ATZEKOZ AURRERA. Mirari Martiarena eta Idoia Torregarai. Umoregileak

«Ahalduntzeko balio izan digu umoreak»

'Bakean dagoena bakean utzi' bakarrizketa bi ahotsetara sortu dute Martiarenak eta Torregaraik: euskara, umorea eta generoa dira saioaren ardatzak, euren egunerokoan ere ardatz dituztelako.
ION MARKEL ARGAZKIAK Tamaina handiagoan ikusi

Maialen Unanue Irureta -

2018ko otsailak 7

Ahoan bilorik gabe, eta, batez ere, gelditu gabe hitz egiten dute Idoia Torregarai Martijak (Usurbil, Gipuzkoa, 1974) eta Mirari Martiarena Iraolak (Oiartzun, Gipuzkoa, 1986). «Umoregile, umorezale eta umore saltseroak» direla diote, eta plazara ateratzeko «beharra» daukatela: hala egingo dute Lankuk ekoitzitako Bakean dagoena bakean utzi saioan. Oraingoz, bi emanaldi dituzte lotuak: martxoaren 4an, Elizondon, eta martxoaren 11n, Donezteben: «Nafarroa gurea da!».

Elkarrizketa zozo samarra ateratzen bada...

IDOIA TORREGARAI: Kontrako eragina izan dezake, baina esango dugu errua zurea dela! [Barreak].

Twitterren idatzi zenuen Mirari: «Ze nezesidade»?

MIRARI MARTIARENA: Umorezaleak izan gara beti, eta «ze nezesidade» hori da saioen aurreko beldur hori: «Eta nik hau zergatik egin behar dut?». Baina oholtzan hainbeste disfrutatzen dut, jendaurrean jarri eta jendea barrez ikustean...

I. T.: Ez duzu esan zure esaldia: zer gara gu?

M. M.: Umore bikiak!

I. T.: Gauza askotan egiten dugu bat: biok baserrikoak —bera ni baino gehiago—, kazetaritza ikasitakoak, umorezaleak eta umorea lantzen dugunak... Nik barne behar handi bat neukan hau egiteko. Hau da, Barretartia-rekin [bloga] 2012an hasi nintzen, ikastaro batzuk ere ematen ditut, eta badira hiruzpalau urte kanpora ateratzeko beharra neukala. Hurrengo pausoa zen: behar fisiko eta psikologikoa neukan.

M. M.: Ahalduntzeko balio izan digu umoreak, bizitza ikusteko beste modu bat da.

Zuk ere Mirarikeriak bakarrizketak egin dituzu lehenago.

M. M.: Mirarikeriekin hasi nintzenean, batek esan zidan: «Ez egin zeure buruari buruz». Eta, berandu zebilen, neure buruaz hitz egiten dudalako. Nire miseriak dira, baina ez nireak bakarrik: neure buruari barre eginez, jendeak, askotan, bere burua islatuta ikusten du.

Zer esateko baliatuko duzue saio berria?

I. T.: Guretzat, inportanteak dira euskara, generoa eta umorea: hirukote horren erpinetan mugitzen gara, egunerokotasunetik.

Ane Labakak eta Beatriz Egizabalek ere Erradikalak gara saioa sortu zuten, beraiek ere bikotean eta umorea egiten. Baina erreferenteak ez dira asko, ezta?

I. T.: Aktoreak egon dira, Kontxu Odriozolatik hasita, edo Bi eta bat-ekoak... Badago tradizio bat antzerkian. Hor daude, baita ere, Aitziber Garmendia, edo Onintza Enbeita, baina gutxi dira oraindik, eta, umoregile etiketarekin, gutxiago.

Oso kontu serioa da umorea; barre eginaraztea, oso zaila. Edo ez?

M. M.: Batzuetan, zerbaitek nire buruan sekulako grazia izan dezake, eta ikusten duzu jendearengan ez daukala hainbeste, edo alderantziz. Hain da fina barregarria denaren eta ez denaren arteko muga...

I. T.: Uste dut abantaila bat daukagula, betidanik erabili dugulako umorea, estrategia gisa, harremanetarako. Kirola egiten duenak, gorputza askoz trebatuagoa daukan bezala, bizitza umorez ikusten duenak erraztasun handiagoa du barre eginarazteko.

Zeintzuk dira halako saio on bat egiteko gakoak?

I. T.: Ordu eta bost minutuko saioan denbora guztian gaude hitz egiten: hitzak dauka garrantzia, baina baita gorpuztasunak ere.

M. M.: Orain gutxi ikastaro bat egin dut Miren Gaztañagarekin, eta esaten zuen ez garela konturatzen gorputzak gorputzei begira gaudela: hizketan ari garenean, gure jarrerarekin ere asko esaten dugula. Mirarikerietan, lehenengo esaten dudana da: «Ni Mirari naiz, neska fina naiz komatxo artean, baserritarra naiz komatxo artean, eta neska gizena naiz komatxo artean».

I. T.: Puskatzeko gaude: gure muga eta gure presioetatik harago pauso bat eman eta aurrera egiteko. Zor genion geure buruari, eta baita, kasu honetan, emakumeei edo gorputz desberdinei... ere.

Bi izanda, nola moldatuko zarete?

I. T.: Ia txanda hartu ezinik ibiltzen gara!

M. M.: Nola hasiko garen, txanponak erabakitzen du, jendaurrean. Horrek baldintzatzen du publikoarekin izango dugun lehenengo kontaktua, bakoitza bere erara hasiko baita. Bakoitzak bere gaiak ditu, baina batzuk konpartitzen ditugu: nik hitz egiten dut ama izatearen presioaz, Idoiak amatasunaz...

I. T.: Belaunaldi desberdinetakoak garenez, jende gehiagorengana hel gaitezke. Gorputz desberdinak, amatasuna edo ama izan beharraren presioa, depilazioaren beharrezkotasun hori, hilerokoa... Gai askoz gehiago egon daitezke, baina horietatik hasi nahi genuen.

Bakean dagoenari bakean utzi: itxura guztien arabera, ez duzue inortxo ere bakean utziko, ezta?

I. T.: Aldarri bat egiten dugu: esaterako, depilatzea zein kontrakoa erabakitzen duenari bakean uzteko. Eta, aldi berean, gai horiek bakean ez uzteko aldarria ere bada.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Zarauzko (Gipuzkoa) hondartz, ekainean. ©Juan Carlos Ruiz / FOKU

Zarauzko Talai Mendi kanpinean PCR probak egiten dabiltza, bezero ohi batek positibo eman ostean

Amaia Ramirez de Okariz Kortabarria

Langileei PCR probak egin dizkiete, eta etxera bidali dituzte. Bezero batzuei ere egin dizkiete probak. Emaitzak jaso bitartean, kanpinera ezin da inor sartu eta bertatik irten.

Hainbat herritar, Iruñean, maskara jantzita. / ©Iñigo Uriz, Foku

Maskarak erabiltzea derrigorrezkoa izango da Hego Euskal Herrian

Joxerra Senar

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, bihartik aurrera kalean ere jantzi beharko da maskara; Nafarroan, etzitik aurrera. Igerilekuetan eta hondartzan, maskara jantzi beharkoa da, bainua hartzeko izan ezik. Kirola egiteko orduan edo naturguneetan ken daiteke. Jaurlaritzak botila festa debekatu egin du.

Herritarrak PCR proba egiteko zain. ©Jon Urbe / Foku

80 kasu gehiago Hegoaldean, eta lehen hildakoa Nafarroan ekainaren 11tik

Edu Lartzanguren

Gipuzkoan indarrez ari da izurria: 41 kasu baieztatu dituzte. Iruñean beste agerraldi bat atzeman dute, eta gutxienez hiru lagun kutsatu dira.

Banksy grafitigileak maskarak janzteko eskatu du ekintza batez

Banksy grafitigileak maskarak janzteko eskatu du ekintza baten bidez

Edu Lartzanguren

Londresko metroan sartu da, garbitzaile jantzita, eta koronabirusaren inguruko irudiak margotu ditu.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna
Maialen Unanue Irureta

Informazio osagarria

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna