Albistea entzun

Emakumeek %40ko presentzia dute euskarazko albisteetan

Emakumeek Hego Euskal Herriko eta euskarazko hedabideetan zer agerpen duten aztertu du EHUko ikerlari talde batek
Emakumezkoek presentzia handiagoa dute euskarazko ikus-entzunezkoetan, prentsan baino.
Emakumezkoek presentzia handiagoa dute euskarazko ikus-entzunezkoetan, prentsan baino. BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Olatz Esteban Ezkati -

2021eko uztailak 29

Emakumeek presentzia handiagoa dute euskarazko hedabideetan, mundu osoko datuen aldean: horixe ondorioztatu du Hego Euskal Herriko eta euskarazko komunikabideetan emakumeek duten errepresentazioa neurtzen aritu den Euskal Herriko Unibertsitateko ikerlari talde batek. Global Media Monitoring Project proiektuak mundu osoko monitorizazioa egin ohi du bost urtero, eta 2020an, lehen aldiz, euskal hedabideak txertatu ahal izan dituzte.

Tania Arriaga, Itxaso Fernandez, Arantza Gutierrez, Marian Gonzalez eta Andoni Iturbek eraman dute aurrera Emakumeen presentzia euskal hedabideetan ikerlana: duela egun gutxi argitaratu zuten, Behategiaren 2020ko urtekariaren barnean. Lan taldeak berezko monitorizazio bat sortu du Hego Euskal Herriko hedabideen eta bereziki euskarazkoen egoera aztertzeko.

Arreta berezia jarri dute euskarazko komunikabideetan, Gutierrezen eta Fernandezen esanetan, hizkuntza «emakumearen presentziaren baldintzatzaile» ote den ikertzeko asmoz. Gara, ETB1eko Gaur egun albistegia, Argia, Euskadi Irratia, Euskalerria Irratia, BERRIA, Hala Bedi eta Naiz komunikabideak sartu dituzte lagin horretan.

Batezbestekotik gora

Mundu osoko datuei erreparatuz gero, 2020an albistegietan ageri zirenetatik %24 ziren emakumezkoak: 2010etik mantendu egin da datu hori, eta lehen ikerketatik -1995ekoa- zazpi puntu soilik egin du gora. Gutierrezek azaldu du kasu batzuetan okerrera ere egin duela. Hego Euskal Herriko hedabideetan, ordea, handiagoa da emakumeen presentzia; %35,4 dira, eta are handiagoa da euskarazkoetan: %40rainokoa.

Batez besteko datuekin alderatuta, 26 puntuko aldea dago, baina, datuak baikorrak diren arren, zuhur agertu da Gutierrez: «Emakume gehiago daude, eta parekotasunera hurbiltzen da, baina ikusi dugu hedabide batzuetan asteburuetan emakumeen presentzia jaitsi egiten dela».

Halaber, presentzia handiagoa da ikus-entzunezko komunikabideetan, %39,2, prentsan baino, %35,7, eta irudiarekin loturik egon daitekeela azaldu du Gutierrezek: irudia agerikoa denean, emakume gehiago agertu ohi dira.

Datuak aztertzeaz gain, emakume horiek zer-nolako rolak izaten dituzten izan dute ardatz nagusietako bat, eta ondorioa argi dute: emakumeak iritzi emaile edo esperientzia pertsonalen narratzaile gisa ageri dira; gizonak, berriz, aditu edo espezialista moduan. Hori adierazten dute euskarazko hedabideetako datuek: herritarren iritzian, %70 dira emakumezkoak, eta adituetan, %40. Are gehiago, albisteen %34an soilik dira emakumezkoak subjektu: objektibizaziorako eta biktimizaziorako joera nabarmena da. «Askotan ez dira aintzat hartzen; gizonek objektu moduan hitz egiten dute emakumeez», dio Gutierrezek.

Azken urteetan ugaritzen ari dira emakume adituen direktorioak, komunikabideek hara jo dezaten, eta baita zenbait komunikabidetan genero ikuspuntua txertatzeko lehentasuna ere. Kazetari batzuek «borroka handia» egin duten arren hedabideetan hori modu sistematikoan lantzeko, kasu askotan kazetariaren sentsibilizazioaren esku dagoela uste du Gutierrezek. Beste gako bat ere eman du ikerlariak: emakumeei zertarako deitzen dieten. «Emakumeez, feminismoaz edo gai femeninoez hitz egiteko deitzen dituzte normalean». Nabarmendu du alor horretan oraindik ere pedagogia egin beharra dagoela.

Ikerlanaren hirugarren zutarria kazetariak izan dira. Euskarazko komunikabideetan, sinatzaileen generoaren arteko aldea oso urria da: %42,7 dira emakumezkoak, eta %43,7 gizonak. Alabaina, prentsa idatzian, sinadurarik gabeko berriek ez dute aukerarik ematen errealitatea bere osotasunean aztertzeko. Ikerlariek ondorioztatu dutenez, hizkuntza faktore ezinbestekoa da datuok ulertzeko. Europa osoan eginiko ikerketa batek argitu du hizkuntza gutxituetako hedabideetan, oro har, emakumeen presentzia nahiko parekidea dela. Arrazoia: lan-baldintzak kaskarragoak izan ohi dira komunikabide handietan baino.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Odei Domingo, sentsasioetan eragin nahi duen magoa

«Beharrezkoa da magiaren iraganeko klixeetatik bereiztea»

Julen Otaegi Leonet

'Sentsazioak' izeneko ikuskizuna estreinatu berri du Hodei magoak, Donostiako Antzoki Zaharrean. Datorren urtean antzokiz antzoki ibiltzeko lanean dabiltza.

Aaitz Aizpuru, Lorea Agirre eta Miren Dobaran ©Andoni anellada / Foku

Gazteen kezkak, geruza artean argitara

Urtzi Urkizu

Jakin-ek eta Elkarrek Geruzak egitasmoa sortu dute. Ikus-entzunezko dokumentalen bidez, pentsamendu kritikoa sustatu nahi dute. Gazteak elkarrekin hizketan jarri dituzte horretarako.

 ©JAIZKI FONTANEDA / @FOKU

«Afrika erakutsi nahi diot munduari»

Unai Etxenausia

Boli Kostako kartzela batean gertatzen den istorioa kontatzen du Lacotek 'La nuit du rois' filmean. Iaz, Afrikaldia zinema jaialdian epaimahaiaren saria irabazi zuen, eta atzo jaso zuen saria Gasteizen.
Hainbat irrati librek 40 urte baino gehiago daramatzate Euskal Herrian emititzen. ©BERRIA

Ate bat zabaldu da Hegoaldeko irrati libreak legeztatzeko

Urtzi Urkizu

Espainiako legedi berriaren arabera, irrati libre eta komunitarioek azken bost urteetan etenik gabe emititu izana egiaztatu beharko dute

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...