Koronabirusa

Krisiaren faktura, «kapitalari»

Erreforma fiskala egitearen eta zaintza zerbitzuak publiko bihurtzearen aldeko aldarriak izan dira nagusi Euskal Herriko Eskubide Sozialen Gutunak deituriko mobilizazio jendetsuetan
Bilbon atzo goizean egin zen manifestazioko burua. Irudian, pankartari eutsiz, Garbiñe Aranburu eta Mitxel Lakuntza.
Bilbon atzo goizean egin zen manifestazioko burua. Irudian, pankartari eutsiz, Garbiñe Aranburu eta Mitxel Lakuntza. MARISOL RAMIREZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Imanol Magro Eizmendi -

2020ko ekainak 20

«Krisi hau kapitalak ordain dezala!» izan zen gehien errepikatutako oihua Euskal Herriko Eskubide Sozialen Gutunak atzoko antolatu zituen mobilizazioetan. Goizean, Hego Euskal Herriko lau hiriburuetan egin zituzten manifestazioak, eta, arratsaldez, herrietan. Hiriburuetakoak jendetsuak izan ziren, eta kaleetan kolektibo ezberdinetako kideak elkartu ziren. Bilbokoaren amaiera ekitaldia Eusko Jaurlaritzak Kale Nagusian duen egoitzaren aurrean izan zen, eta manifestariek, hiru ilaratan banatuta, ia kale osoa hartu zuten.

Eskubide Sozialen Gutuna osatzen duten kolektiboek zazpi proposamen zehatz dituen gutun bat bidali diete Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetara aurkeztu diren alderdiei, eta haiei oihartzuna emateko antolatu zituen atzoko mobilizazioak, Publikoa, funtsezkoa zaindu, aberastasuna banatuz lelopean. Eskaeretan aurrenekoa zerga erreforma egitea da —puri-purian dago debate hori—, eta gutunean parte hartzen duten kolektiboek argi utzi zuten euren iritziz beharrezkoa dela presio fiskala handitzea «irabaziak dituzten enpresei».

Mobilizazioaren amaieran, gutuneko kide diren kolektiboetako ordezkariek hartu zuten hitza, eta sindikatuek aberastasunaren banaketan jarri zuten arreta. Garbiñe Aranburu LABeko idazkari nagusiaren arabera, koronabirusaren krisiak agerian utzi du «Jaurlaritzaren eta Confebasken artean dagoen sinbiosia», bi erakundeek politika berdinak «bultzatzen» dituztelako. Era berean, fiskalitatearen eztabaidari ekiteko garaia dela adierazi zuen: «Diru gehiago bildu behar da, eta modu egokiago batean. Urkullu jaunak ahalegina eskatu die langile publikoei, baina inoiz ez die halakorik eskatu enpresariei».

Mitxel Lakuntza ELAko idazkariak ere Bilbon hartu zuen hitza, eta salatu zuen Jaurlaritzak «amnesia kolektiboko» ekintza bat egin nahi duela bere bide orria eratzeko, eta herritarrek «pandemia zeinek jasan duten eta pandemian lanean zein ibili den» ahaztea nahi duela. Hura ere aberastasunaren banaketaz mintzatu zen: «Arduratuta gaude ikusten ditugun seinaleekin. Azpiazu sailburuak esan du 3.000 milioiko zuloa egongo dela eta ez duela erreforma fiskalik egingo. Irakurketa oso argi dago: edo aldaketa fiskala egiten da, edo murrizketak etorriko dira. Herri honetan dagoen eztabaida nagusia da, eta guk ez dugu nahi krisia langileek ordaintzerik».

Erreforma fiskalaren inguruko eztabaidaz gain, zaintza zerbitzuak publiko bihurtzearen aldeko aldarriak ere pisu handia izan zuen, COVID-19aren pandemiak agerian utzi duelako, besteak beste, «zahar etxeen egoera larria». Greban dauden Gipuzkoako zahar etxetako langileek presentzia handia izan zuten Donostiako mobilizazioan. Lerro luze bat osatu zuten, eta, besteak beste, «Krisi honek emakume aurpegia du» oihukatu zuten.

Haiekin oroitu zen Jaione Ugalde Hiru garraiolarien sindikatuko ordezkaria, Donostiako mobilizazioaren amaieran. Esan zuen «prekaritatea are gordinagoa» izango dela aurki, eta salatu zuen krisi honetan gutxi batzuen irabaziak «askoren osasunaren» bizkar puztu direla. Langileentzat garai zailak datozela iragarri zuen, halaber: «Etenik gabeko salbuespen eta alarma egoera dator langileentzat eta krisi honek gogorren jo dituenentzat».

Amets Ladislao Etxalde arrantzale eta nekazari elkarteko kideak ere pandemia izan zuen hizpide, eta euskal herritarrei eskerrak eman zizkien gertuko ekoizleengana jo dutelako, eta, bereziki, herriko merkatuetako itxieraren auzian izan zuten jarrerarengatik. Aldiz, kritiko mintzatu zen Jaurlaritzari buruz. «Haien kolorea berdea da, baina ez larreena, dolarrena baizik. Pandemian merkataritza gune handien alde egin du. Baina jendea konturatu da jatekoa ez datorrela handik bakarrik».

ELA eta LAB sindikatuez gain, beste kolektibo hauek ere hartu zuten hitza: Bilbon, pentsiodunen mugimenduak; Donostian, EH Bilduk; Gasteizen, Bilgune Feministak eta ESK-k; eta Iruñean, Ernaik eta Steilasek.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Santos Indurain kontseilaria prentaurreko batean, artxiboko irudian. ©Jesus Diges/EFE

324 kasu atzeman dituzte Hego Euskal Herrian

Berria

Kasuen beherakada orokorra izan da herrialde guztietan: Araban 44 kasu detektatu dituzte (-31); Bizkaian, 180 (-31); Gipuzkoan, 35 (-29); eta Nafarroan, 59 (-87). Nafarroako Gobernuak ez du neurri orokorrik ezarriko oraingoz. «Atzokoa ez zen alarma guztiak pizteko modukoa, eta gaurkoa ez da kriskitinak jotzekoa», adierazi du Santos Indurain Osasun kontseilariak.

Zahar etxe bateko egoiliarrak paseoan, artxiboko irudian. ©Marisol Ramirez/FOKU

Donostiako zahar etxe bateko egoiliar batek positibo eman du

Berria

Zahar etxe bereko bi langile ere kutsaturik daude.

Gizon bat PCR proba egiten, Donostian. ©Gorka Rubio / FOKU

Hogei milioi koronabirus kasu baino gehiago detektatu dituzte mundu osoan

Oihane Puertas Ramirez

COVID-19a 188 herrialdetara iritsi da, eta 736.000 lagun baino gehiago hil ditu.

Nafarroako osasun langileak PCR probak egiteko prest, artxiboko irudi batean. ©Jagoba Manterola/FOKU

Agerraldi bat detektatu dute Murillo el Fruto eta Zarrakaztelu inguruan

Berria

30 positibo atzeman dituzte; gehienak, laborarien artean.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna