Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Solmaz Etemadzadeh. Aktibista

«Emakumeen ikuspuntutik berrikusi behar da Korana»

Etemadzadehk dioenez, Irango Gobernuak herritarren eskubideak urratzen ditu, bereziki emakumeenak. Feministek kartzelara joateko arriskua dutela esan du.
BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Kerman Garralda Zubimendi -

2018ko ekainak 14 - Gasteiz

Solmaz Etemadzadeh (Teheran, 1978) gaztetatik ibili da gizarte ekintzetan, bereziki kalean bizi ziren haurrei laguntzen. Izan ere, Irango amek ezin dituzte seme-alabak hezi gizonezko baten ardurarik gabe. Egoera horrek piztu zion kontzientzia feminista, baina, Iranen debekatua dagoenez, Gasteiztik aldarrikatzen ditu emakumeen eskubideak, han bizi baita 2016tik.

Nolakoa da emakumearen egoera herrialde musulmanetan?

Herrialde musulmanen artean desberdintasun handiak daude. Bakoitzaren kultura oso garrantzitsua da, ez delako berdina Azerbaijanen, Saudi Arabian edo Afrika iparraldean bizitzea. Emakumeen egoera desberdina da herrialde bakoitzean.

Eta Iranen?

Iranen ez dugu askatasunik; ez gizonezkoek, ez emakumezkoek. Halere, emakumeak larriagoa daude; bitxia da, dena baitaukagu, baina ezer ere ez: institutuetan ikasten da zer den feminismoa, baina galarazi egiten digute horretan sakontzea. Emakume askok ditugu ikasketak, baina etxeko lanetara mugatzen gaituzte. Ezin dugu nahi dugun arropa jantzi...

Hijabaz ari zara, ezta?

Iranen, emakumeek ezin dute kalera atera hijabik gabe. Askok ez dute nahi, baina behartuta gaude. Polizia berezi bat dugu, uste dut bakarra munduan, hijaba kontrolatzen duena. Basakeria bat da.

Korana bateragarria da feminismoarekin?

Korana gizonek idatzi zutenez, gizonek baldintzatzen dute emakumeen bizitza. Ni xiita naiz, musulmanen adar batekoa, eta xiitok uste dugu Korana berrinterpretatu egin behar dela egungo beharretara egokitzeko. Emakumeen ikuspuntutik berrikusi behar da Korana.

Feminismoa errotuta al dago Iranen?

Feminismoaren kontzeptua berria da, baina emakumeen aurkako injustiziak betidanik egon dira, eta betidanik salatu ditugu. Orain hasi gara borroka horri feminismo deitzen.

Zeintzuk dira Irango feministen lehentasunak?

Sinetsi behar dugu gizonezkoek, gobernuak eta sistema patriarkalak ezin dituztela emakumeen erabakiak hartu. Emakumeok badakigu zer behar dugun eta zer nahi dugun. Zergatik ez digute uzten erabakitzen? Uste dut hori dela oinarria, eta hortik eraikiko dugu gizarte parekide bat.

Nolako arazoei egin behar die aurre feminista batek Iranen?

Legeak ez gaitu babesten, eta hori oztopo handia da. Adibidez, erlijio abrahamiko guztiek galarazten dute ezkondu gabe haurrak izatea, baina halako gauzak gertatzen dira. Ezin ditugu babesik gabe utzi haur eta ama horiek. Legeak egokitu behar dira emakumeei babes gehiago emateko. Gainera, legeak emakumeak babesten ez dituenean, gizonek errazago jazartzen diete.

Arriskutsua da feminista izatea Iranen?

Gobernuak gustuko ez duen zerbait esatean, kartzelara zoaz zuzenean. Kartzelan daude feministak, abokatuak, artistak... Eta ez soilik emakumezkoak. Iranen ezingo genuke elkarrizketa hau izan, eta nik ez dut bertara itzultzeko aukerarik.

Aldaketa handia izan zen Euskal Herrira etortzea?

Hemengo egoera hobea da. Feminismorako bidea luzea da, baina Euskal Herriak gehiago egin du aurrera Iranek baino.

Nolakoa da zure egoera Euskal Herrian?

Gustura nago hemen, baina lana behar dut bertan gelditzeko. Kontratu batekin errazago lortzen da bisa, eta saihestu egingo nuke Iranera itzultzea.

Zer ikas dezake Euskal Herriko mugimendu feministak Irangoarengandik?

Emakumeen artean elkartasun handiagoa izan behar dugu. Batzuetan baztertua sentitu naiz musulmana izateagatik.

Eta alderantziz?

Gauza asko, egia esan. Baina bat esan beharko banu, tolerantzia. Gasteiztarrek oso ongi hartu naute, eta errespetu handiz. Elkarrekiko errespetua zabalduko nuke Iranen.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©MAIALEN ANDRES / FOKU

«Uliak aukerak ditu jende guztiarentzat»

Jakes Goikoetxea

Donostiako Ulia mendiko interpretazio zentroak hamar urte beteko ditu uztailean. Ezezaguna da oraindik ere donostiar askorentzat, baina jendea gero eta gehiago joaten dela uste du Orkolagak.
Anubis zaldi arabiarra, aurtengo edertasun lehiaketa batean. Lau aldiz gailendu da azken hiru hilabeteotan Galizian jokatutako txapelketetan. ©BERRIA

Abarizketako zaldi arabiarra

Enekoitz Telleria Sarriegi

Aritz Aranburu beasaindarraren Anubis zaldiak hainbat edertasun sari irabazi ditu. Abarizketa baserrian zaindu eta aterpetzen dute. Arraza bereko beste lau zaldi ere badituzte han.
Korterraza jaialdiaren antolatzaileak, aurkezpenaren egunean. ©KULTURA KALEAN

Arabako zinemaren indarra

Amaia Jimenez Larrea

Korterraza film laburren jaialdia Gasteizen eta Arabako hainbat herritan egingo dute. Gasteizen kontzertuak ere egongo dira; 42 film labur iritsiko dira Arabako 38 herritara
1 ©ARITZ LOIOLA / @FOKU

Dantzak gaurkotzea

Amaia Igartua Aristondo

XV. mendetik dantzatzen da kaxarranka Lekeition, eta aurten andre bati egokitu zaio, estreinakoz. Garai batean kofradiako lehendakaria aldatzean egiten zen. Hango sokadantza XIX. mendekoa da, gutxienez.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Kerman Garralda Zubimendi

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...