Albistea entzun

Bisaia berriak, lelo berberak

Saxoniako bozetan Alemaniako ordezkaritza parlamentario nagusia galdu du NPD alderdi neonaziak, AfD euroeszeptikoaren mesedetan
Frauke Petry, AfDren Saxoniarako hautagaia. 14 diputatu lortu dituzte.
Frauke Petry, AfDren Saxoniarako hautagaia. 14 diputatu lortu dituzte. R. J. / EFE

Samara Velte -

2014ko irailak 2

Oraindik ere Alemaniako eskuin muturraren gotorleku da Saxonia estatu federatua. Igandeko bozetan ezkerra bigarren geratu zen —botoen %18,9 lortu zituen Die Linke alderdiak—, CDU Batasun Kristau Demokrataren atzetik —%39,2—. Sozialdemokratek ez dute arrakasta handirik izan ohi Alemania ekialdeko estatu horretan, eta orain ere botoen %12,4 baino ez dituzte bildu, aurrekoan baino bi puntu gehiago; eta Berdeak ere ozta-ozta sartu dira legebiltzarrean. Aldaketa beheko esferetan gertatu da: NDP alderdi neonaziak landerretan zeukan ordezkaritza parlamentario nagusia galdu du, eta AfD Alemaniarentzako Alternatiba euroeszeptiko eta kontserbadoreak beretu ditu eskuin muturreko botoak. Orain arte gobernuan egondako liberalak ere parlamentutik at geratu dira.

Alemaniako paisaia politikoan eragin gutxi duen alderdia da NPD: baditu hainbat udal ordezkari, baina, hortik gora, bi parlamentu federaletara baino ez da sartu, eta Europakoan diputatu bat dauka. Alemanian, ordea, aise pizten da alarma marroia, talde antifaxistek neonazien gorakadari deitu ohi dioten moduan. 200ean hartu zuten ikara handiena: 36 urtez parlamentuetatik at egon ostean, Saxonian botoen %9 bildu zituen NPDk, ia sozialdemokratek bezainbeste; eta, ondorioz, hurrengo bost urteetan aski zalaparta sortu zuten dozena bat diputatu irabazi zituen.

Talde parlamentarioa izateak ez dakartza soilik proiekzio publiko handiagoa eta erreferentziazko sareak eratzeko gaitasuna. Diputatuen dietak ordaintzeko dirua ez ezik, urtero 1,4 milioi euro ere jasotzen zituen alderdiak Saxoniako parlamentuari esker. Horiekin bulegoak, materiala eta 30 langileren soldatak ordaintzen zituzten. Haietako askori neonazi sare klandestinoekin harremana izatea leporatu diete, eta, horrexegatik, abian da aspalditik NPD legez kanpo uzteko egitasmo bat gainerako landerren artean.

Gizartean zeresan handiena pizten duten gaiez jabetu eta argumentazio manikeo eta xenofoboak eskainiz lortu du gizartearen zati handi samar batek aditzea. Duela bost urte, etorkinei oinarrizko langabezia saria ordaintzearen aurkako kanpaina egin zuen, hain zuzen ere, mendebaldeko estatu federalen aldean baztertuta sentitu ohi den Saxonian.

Neonaziak eta populistak

Hainbaten ustez, ordea, NPDri igaro zaio garai oparoena, eta hemendik aurrera gainbehera baino ez datorkio. Denborarekin, arazoz eta desadostasunez jositako familia baten itxura eman du alderdiak, eta diputatuek titulu gehiago eragin dituzte euren bitxikeria pertsonalengatik, politikan betetzen duten funtzioarengatik baino. Beste alderdietako politikariek ere ez diote sekula garrantzi handirik eman. Igandeko bozen ostetik, alderdia debekatzeko prozesua bera beharrezkoa ote den zalantzan jarri du Thomas Strobl CDUko bigarrenak: «Aldaketa pozgarria gertatu da, bide egokian. Ondorioa da NPD politikoki garaitu behar dela, eta ez Auzitegi Konstituzionalean».

Baina alderdia ahulduta ere, ez da desagertu eskuin muturraren mamua. Neonaziek eta xenofoboek oraindik Saxonian dute indargunea, eta sare sendoa eratu dute 1990eko hamarkadaz geroztik. Estatu federal horretako udaletan eta eskualde mailako instituzioetan 110 hautetsi dituzte, eta beste lekuetan baino presentzia handiagoa dute gizartean. Iaz asilo politikoa eskatu zuten 400 etorkini babesa ematearen aurkako protesta bat antolatu zuten Schneeberg herrian, eta herritar ugarik ez ezik, hainbat talde neonazik ere hartu zuten parte.

NDPk galdu dituen eskuin muturreko boto-emaile horiek beste alderdi baten inguruan bildu dira orain. AfD Alemaniarentzako Alternatibak etekina atera die NDPren irudia lohitu duten eskandaluei, eta eskuin muturrekoentzako alternatiba garbiago baten gisan aurkeztu du bere burua. Diskurtso ofizialean etengabe ahalegintzen da NPDtik urruntzen, baina, praktikan, gaiak eta argudioak lapurtu dizkie neonaziei: etorkinen ustezko kriminalitatea eta gizarte zerbitzuetako iruzurraren inguruko auziekin egin du kanpaina, eta botoen %10 lortu ditu. Hemendik aurrera, hamalau diputatu izango ditu parlamentuan, NPDk orain arte zeuzkanak baino gehiago. Eskuin muturreko bi alderdiek pilatu dutena batuta, beraz, nekez esan daiteke iritziok indarra galdu dutenik.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Peruko Polizia herritar bat atxilotzen, Boluarteren aurkako manifestazio batean, atzo, Liman. ©Antonio Melgarejo / EFE

Peruko bozak urrira aurreratzeko lege proiektua aurkeztu du gobernuak

Mikel O. Iribar

Hain zuzen, Kongresuak hauteskundeak abendura aurreratzeari ezezkoa eman ondoren heldu da gobernuaren erabakia. Proposamen horren arabera, Boluarteren agintaldia abenduaren 31n amaituko litzateke.

 ©KETTY MARCELO LOPEZ

«Perun hil egiten gaituzte; diktadura zibiko-militar batean bizi gara»

Mikel O. Iribar

Buruzagi indigenak azaldu duenez, Castilloren atxiloketa «bidegabeak» ez ezik, Perun duten krisi sozialak eta arrazakeriak ere eragin dituzte egungo protestak: «Ez dugu amore emango».
Goizaldean bonbardatutako eraikinetako bat, Kramatorsken. / ©Segey Shestak, EFE

Hiru pertsona hil dira etxebizitza eraikin baten aurkako bonbardaketan Ukrainan

Arantxa Elizegi Egilegor

Kievek ohartarazi du Errusiak «erasoaldi handi bat» hasteko asmoa duela gerra hasieraren urteurrenean. Europako Batzordeko presidentearen bisita baliatuta, Zelenskik zigor gehiago eskatu ditu Moskuren aurka.

Protesta bat Jeninen, Gazan, joan den ostiralean, Zisrdanian egindako sarekadak salatzeko. / ©Mohammed Saber, EFE

Israelek 224 palestinar hil zituen iaz, tartean 53 adingabe

Arantxa Elizegi Egilegor

Goizaldean, Israelgo armadak Gazako hainbat eremu bonbardatu ditu. Ez da zauriturik egon.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Samara Velte

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.