Albistea entzun

Gizateriaren alde ilunenak, HBOren dokumental saio batean aztergai

Plataformak gaur eta bihar estreinatuko ditu 'Exterminate All The Brutes' lanaren lau atalak
<em>Exterminate All The Brutes</em> saioan aktoreekin grabatutako pasarteak artxiboko irudiekin tartekatuko dituzte.
Exterminate All The Brutes saioan aktoreekin grabatutako pasarteak artxiboko irudiekin tartekatuko dituzte. HBO Tamaina handiagoan ikusi

Urtzi Urkizu -

2021eko apirilak 8

Europako kolonizazioak Amerikan eta Afrikan izan zituen ikuspegi genozida eta ankerrak aztertu ditu Raoul Peck zinemagileak Exterminate All The Brutes dokumental saioan. HBO ordainpeko plataformak lehen bi atalak estreinatuko ditu gaur; eta bihar, hirugarren eta laugarrena. Estreinaldiak bat egiten du Ruandako genozidioari buruzko hausnarketarako nazioarteko egunarekin.

HBOk iragarri duenez, saioak zinema dokumental tradizionalaren mugak gainditzen ditu. Halaber, ikus-entzuleei desafioa egiten die berriro pentsatu dezaten nola idatzi den historia azkeneko hamarkadetan. «Sortzaile eta zinemagile gisa, gure gizarteen isla izan behar dugu, eta, ahalik eta hobekien, haien analisi mota bat eskaini», esan du Peckek. «Artista gisa, gure artearen mugak hautsi behar ditugu».

HBOren dokumental saioa egiteko, hiru liburutan oinarritu dira: Sven Lindqvisten Exterminate All The Brutes; Roxanne Dunbar-Ortiz idazle feministaren An Indigenous Peoples' History of the United States (AEBetako indigenen historia); eta Michel-Rolph Trouillot Haitiko ikerlariaren Silencing the past (Iragana isilarazten). Azken horretan, ikerlariak aztertzen du botereak nola ekoizten duen historia.

Dokumental saioan tartekatzen dituzte artxiboko materialak eta aktoreekin grabatutako fikziozko pasarteak. Modu horretan, historia modu zabalean irudikatzen saiatu dira, bizitza garaikidea eta fikzioa lotuz. Gidoirik gabeko eta gidoia duten edukiak libreki uztartu ditu Peckek. Aktore nagusien artean Josh Hartnett dago.

Ikuspegi indigena

Dokumental saioaren aurreneko atalak gizakien gorroto eta intolerantzia jokabideak azaleratzen ditu: Ameriketako Estatu Batuek potentzia kolonizatzaile gisa izan duten jokabidea, arrazaren instituzionalizazioa, nazien ezabaketa programa eta Afrika banatzeko akordioak dira landutako gaiak. Bigarren atalean, ikuspegi indigenatik kontatzen dituzte historiako zenbait pasarte: Nor izan zen Cristobal Colon? Amerikako «deskubrimenduaren doktrina» eta Afrikatik Amerikara eramandako esklaboen auzia lantzen dituzte, narratibetan historia ofiziala auzitan jarrita.

Hirugarren atalean —bihartik ikusgai—, Peckek gai hauek landu ditu: migrazioak, merkataritza eta armak, eta Europako zenbait herrialdek altzairugintza nola erabili zuten zenbait gerratan. Hiroshimako eta Nagasakiko bonba nuklearren berri ere ematen du.

Azkeneko atalean, faxismoaren koloreak dira protagonista. AEBetako indigenak, esklabotza eta gaur egungo arrazismo instituzionala ageri dira. Peckek nazionalismo-faxismo zuri berria lotu egiten du historiako kolonialismoarekin, nazismoarekin eta esklabotzarekin.

Peck I am not your negro dokumentalaren egilea da —Oscar sarietan hautagai izan zen—.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

 ©LUIS TEJIDO / EFE
San Mames estadio paretik hasi eta udaletxean bukatu zen manifestazioa. Hiru ilara osatu zituzten manifestariek, distantziak gordetzeko. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Futbolak eragindako oihuak

Amaia Igartua Aristondo

Bilbo 2021eko Eurokopako egoitzetako bat izango den erabakiko du UEFAk apirilaren 19an. Hala izan ez dadin eskatu dute Bilbon, 'Eurokopa honi ez' plataformak antolatutako manifestazioan.

<em>Orria</em> euskarazko astekaria 1983ko uztailaren 23an argitaratu zuen lehen aldiz <em>La voz de Euskadi</em>-k. ©BERRIA

Euskarazko kazeta bat ere nahi zuen Pepe Reik

Urtzi Urkizu

Pepe Reik eta beste kazetari batzuek 'La voz de Euskadi' egunkaria jarri zuten martxan 1983an. Euskarazko egunkari bat ere sortu nahi zuen Reik; 'Orria' gehigarria egin zuten bost hilabetez, Mikel Aramendi buru.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna