Albistea entzun

Joseba Sanz. 'Gerra hemen hasten da' dokumentalaren gidoilaria eta zuzendaria

«Eusko Jaurlaritzak arma fabrikak laguntzen ditu»

Youtuben ikusgai dago 'Gerra hemen hasten da', Euskal Herrian fabrikatzen diren armen inguruko lana. Filmin plataforman, berriz, gerrarekin lotutako eduki bilduman jarri dute.
MARISOL RAMIREZ / @FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Urtzi Urkizu -

2022ko martxoak 10

Ongi Etorri Errefuxiatuak taldeko kidea da Joseba Sanz (Bilbo, 1970). El lado oscuro del Everest (Everesten alde iluna) dokumentala zuzendu zuen. Gerra hemen hasten da-ren arduradun nagusia da.

Ignacio Robles Getxoko (Bizkaia) suhiltzaileak uko egin zion armak garraiatzeari Bilboko portuan, 2017ko martxoan. Ezezko horrek zer piztu zuen?

Batetik, lehen momentuan, elkartasun handia Roblesekin, epaiketa bati aurre egin behar ziolako. Bestetik, ekintza horren bitartez jakin genuen Euskal Herritik arma asko bidaltzen zirela Saudi Arabiara, eta herrialde horrek hemengo armak erabiltzen dituela Yemeni erasotzeko. Ongi Etorri Errefuxiatuak taldean gai horretan sakontzen hasi ginen: batzorde berezi bat sortu genuen armen trafikoaren inguruan.

Roblesen ezezko hartatik abiatuta idatzi eta zuzendu zenuen Gerra hemen hasten da dokumentala. Euskal Herriko zenbait arma fabrika ageri dira filmean. Erakunde publikoek oztoporik jartzen al diete enpresa horiei?

Ez, alderantzizkoa: lagundu egiten diete. Eusko Jaurlaritzak argi eta garbi babesa eta laguntza ematen die arma fabrikei. Diru laguntzak ematen dizkie.

Filmaren amaierako kredituetan ageri da ez zutela elkarrizketarik eman nahi izan arma fabrikek, ez Bilboko Portuak, ez EHUko errektoretzak, ez Jaurlaritzako Bizikidetza Sailak. Zergatik?

Oso gai gatazkatsua delako. Ezkutuan egiten duten zerbait da, eta nahiago dute hortaz ez hitz egin. Jonan Fernandez Giza Eskubide, Bizikidetza eta Lankidetzako idazkari nagusiarekin hitz egin genuen, eta hasieran esan zuten parte hartuko zutela, baina, gero, ezetz esan ziguten, dilazio estrategia bat dela medio.

Interneten ikusgai jarri arte, zer bide egin du dokumentalak?

Finantzaketa kolektiboko kanpaina batean 14.000 euro lortu genituen. Horri esker ekin genion filma egiteari. Zabaltzea nahi genuen, eta proiekzio asko egin genituen: Euskal Herrian ez ezik, Espainian, Herrialde Katalanetan eta Italian ere. Bi aldiz egon ginen Italian; Genovako Portuan hango langileek uko egin zioten armak kargatzeari, eta inguru horretan badago kezka gaiarekin.

Zer moduzko harrera izan zenuten Italiako proiekzioetan?

Sekulako harrera. Baina Euskal Herrian bezala, proiekzioetara datozenak herri kolektiboetako militanteak dira, oro har. Sardinian ere izan ginen, eta han badute arazoa arma fabrika bat dela eta. Orotara, 120 proiekzio inguru egin ditugu.

Telebista kateek interesik azaldu al dute dokumentala emateko?

Hamaika telebistak interesa azaldu zuen, eta emititu zuen. Baita Telesur kateak ere. Argia-k multimedia atarian jarri zuen. Filminen jartzeko aukera egon da, eta puntuazio oso ona du bertan. Al-Jazeera telebista kateak emisio eskubideak erosi ditu, baina oraindik ez dute eman. Ekialde Hurbil osoan emateko eskubideak dituzte. Al-Jazeerak ordaindutako dirua gure batzordeko proiektuetarako da.

Azkeneko egunetako eztabaida gaietako bat izan da: Ukrainara armak bidali ala ez. Zer iritzi duzu?

Ez genuke armarik bidali behar. Ongi Etorri Errefuxiatuak taldeak ikuspegi hori du: ez dira armak bidali behar gatazka elikatzeko. Negoziazioak sustatu behar dira. Ukraina NATOn ez sartzea eta herrialde neutral gisa gelditzea izan daiteke aukera bat. Armekin ez da ezer konponduko. Baina oso giro belikoa sortu da, eta hedabideetan dagoen mezua da militarki erantzun behar dela. Horrez gain, gauza batzuk telebistan ezin dira esan: NATOren aurka ez du inork hitz egiten. Eta gerra honen sustraian NATOren eta Errusiaren arteko gatazka dago. Telebistan ez da esaten NATO Ekialderantz mugituz eta mugituz joan dela.

Antimilitarismoarekin lotutako ikus-entzunezko lan gehiago behar direla uste duzu?

Bai, lehen hala uste nuen. Eta egun bizitzen ari garena ikusita, are gehiago. Gerraren kontrako informazio gehiago zabaldu behar da, eta dokumentalak ere bai.

 

Ikusi dokumentala, hemen:

 

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©BERRIA

«Musika ekoizleok artistak ere bagara»

Unai Etxenausia

Musika urbanoa ekoizten hasi zen Denso duela bost urte. Euskal Herrian indarra hartzen ari den generoa dela nabaritzen du. Horregatik, estudio profesional bat irekitzeko apustua egingo du.
Ezkerretik eskuinera, Eider Amundarain Zaldibiako Lardizabal eskolako zuzendaria, Eñaut Agirre eta Zineb el-Ghaouti gurasoak, eta Karmele Perez Huheziko irakaslea. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Eskola denentzat izan dadin

Ane Insausti Barandiaran

Eskolako funtzionamendua euskaraz izan dadin, baina, era berean, edukiak guraso guztiek uler ditzaten, proiektu bat abiarazi dute Zaldibiako eskolan. Guraso euskaldunak eta migratzaileak elkarrekin ari dira baliabideak sortzen. Orain arte egindako bidea aztertu dute, jardunaldi batzuetan.

 ©MARISOL RAMIREZ / @FOKU

«Ipuinetako lizentziak hartu dituzte bertsolariek»

Urtzi Urkizu

Bertsolari Txapelketa Nagusiko ETBko emanaldietan analisiak egiten aritu da Martin, Ilaski Serrano esatariaren alboan. Hala arituko da hilaren 18ko finalean ere, Iruñean.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...