Albistea entzun

Darfurko gerra krimenak ikertzeko akordioa egin dute Sudanek eta Hagak

Lankidetza akordioaren helburua Darfurren gizateriaren aurka eginiko krimenak epaitzea da. Eskualdeko gatazkan 300.000 lagun hil zituzten
Omar Hassan al-Baxir Sudango presidente ohia, Khartumgo kartzelan, 2019ko abuztuan.
Omar Hassan al-Baxir Sudango presidente ohia, Khartumgo kartzelan, 2019ko abuztuan. AMEL PAIN / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Maddi Iztueta Olano -

2021eko abuztuak 14

NZA Nazioarteko Zigor Auzitegiak eta Sudango Gobernuak lankidetza akordio bat sinatu zuten atzo, Khartumek asteazkenean Omar al-Baxir presidente ohia Hagako auzitegiari entregatzea onartu ostean. Akordioak ahalbidetuko du Darfurren eginiko gizateriaren aurkako ustezko krimenen ikerketa abian jartzea, eta Al-Baxirrek krimen horietan izan zuen zeregina epaitzea. Data zehatzik iragarri ez duten arren, bi aldeek iradoki dute hurrengo astean ekingo dietela lanei.

Orain arte, ezinezkoa izan da Al-Baxirren aurkako epaiketa martxan jartzea; hein handi batean, Sudan ez delako Erromako Estatutuaren parte. Aurreko astean, ordea, gobernuak Erromako Estatutua berrestearen alde bozkatu zuen, Al-Baxir epaitu ahal izateko funtsezko neurria. Hala ere, oraindik ez dute argitu presidente ohia Hagan (Herbehereak) edo Sudanen epaituko duten.

Auzitegiak iragarri zuen Khartumen egoitza bat irekitzeko asmoa dutela, ikerketa koordinatzeko. Sudango Atzerri ministro Maryan al-Mahdidek asteazkenean baieztatu zuen gobernuak ikerketan lagunduko duela, «Darfurko biktimei justizia egiteko», eta nabarmendu zuen Khartumek onartu duela auzitegiak bilatzen dituen pertsonak entregatzea.

Agintaldi luzea

Al-Baxirrek 30 urtez agindu zuen Sudanen, 1989tik 2019ra. Duela bi urte, haren aurkako protesten ondorioz, hura kargutik kentzea lortu zuten, eta preso eraman zuten Khartumgo kartzelara. Harekin batera, Koberren espetxeratu zituzten Defentsa ministro ohi Abdel Rahim Mohamed Hussein eta Hego Kordofango gobernadore ohi Ahmed Harun; hirurei gerra krimenak egozten dizkiete.

Sudango auzitegi batek 2019an leporatu zion presidente ohiari ustelkeria kasuetan parte hartzea; eta 2020tik Khartumen ari dira epaitzen, 1989an estatu kolpe bat emateagatik. Halaber, Nazioarteko Zigor Auzitegiak 2009an aurkeztu zituen lehenbizikoz haren aurkako bi atxilotze agindu; Darfurren gauzatutako gizateriaren aurkako krimenak, eta gerra krimenak babestea eta sustatzea egotzita.

2003an piztu zen Darfurko gerra, milaka herritar Al-Baxirren gobernuaren diskriminazio sistematikoaren aurka altxatu zirenean. Gobernuz kanpoko erakundeek askotan salatu dute haien aurka Al-Baxirren gobernuak erabilitako indarkeria, baita 30 urteko epean gauzatutako ekintza oldarkorrak ere; herritarrei eginiko bortxaketak eta torturak, besteak beste. Nazio Batuen Erakundearen arabera, Darfurko gatazkan 300.000 lagun hil zituzten, eta, horiez gain, 2,5 milioi pertsonak ihes egin zuten.

2019ko abuztutik, zibilek eta militarrek osatutako trantsizio gobernu batek agintzen du herrialdean, eta adierazi du ikerketan parte hartuko duela, Al-Baxirren krimenen biktima guztiei justizia egiteko.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Montanan atzeman zuten globoa. ©BERRIA

AEBek Txinaren bigarren globo bat atzeman dute Latinoamerikan

Julen Otaegi Leonet

Pentagonoak Montanan atzeman zuen atzo ustezko lehen globo espioia; gaurko ordu txikietan, beste bat, Latinoamerikan. Ez du zehaztu non. Antony Blinken AEBetako Estatu idazkariak Txinara egitekoa zen bidaia bertan behera utzi du.

 ©MARCO SANTOPADRE

«Itsasoan hiltzen direnak dira larrialdia, ez bizirik iristen direnak»

Marco Santopadre

Ekintzailearen esanetan, «bisa politika bidegabeen biktima» izaten jarraitzen dute oraindik ere joan-etorriak libre eta seguru egiteko eskubidea behar luketen milaka pertsonak.
Italiako Polizia hilik aurkitutako zortzi migratzaileen gorpuak daramatzan ontziaren zain. / ©Concetta Rizzo, EFE

Kostazainek 42 pertsona erreskatatu dituzte Lampedusatik gertu

Arantxa Elizegi Egilegor

Zortzi lagun hilik atera dituzte ontzitik. Erreskatatutako migratzaileen esanetan, hotzez hil ziren. Beste bi desagertutzat jo dituzte.

Montanako zeruan ikusi duten ustezko globo espioia. ©BERRIA

AEBek Txinako ustezko globo espioi bat atzeman dute beren aire eremuan

Berria

Txinak «ez espekulatzeko» eskatu du, baina gertakariak korapilatu egin dezake igandetik aurrera Antony Blinken AEBetako Estatu idazkaria Txinara egitekoa den bi eguneko bisita.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...