Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Maria Zapata Hidalgo. Antropologoa

«Ahultasuna onartzea ere suspertzeko indar bat da»

Depresiotik suspertu diren eta prozesu horretan daudenen gertuan dabil Zapata, ikertzeko zer leku daukaten generoak eta gorputzak. Ezinbestekotzat jo du gorputzera itzultzea.
IÑIGO URIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Itziar Ugarte Irizar -

2018ko maiatzak 31

Depresiotik suspertzea ikuspegi antropologiko eta feministatik aztertzen dihardu Maria Zapata Hidalgok (Badajoz, Espainia, 1983). Emakumeen Osasunaren Nazioarteko Egunean, Depresiotik suspertzea: generoa, gorputza eta aldaketa-gaitasuna hitzaldia eman du, Emakundek gonbidatuta.

Zer dakar depresioa ikuspuntu antropologiko feminista batetik begiratzeak?

Dimentsio soziokultural guztia kontuan hartzea. Depresioa ikuspuntu fisiologiko batetik aztertu ohi da, baina askoz konplexuagoa da. Bitartekaritza egiten duten faktore asko daude; soziokulturalak, uneko gertakizun bati lotutakoak eta baita pertsonalagoak direnak ere, ikasketaren araberakoa dena kontu genetiko bat bainoago. Gauza asko elkartzean bizi-krisia iristen da; ordura arteko tresnak ez dira aski aurre egiteko, eta krak; nekea dator, eta, batzuetan, depresioa.

Nola gurutzatzen du depresioa genero eraikuntzak?

Hamaika modutan. Depresioa hasieratik emakumeen gaixotasuntzat hartu izan da, fenomenologia oso lotuta dagoelako emakume izate hegemonikoarekin: negarra, plazeraren galera... Askoz gehiago dira diagnostikatutako emakumeak, eta askotariko genero indarkeriak eragin zuzena du; ez da berdina gizon ala emakume pobre izan, edo adineko emakume ala gizon. Transexualitatearen eta amatasunaren gaiek ere asko pisatzen dute.

Depresiotik suspertzen ari denaren bizipenak lantzen dituzu.

Bai, eta garrantzitsua da esatea posible dela suspertzea, zeren oraindik bada kronikoa dela dioenik. Suspertzea ezin da orokortu, baina; batentzat gauza bat izan daiteke, eta beste batentzat oso bestelakoa.

Gainditzeko estrategietan, gorputzaren ahalaren aldekoa zara.

Bai. Ohikoenak psikofarmakologia eta laguntza psikologikoa dira, baina gorputz-praktikak funtsezkoak dira, nik uste; kirola egitea, etxeko lanak egitea, dutxatzea, janztea, terapiara joatea, lanera joatea... Gorputzarekiko aldentze bat dago depresioan, eta gorputzera itzultzeak laguntzen du aurre egiten.

Beti inguruarekin harremanean?

Depresio batetik inoiz ez zara bakarrik suspertzen. Ingurua ezinbestekoa da; besarkada bat, planetara laguntzea, terapia ordaintzen laguntzea... Prozesua motela da, eta hala hartu behar da; gaur ez badu paseatzera atera nahi, ez da ezer gertatzen; bihar berriz saiatu, ea orduan nahi duen. Hor egon.

Gainditzeak ahalduntzen du?

Batzuetan, baina ez da mitifikatu behar. Autozaintza gehiago dagoen bizimodu bat hartzen da, hori bai. Suspertzea aldaketa handiak egiteko indarrarekin lotzen dugu, baina ahultasuna onartzea ere suspertzeko indar bat da. Edozeri aurre egin diezaiokegula esan baino, zaurgarriak garela onartzea da, eta hortik bizi garela. Feminismoak ematen ditu zenbait gako osasuna hortik pentsatzeko.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©MONIKA DEL VALLE / @FOKU

«Euskaraldia oso neorrealista da»

Urtzi Urkizu

ETB1ek 'Dailobit' saioaren bigarren atala emango du gaur, Euskaraldian izandako bizipenekin. Rutak Leire Palaciosekin batera aurkezten du programa. «Naturaltasunez agertzen saiatzen naiz».
Filip Albor, Amaia Karrere eta Arantxa Hirigoien, <em>Ttinka</em> disko-liburuaren egileak. ©MATHIEU HARANBURU/ BELARRI

«Ikusi dut gauza gutirekin anitz pasarazten ahal dela»

Ainize Madariaga

'Ttinka' disko-liburua plazaratu du Hirigoienek, Filip Albor eta Amaia Karrerekin batera.Ttipitik «on» denez kantuak eta ipuinak euskaraz entzutea, haurren beharretara egokitu dute obra.
Jon Zabaleta, HernaniKomik azokan emandako Joseph Camino saria eskuetan duela. ©JON URBE / FOKU

«Marrazteak goizero jaikitzen laguntzen dit»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Trazu ezberdin asko dituen bineta erraldoi bat da Zabaletaren bizitza, marrazkiz zirriborratu duena. Hernani bere jaioterrian saritu dute, eta euskal komikiari egindako ekarpena aitortu.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Itziar Ugarte Irizar

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...