Albistea entzun

EKOGRAFIAK

COVIDa ezagutu genuenekoak

Juan Luis Zabala -

2021eko uztailak 9

Balio artistiko edo zinematografikoarengatik baino gehiago, lekukotasun gisa duen balioagatik merezi du ikustea Felix Colomer Vallesen Vitals. Una historia humana telesail dokumentala (HBO, 2021). Sabadellgo Parc Tauli erietxeko pazienteen eta langileen gorabeherak jasotzen ditu, duela urtebete grabatuak, iazko martxotik ekainera bitartean; COVID-19 deritzogun birusa gure artean sartu eta etxekotu berria zelarik, ordura arteko errealitatearen alderdi asko hankaz gora jarriz, eta osasungintzako langileak errealitate ezezagun eta beldurgarri baten aurrean ipiniz. HBOko katalanezko lehendabiziko telesaila dela esanez aurkeztu dute, katalanez ez ezik gaztelaniaz ere sortua badago ere, unean uneko protagonistaren arabera.

Muturreko gertakari harrigarriak edo bereziki gordin eta lazgarriak baino gehiago, lekukotasun, iritzi eta istorio aski arrunten aldeko hautua egin du dokumentalak, off-eko ahotsik eta kamera aurreko elkarrizketarik gabe, zuzenean, biluztasunez; eta sinesgarri ez ezik, gertuko ere gertatzen da kontatzen duen guztia. Protagonistek kamera aurrean erakusten duten naturaltasuna da, hain zuzen ere, dokumental honen meritu eta aberastasun nagusia, aurrean kamerarik ez balute bezala jokatzen baitute une oro. Pentsatzekoa da Colomerren eta haren taldeko kideen lanordu askoren ondorio izango dela hori.

Ez dira gutxi irribarrez ikusten diren eszena samurrak. Oro har, izan ere, egoera gogor batean esperantzari leihoak irekitzearen aldeko hautua egin baitu, antza denez behintzat, zuzendariak. Lekukotasunak hautatu eta haien muntaketa egitean, COVID-19ak kasu batzuetan izan dezakeen gogortasuna ezkutatu gabe bada ere. Pazientziarako, erresilientziarako eta are fedea izateko deia da dokumentala, eta batzuetan xede hori hain agerikoa izateak berak eraman dezake ikuslea pantailan ikusten ari denetik urruntzera.

Duela urtebete osasungintzako langileei jotako txaloen oihartzuna luzatzen du Vitalsek, eta orduan ospitalera joan beharrik gabe pandemiari etxeko balkoitik begiratzeko zortea izan genuenoi handik ikusi ezin genuen errealitatea erakusten digu, edo haren alderdi batzuk behintzat. Ez da gutxi bere horretan hori ere, baina hortik haragoko ezer eskatzea akaso gehiegi eskatzea izan daiteke kasu honetan.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Itziar Ituño aktorea, 'Mantangorri'-ren superposterra gehigarrirako egindako argazkian. / ©Maialen Andres, Foku

«Lanak bozgorailu handi bat eman dit»

Ane Insausti Barandiaran

BERRIAren Mantangorri gehigarriak Itziar Ituñori egindako elkarrizketa argitaratu du gaur. Horrekin batera, superpostarra argitaratu da papereko edizioan.

2021eko Bidaia eta Mendi Kroniken Lehiaketaren irabazleak

Sei zangorekin, eta hiru eskutara

Enekoitz Telleria Sarriegi

Joseba Barandiaran, Aitor Esteban eta Asier Goñik irabazi dute BERRIAren Bidaia eta Mendi Kroniken Lehiaketa. Nafarroa Garaian eta Nafarroa Beherean bizikletaz egindako bidaia kontatu dute.

 ©TXAKUR GORRIA

'Burnout': erreak kiskaltzen duenean

Enekoitz Telleria Sarriegi

OME Osasunaren Mundu Erakundeak, lanarekin lotutako gaixotasun gisa onartu du neke profesionalaren sindromea —'burnout' edo erreta dagoen langilearena—. Zerk eragiten du? Lan baldintza kaskarrek, eta antolakuntza eta komunikaziorik ezak. Zer eragiten du? Estres kronikoa, autoestimu falta eta lanarekiko atxikimendurik eza. Zer uzten du agerian? Enpresek eta erakundeek ez dutela interesik arazo psikosozialetan.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.