larunbatean amaituko da, uharte osoa iparretik hegora zeharkatu ostean. RITH2018 Tamaina handiagoan ikusi

Edu Lartzanguren -

2018ko martxoak 13 - Donostia

Oraintxe bertan, zoro zoragarri batzuk korrika ari dira hizkuntzaren alde, egunez, gauez, eguzkitan edo euripean. Oraingoan ez da Euskal Herrian, eta ez da euskara ahoz aho daramatena. Belfasten (Ipar Irlanda) abiatu zuten igandean Rith lasterketa. Rith hitzak korrika egin esan nahi du gaelikoz. Larunbatera arte, gaelikoaren alde korrika ibiliko dira uhartean: 1.500 kilometro egingo dituzte, eta antolatzaileek 25.000 korrikalari espero dituzte.

«Rithen, umeengan jartzen dugu arreta», esan du Darren O Rodaighek, Rith 2018ko koordinatzaile buruak. Umeekiko arretak lotura zuzena du Irlandako hezkuntza sisteman gaelikoak duen lekuarekin: ikasleek ikasgai gisa jasotzen dute, eta ez da beste edukirik ematen gaelikoz. «Horregatik, Rithek sekulako aukera ematen du hizkuntza eskolan eta eskolaz kanpo lantzeko». Horrez gain, antolatzaileentzat oso garrantzitsua da hedabideetan lortzen duen oihartzuna. «Sekulako balioa dute irrati eta telebistako trafiko albistegietan egiten dituzten ohartarazpenek bakarrik».

Gaelikoaren Aldeko Asteko (Seachtain na Gaeilge) ekitaldi nagusietakoa da lasterketa. Historia luzea du jaialdiak, 1903. urtean hasi baitziren, Croí na Teanga It's You! lelopean egiten (Hizkuntzaren bihotza - zeu zara!). Baina lasterketa askoz gazteagoa da: 2010. urtean hasi ziren egiten, Korrikaren eredua hartuta. 20.000 lasterkari bildu zituzten lehen urte hartan. Euskal Herrian legez, ekitaldi berria tradizio bihurtu da, lehen unetik.

Korrikan, 2.300 kilometro inguru egiten dira; Rith motzagoa da. Gainera, aurtengo lasterketa iazkoa baino laburragoa izango da. 2016ko Rith korrikak 11 egun iraun zuen, eta korrikalariek 2.600 kilometro egin zituzten. «Gehiegitxo izan zen: oso gogorra da halako lasterketa luzea antolatu eta gauzatzea», esan du O Rodaighek. Uharteak populazio dentsitate txikia izateak zaildu egiten du kilometro guztiak egiteko jendea topatzea. «Hiri handietatik pasatzen saiatzen gara, eta ezin dugu inoiz Dublin pasatu gabe utzi, noski».

Belfastetik abiatu zen, igandean, eta azken hilabeteetan Irlandako hizkuntza propioaren inguruko eztabaida sutsuaren erdian daude uhartearen iparraldean. Alderdi nazionalistak hizkuntzaren ofizialtasuna eskatzen dute, baina unionistek gogor egiten diote uko eskaerari. Rithen antolatzaileek nahiago dute lasterketari kutsu politikoa kendu, O Rodaighek azaldu duenez: «Edonola ere, Rithek beti babestuko du irlandar guztiek irlanderaz jakiteko eta egiteko duten eskubidea».

Erakundeen onarpen handia du lasterketak, Irlandako Errepublikan behintzat. Aurtengo lekukoak barruan daraman mezua Irlandako presidenteak idatzi du, Michael D. Higginsek.

Antolakuntzak funts bat osatzen du Rithen bildutako diruarekin, eta, gero, elkarteek egitasmoak aurkez ditzakete diru laguntzak eskatzeko.

Lasterketak amaiera arranditsua izango du larunbatean, Irlandaren egun nazionalean. «Zer gertatzen da euria egiten badu?», galdetzen diete antolatzaileei askotan. Honela erantzuten dute: «Korrika jarraitzen dugu; hau Irlanda da, azken batean».

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©BERRIA

«Musika ekoizleok artistak ere bagara»

Unai Etxenausia

Musika urbanoa ekoizten hasi zen Denso duela bost urte. Euskal Herrian indarra hartzen ari den generoa dela nabaritzen du. Horregatik, estudio profesional bat irekitzeko apustua egingo du.
Ezkerretik eskuinera, Eider Amundarain Zaldibiako Lardizabal eskolako zuzendaria, Eñaut Agirre eta Zineb el-Ghaouti gurasoak, eta Karmele Perez Huheziko irakaslea. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Eskola denentzat izan dadin

Ane Insausti Barandiaran

Eskolako funtzionamendua euskaraz izan dadin, baina, era berean, edukiak guraso guztiek uler ditzaten, proiektu bat abiarazi dute Zaldibiako eskolan. Guraso euskaldunak eta migratzaileak elkarrekin ari dira baliabideak sortzen. Orain arte egindako bidea aztertu dute, jardunaldi batzuetan.

 ©MARISOL RAMIREZ / @FOKU

«Ipuinetako lizentziak hartu dituzte bertsolariek»

Urtzi Urkizu

Bertsolari Txapelketa Nagusiko ETBko emanaldietan analisiak egiten aritu da Martin, Ilaski Serrano esatariaren alboan. Hala arituko da hilaren 18ko finalean ere, Iruñean.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...