Noiz sortua: 2020-05-02 00:30:00

EKOGRAFIAK

Piletan pentsatu

Gorka Julio -

2020ko maiatzak 2

Teknologia neurri batean edo bestean kontrolatzen dugun askotan eztabaidatzen dugu. Gehienetan erabiltzaile gisa pentsatzen dugu, baina askatasun edo kontrol maila ezberdinak daude, eta horretan akaso pilaren metaforak lagun dezake apur bat.

Pilaren metafora oso baliagarria da gauza askotarako. Ez naiz ari elektrizitatea metatzeko balio duten pilez, geruza ezberdinez osatutako egiturez baizik. Geruza bakoitza independentea da, baina goikoekin edo behekoekin erlazionatzeko era zehatz bat dauka.

Pila ezagunenetakoa TCP/IP da, baina ez trabatu izenean. Pentsatu Internet bidez gailu ezberdinak konektatzeko eta informazioa alde batetik bestera helarazteko tarteko pauso asko eman behar direla. Sare batera konektatuta egon behar du fisikoki, izan kablez edo uhinez; Internetera konektatuta egon beharko du gero; konexio bat ezarri beharko da puntu biren artean edo informazioa nola pasako den protokolo baten bidez definitu; eta, amaitzeko, aplikazio baten bidez egin nahi den hori egiteko aukera izango genuke, adibidez nabigatu.

Azken geruza horri begiratzen diogu maiz, zein aplikazio darabilgun, nolakoa den, zein ezaugarri dituen, baina beste guztiak ere garrantzitsuak dira. Azpiegitura oinarrizkoenetan, sareetan, kableak eta antenak zeinek jartzen ditu? Zeinek kontrolatzen? Zein ezaugarrirekin eta kosturekin konektatzen gara sarera? Zeinek dauka sarbidea?...

Pila horietan pentsatzeak ematen digu, nolabait, gure askatasunaren edo kontrolaren neurri bat. Aldi berean, abantaila bat ere badu horrela pentsatzeak: geruza bati bakarrik begiratuz gero, horretan zentratu gaitezke, baldin eta gero goiko edo beheko geruzekin nola lotuko den pentsatzen badugu. Kaleak zeharkatzen dituzten hodiak azpiegitura garrantzitsua dira, adibidez.

Pilaren metafora honek hausnarketarako balio du eta teknologiaz haratago erabili daiteke. Nola dago eraikia gure jendartea? Zein da oinarrian dagoena? Zer eta nola eraikitzen dira ondorengoak? Geruzak banaka azter daitezke eta bakoitzarentzat irtenbideak eta alternatibak proposatu. Gauzak aldatu ahal izateko, pila guztia aldatu daiteke, baina errazagoa da geruza horietako bakoitzean gauzak aldatzen hastea, horrek besteetan eragina baitu. Metafora urrunegi eraman dut akaso, baina Maiatzaren Lehenaren biharamuna da.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Ekainaren 2an eguneratua, 19:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan hamar lagun hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez. Zortzi positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta bost gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.491 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.078 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Aritxulegiko gaina, Nafarroa eta Gipuzkoa artean. ©

Nafarroako Gobernuak «jarrera zuhurra» du lurraldeen arteko joan-etorriekin

Berria

«Autonomia erkidego guztiek dute lurralde mugakideen artean mugitzeko helburu bera, baina litekeena da erritmoa berbera ez izatea», esan du Javier Remirez gobernuko bozeramaileak. Salvador Illa Espainiako Osasun ministroak atzo esan zuen hirugarren fasea bukatu arte ezingo dela autonomia erkidego batetik bestera bidaiatu. 

Heriotza kopurua asteka, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. ©INE

Nabarmen goratu da izurriak eragindako heriotzen kurba

Edu Lartzanguren

Espainiako Estatistika Institutuak grafiko bat argitaratu du, erakusteko izurriak nola eragin duen heriotza tasan.

Pedro Sanchez Espainiako presidentea, gaurko lehen agerraldian, Kongresuan. ©J. J. Guillen / EFE

Espainiako Kongresuak larrialdi egoeraren seigarren luzapena onartuko du gaur

Paulo Ostolaza

Ekainaren 21 arte luzatuko dute; printzipioz, azken aldiz. Sanchezek iragarri duenez, «hirugarren fasean sartzen diren autonomia erkidegoetan hango presidenteak erabakiko du nolakoa izango den fase hori».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna