Albistea entzun

1832

Lanuzte orokorren sustraia

Berria -

2014ko abuztuak 22

Sozialismoaren eta komunismoaren garapenarekin, langile klaseak botere politikoa eta kontrol ekonomikoa lortzeko bitarteko tresna gisa agertu zen greba orokorra. Baina nondik zetorren ideia hori? Jatorri teorikoa, behintzat, XIX. mendeko Ingalaterran bilatu behar da, eta William Benbowri zor zaio. Langile militante erradikala zen Benbow. Ziur aski, Manchesterren eta Nottinghammen egondako erreboltetan inspiratuta, 1832. urtean Benbowk panfleto bat idatzi zuen: Grand National Holiday and The Congress of The Productive Classes (Jai nazional handia eta klase produktiboen kongresua). Horretan, langileek hilabeteko oporraldia hartzea —opor hitzak, ingelesez, holy hitza barnean du, sakratua den zerbaiten pare—. Hasieran, langileen aurrezkiak erabili ziren, baina, gero, ondasun gehien zituztenei ekarpenak eskatu zitzaizkien. Oporraldiaren helburua, berriz, langileek euren ordezkariak aukeratu eta nazioaren geroa erabakiko zuten batzar batera bidaltzea litzateke. Hitzak hitz, formula iraultzaile klasikoa izango zenaren mamia dago hor: greba orokorra, ondasun eta produkzio bitartekoen konfiskatzea, eta, azkenik, boterea ordezkatu proletariotzaren gobernu batekin. Urte batzuk geroago chartism izeneko langile mugimenduak bere egin zuen «hilabeteko oporraldi sakratuaren» ideia. Benbow, atxilotu, eta kartzelan hil zela uste da.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Bizkaiko metala epeldu dute 2026ra arte

Bizkaiko metala epeldu dute 2026ra arte

Imanol Magro Eizmendi

Bizkaiko metalgintzako sindikatuen gehiengoak eta FVEMek lan itun berria sinatu dute. Lan Sailak akordiora batzeko esan dio ELAri. LABek eskatu du grebalarien aurkako salaketak indargabetzeko

Bittor San Millan Ondarroako Antiguako Ama Itsas Arrantzale Eskolako zuzendaria. ©Jon Urbe / Foku

«Itsasoko lan gogorra gogoko duten gazteak topatzea da erronka»

Ibai Maruri Bilbao - Bizkaiko Hitza

Ondarroako Antiguako Ama itsas arrantzako eskolak egoitza berria du. Erdi mailako gradu berri bat eskaintzeko aukera eman die horrek, eta simulatzaileak erabiltzen hasi dira, Bittor San Millanek azaldu duenez.

Luiz Inacio da Silva <em>Lula</em> Brasilgo presidentea eta Alberto Fernandez Argentinako presidentea Buenos Airesen. ©EFE

'Sur': diru komun berria Hego Amerikan

Iñaut Matauko Rada

Brasilek eta Argentinak, Hego Amerikako ekonomiarik indartsuenek, diru komun berri bat sortzeko bidea hasi dute aurten. Nahiz eta nazioarteko merkataritzan bakarrik erabiliko litzatekeen, galdera asko sortzen hasi dira gaiaren inguruan, Argentinaren egoera ekonomiko eta finantzario makalagatik batez ere.

Adegiko ordezkariak, gaurko prentsaurrekoan. ©FOKU

Lehengaien eta energiaren prezio handiak dira Gipuzkoako enpresen kezka nagusi

Iñaut Matauko Rada

2023an Gipuzkoako ekonomia %0,5 eta %2 artean handituko dela aurreikusten du Adegik. Enpleguaren inguruko datuak pandemiaren aurrekoak baino hobeak direla gehitu dute.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...