Noiz sortua: 2017-08-31 00:30:00

Festak Izurtzan

Mendigain, mende erdiz dantzan

Bihar hasiko dira Izurtzako jaiak, eta, aurten ere, euskal dantzek ez dute kale egingo, Mendigain taldearen eskutik
Mendigain dantza taldea, iazko jaietako emanaldi batean.
Mendigain dantza taldea, iazko jaietako emanaldi batean. MENDIGAIN DANTZA TALDEA

Peru Azpillaga -

2017ko abuztuak 31

Udarekin batera, festa eta jai giroa ere heltzen da Euskal Herriko txoko guztietara. Hala ere, abuztua ia bukatu egin da, eta baita hiriburuetako jai handiak ere. Alta, jende gehiena lanera itzuli den arren, oraindik asko dira beren herriko festen esperoan daudenak. Hala daude, besteak beste, Izurtzako herritarrak (Bizkaia). Bihar hasiko dituzte festak han.

Durangotik kilometro gutxira dago, eta herri txikia da: kasik 300 biztanle ditu. Herri txikia izan arren, jaiek bi asteburu iraungo dute. Dantza, musika eta festa izango dira nagusi hurrengo egunetan.

Euskal Herriko jaiek badituzte hainbat bereizgarri eta tradizio. Horietako bat euskal dantzak eta dantza taldeak dira, eta Izurtza, dantzari dantzaren jaioterrietako bat izanik, ez da gutxiago.

Aurten, 50 urte beteko ditu Izurtzako Mendigain dantza taldeak, eta, festetan eskainiko dituzten hiru emanaldiekin, jarraipena eman nahi diote urteak iraun duen eta Euskal Herrian hain ezaguna eta maitatua den ohiturari.

Etor Gorroño da dantza taldeko kideetako bat. Jaietan aritzeko gogotsu azaldu den arren, herriaren etorkizunari buruz kezkatuta ere mintzatu da, 258 biztanlerekin zaila delako herriaren bizitzari eta ohiturei eustea.

«Izurtzan beti egon dira dantzariak, baina 1967an sortu zen lehenengoz dantza taldea. Aurten 50 urte beteko ditugu», azaldu du. Beren helburua argia dela aipatu du: tradizioari eustea. «Euskal dantzek hainbat ziklo dituzte: Izurtzan propioak dira dantzari dantza eta ezpata dantza».

Beraz, haien xede nagusia dantza horiei eustea da, eta herriko bost egun nagusietan dantzatzea. Horietako hiru jaietan bertan dira, herritik hurbil dauden hiru baselizetan. Han beti egiten dute dantza mezaren ostean. Hain zuzen ere, igande honetan Santa Ageda baselizan arituko dira, eguerdian; hurrengo ostiralean, Erdoitza baselizan; eta, azken igandean, San Tomas baselizan, jaiei amaiera emateko.

«Herrian dauden guztiak dira», nabarmendu du Gorroñok. Gainera, hain biztanle gutxi dituen herri batentzat, hogei pertsonako dantza talde mistoa edukitzea nahiko «txalogarria» dela uste du.

Ohiturari eusteko prest

«Mendigain dantza taldeak daukan konpromisoa jaiekikoa da. Errituala mantentzea dugu helburu: mezaren ostean plazan beti dantzariak egotea nahi dugu. Gure ohitura da herriak daukan aktibo nagusietako bat». Beste askok ez bezala, izurtzarrek ez dute kanpora joan behar izan dantzari dantza eta ezpata dantza ikasteko. «Ziklo horiek gureak dira, errepertorioa gurea da, eta gure konpromisoa da horiek mantentzea».

Egun, oso zabalduta dago dantzari dantza Euskal Herriko folklorean, baina Izurtzan du jatorria, eta horregatik azpimarratu du Gorroñok dantza taldeak hura mantentzeko duen ardura. «Pentsa zer garrantzi duen guk mantentzeak. Jatorriz gure herrikoa dena guk dantzatzen ez badugu... Erantzukizuna dugu, bai gure jaiekin eta bai gure herriarekin».

Baina beste hainbat herritan bezala, Izurtzako biztanle kopuruak ere behera egin du azken urteetan. Horregatik Gorroñoren kezka. «Ez da soilik dantza taldearen etorkizunak kezkatzen nauela; txarto ikusten dut etorkizuna ere. Izurtzan biztanle oso gutxi daude; biztanleak gutxituz joan dira, nahiz eta beti izan den txikia». Hala ere, oraingoz, ohiturari eusteko indarrez dagoela azaldu du dantzariak, jaietako giro alaian murgildu eta herriaren egoerari irtenbide bat bilatzeko prest.

Asko dira egun ia desagertu diren herriak, eta baita herriz herri galdu diren ohitura eta tradizioak ere. Hala ere, izurtzarrak ez daude horretarako prest, eta prest daude iraganean beren herrian bertan sortu ziren dantza zikloei irmo eusteko.

Urtean soilik bost emanaldi eskaini arren, 50 urte daramatza dantzan Mendigain taldeak, eta, hogei dantzariko taldearekin, oraindik ere urteetarako hauspoa dutela diote.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Ekainaren 2an eguneratua, 19:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan bi lagun hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez. Bost positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta lau gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.406 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.068 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Bilboko errepideak konfinamendua hasi berritan. ©Marisol Ramirez / Foku

Nafarroako Gobernuak udako herri bestak bertan beheiti uzteko gomendatu du

Berria

Nafarroako Osasun Publikoko Institutuak nabarmendu du herri bestetan zaila dela segurtasun eta osasun neurriak betetzea. Hala, halakoetan birusa zabaltzeko arriskua ikusita, bestak bertan beheiti uzteko gomendioa egin du gobernuak. 

Gallartako agerraldiaren irudia, Josu Erkorekaren Twitter kontuan agertua ©@Jerkoreka

Urkulluk Euskal Herri osoan ibiltzea baimentzeko eskatu die Frantziari eta Espainiari

Gotzon Hermosilla

Jaurlaritzak espero du Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa hirugarren fasera pasatuko direla astelehenetik aurrera. Salvador Illak aurreratu du hirugarren fasean ezingo dela erkidego batetik bertzera mugitu. 

Adegiko zuzendaritzako kideak, gaurko agerraldian. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

Adegi bat dator ELArekin erregulazioan daudenen soldata osatzeko

Xabier Martin

Osatze horiek egin ahal izateko finantzaketa, ordea, ez du nahi "bakarrik enpresaren bizkar uztea". Ekonomia %7 eta %10 artean uzkurtuko dela aurreikusi du Gipuzkoako patronalak, eta azken bi urteetan sortu diren 12.000 enpleguak galdu egingo direla.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna
Peru Azpillaga

Informazio osagarria