ARDOXKA

Ribeiroko txigortuak

Roberto Sarriugarte -

2019ko apirilak 27

Galizian bost jatorri izen edo sor-marka daude: Monterrei, Rias Baixas, Ribeira Sacra, Valdeorras eta gaurkoan hona ekarri dugun Ribeiro.

Galiziako jatorri izenik antzinakoena izan arren, seguruenik ez dago maila gorenean, gaur egungo merkatuari edota kontsumoari begiratzen badiogu. Gauzak aldatuz doaz, baina; eta, azken urteotan, izugarrizko aldaketa izan du Ribeiro sor-markak, hobera eginez.

Mahastiek eta haietatik ekoitzitako ardoek beti izan dute pisu nabarmena eskualdeko ekonomian; nabarmenena, inongo zalantzarik gabe.

Estrabonen hitzengatik jakina da mahastizaintzak eta Ribeiro ardoak Kristo aurretik II. mendearen bigarren erdialdean bazutela bere lekua eskualdean. Gero, beste hainbat tokitan gertatu bezala, gorabehera handiak izan ditu ardoak.

Ardo zuriek ekoizpenaren %90 osatzen badute ere, badira beltzak eta Ribeiro sor-markapean egiten direnak; ardorik bitxi eta bakanenak tostatuak edo ardo txigortuak dira, hain zuzen ere. Zer da, baina, ardo bitxi hori?

Ardo gozoa da Tostado izena daraman ardo mota hori; naturalki gozoa.

Beste hainbat tokitan egiten den moduan, ardo hori egiteko mahats aleak lehortzen jartzen dira estalitako tokietan, aireztapen egokiarekin ondo lehortu daitezen eta osasun egoera ezin hobean gerta dadin prozesua. Lehortze fase horrek hiru hilabete irauten du, gutxienez.

Ehun kilo mahatsekin berrogei litro ardo egin daitezke asko jota, eta litro bakoitzak gutxienez 300 gramo azukre izan behar ditu.

Ardo horrek haritzez edo gereziondo egurrez egindako upeletan eman behar ditu sei hilabete gutxienez, eta, gero, beste hiru hilabete, gutxienez, botilan emango ditu ardoak, merkatura irten aurretik; betiere, %13ko gutxieneko alkohola izan behar du.

Tradizio handia du ardo mota horrek, eta XIX. mendean izugarrizko sona eta entzutea izan zuen, eta garai hartan konnotazio sinboliko eta sozialak zituen, pazoekin lotuta baitzegoen, eta, beraz, nekazaritza eremuetako jauntxoekin, horiek egun berezietan hartzeko erabiltzen zutelako ardo berezi hori. Oso preziatua zen, eta egitea oso garestia; zeremonia ardoa zen, eta oparitzeko oso baliotsua. Beste Ribeiro guztiak baino berrogeita hamar urte lehenago hasi ziren botilatzen, XX. mende hasieran; eta ardo zuriak eta beltz arruntak baino bost aldiz garestiagoa zen.

2004. urtera arte, ardo txigortu horrek ez zeukan sor-markaren babesik, baina urte horretan araudia aldatu, eta horri esker eta harrezkero, Ribeiro sor-markapean ateratzen da merkatura.

Ez da hain erraza Galiziatik kanpo aurkitzea, baina merezi du, ardo bitxia bezain interesgarria baita.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Herritarrek Eibarko Armeria Eskola bete dute Zaldibar Argitu plataformak antolatutako ekitaldian. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Zaldibar, ilunetik argira

Uxue Gutierrez Lorenzo

Zaldibar Argitu plataformak ekitaldi kultural bat antolatu du Zaldibarko luiziaren lehen urteurrenaren atarian. Zenbait arlotako sortzaileak bildu dira elkartasun jaialdian.
 ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

«Santurtzitik Bilbora oinez joaten ginena asmakeria da»

Zihara Jainaga Larrinaga

Duela 30 urte inguru, erretiroa hartu zuenean, Santurtzin gelditzen zen azken sardina saltzailea izan zen Martinez. Goizeko ordu txikietan eta kalean egin beharreko lan nekeza izanik ere, etxera jatekoa eramatea izan du helburu nagusia.
Iñigo Odriozola, aste honetan, Azpeitiko Txintxu gozotegian lanean. ©Hitza

Gozo guztiak berdinak ez direlako

Ihintza Elustondo - Gipuzkoako Hitza

Gipuzkoako hainbat gozogilek jendaurrean aurkeztu dute Gozoa elkartea, opilak eskuz eta mimoz sortzen dituztenen lanbidea sustatzeko. Eredu industrialetik desberdintzeaz gain, belaunaldi berrien transmisioa ere bermatu nahi dute.

Netflix plataformako <em>Lupin</em> telesail frantziarra markak hausten ari da. Argazkian, Omar Sy aktore protagonista. ©NETFLIX

Netflixek 203,7 milioi harpidedun ditu, eta gorantz doa

Urtzi Urkizu

2020. urtean, beste 36,5 milioi harpidetza bereganatu ditu plataformak. 2019arekin alderatuz, %47,9 handitu dira enpresaren irabaziak

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna