Albistea entzun

Afganistanen 287 hedabide itxi ditu talibanen gobernuak iazko udatik

Emakume aurkezleek aurpegia estalita azaldu beharko dute gaurtik Afganistango telebistetan
Zahra Joya Afganistango Ruksahana Media elkarteko zuzendariak bere herrialdea utzi behar izan du.
Zahra Joya Afganistango Ruksahana Media elkarteko zuzendariak bere herrialdea utzi behar izan du. KAI FORSTERLING / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Urtzi Urkizu -

2022ko maiatzak 21

Iaz, nazioarteko tropek Afganistandik ihes egin zuten, Axraf Ghani presidentea ere ihesi joan zen, eta talibanek hartu zuten herrialde horretako gobernua. Giza eskubideen aurkako urraketa ugari gertatu dira orduz geroztik Afganistanen. Tartean, prentsa askatasunak nabarmen egin du okerrerantz: Afganistango Kazetari Libreen elkarteak jakinarazi duenez, iazko abuztutik hona 287 komunikabide itxi dituzte.

Hedabideen itxieraren eraginez, 6.000 kazetari baino gehiago lanik gabe gelditu dira. Ez hori bakarrik: elkartearen arabera, azkeneko hilabeteetan ugariak izan dira kazetarien eta hedabideetako langileen kontrako indarkeriazko erasoak.

Farhad Behruz Afganistango Kazetari Libreen erakundeko zuzendariordeak esan duenez, milaka kazetarik herrialdea utzi behar izan dute. Azkeneko urtebetean, bestalde, 122 kazetariri egin diete eraso indarkeriaz. Behruzek proposatu du batzorde bat sortzea komunikabideen aurkako erasoak ikertzeko. Kazetarien lanaren jazarpena salatu du, bide batez, eta mehatxuak asko ugaritu direla azaldu.

Egoera politikoa ulertzea funtsezkoa da egoera zertan den azaltzeko. Behruzek ohartarazi du boterean talibanak egotea dela arazorik handiena. Horri gehitu behar zaizkio herrialdeko komunikabide askoren arazo ekonomikoak, eta kazetari lana egiteko segurtasunik eza.

Andre kazetarien egoera

Afganistango kazetari gehienen egoerak egin du okerrerantz azkeneko urtean, bereziki emakumeenak. Egunotako berria da: talibanen gobernuak agindu du telebista kateetan emakume aurkezleek aurpegia estalita agertu beharko dutela —soilik begiak izan ahalko dituzte agerian—. Dekretua gaur jarriko da indarrean.

Kazetari emakume asko erbestera joan dira. Ruksahana Media Afganistango kazetari emakumeen erakundeko zuzendaria da Zahra Joya, eta berriki Valentzian izan da (Herrialde Katalanak) —Valentziako kazetarien elkarteak prentsa askatasunaren saria eman dio—. Joyak salatu du emakume kazetariak desagertzen ari direla Afganistango eremu mediatikotik: «Kasu askotan, emakumezkoak izateagatik». Nabarmendu du «bereziki mehatxatuak» daudela andre kazetariak bere herrialdean.

Joyak berak sortu zuen Rukhsana Media elkartea, 2020ko azaroan, Afganistango emakumeen istorioak kontatzeko helburuarekin. Iaz talibanak gobernura iritsi zirenean, elkarte horretako emakumezko kazetari gehienak erbestera joan ziren —«erailak izateko arriskuan zeuden»—, eta gaur egun kazetari lanean ahalegintzen ari dira beste herrialde batzuetan. «Genero ikuspegia» lantzen ari dira beren jardunean. «Afganistanen, oraintxe, informazioa patriarkala eta androzentrikoa da: gizonek erabakitzen dute zer den albiste, eta nola eman behar den informazioa», azaldu du Joyak.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Osasungintzako langileei eta AEA dutenei eskaini die txupinazoa Unzuek

Berria

Hiru urteren ondoren, zuria eta gorria itzuli dira Iruñeko kaleetara. Aurten ere ikurrina, Nafarroako bandera eta euskal presoen eskubideen aldeko bandera izan dira plazan, baita GKSko bat ere.

Banatzaile bat zenbait oinezkoren artean pasatzen, Iruñeko San Nikolas karrikan, San Fermin bestak hasi aurreko egunean. ©IDOIA ZABALETA / FOKU

Bi urteko etenaldiaren ondoren, iruindarrak festak ospatzeko gogoz gainezka daude

Ane Etxandi Marin - Itsaso Jauregi

Aurten bai, itzuliko dira sanferminak Nafarroako hiriburura. Aurreko egunetan hiria prestakuntza lanetan murgilduta egon da. Bi urteko etenaldiaren ondoren, iruindarrak festak ospatzeko eta zapi gorria janzteko gogoz gainezka daude. BERRIAk zuzenean emango du 11:00etatik aurrera.

 ©GORKA RUBIO/ FOKU

«Publikoa gertu sentitzea, horixe eskertzen dut»

Miren Mujika Telleria

Kantuen bertsioak egitea du pasio Andoni Ollokiegi musikari eta abeslariak. Urteak dira horiek abestuz bizi dela, eta hala konkistatu ditu Euskal Herriko makina bat plaza.
Saran, Ezkertegia etxearen parean, erromatar galtzada gainean, gidak kontatu ditu kontrabandoaren nondik norakoak; gibelean Nafarroa ageri da. ©GUILLAUME FAUVEAU

Kontrabandoa, diru bandoa

Ainize Madariaga

Mugari abantaila ekonomikoak atera izan dizkiote mendeetan. Sarako bisita gidatuak kontatu ditu nondik norakoak. Mixel Gerendiainek bereak kontatu dizkio BERRIAri.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.