Berrogeialdia

Felix Arrieta - Politologoa. Deustuko Unibertsitateko irakaslea

2020ko martxoak 26

Orain dela bi mila urte inguru, Nazareteko Jesus deitutako pertsonaia historiko batek berrogei egun igaro zituen bakarrik basamortuan. Bere esanetan, munduan presente zeuden tentazioei aurre egin eta bere burua hobeto ezagutzeko hartu zuen aukera hori, nahiz eta bertan zegoela deabrua ere saiatu zen okerreko bidera eramaten.

Bi mila urte beranduago, eta bere basamortu horretatik urruti xamar, Europa deritzagun honetan, berriro errekuperatu dugu berrogeialdiaren ideia, hori bai, oraingoan ez tentaldiei aurre egiteko, ezta modu berantiar batean elizak haragia ez jateko bihurtu zuen horretan ere, oraingoan azken urteetako osasun krisi latzenetako bati aurre egiteko baizik.

Berrogeialdi hau norbanakoen ardura azpimarratzen duen berrogeialdia da. Jasotzen ari garen mezu guztiek begirada norbanakoarengan jarri baitute. Bakoitzaren ardura da eskuak garbitzea. Bakoitzarena metro eta erdira egotea. Bakoitzarena etxean geratzea. Ni, #etxeangeratukonaiz. Eta maila horretan, jasotzen ari garen mezu gehienek egungo gizarte egituraren oinarri indibiduala azpimarratzen dute. Guztiz beharrezkoa da, norberaren begiradatik ere hartzen ditugulako hainbat erabaki, baina ezin dira horiek ulertu beste hainbat faktore ere ulertu gabe.

Berrogeialdi hau, zerbait baldin bada, berrogeialdi politikoa da.

Politikoa, aurreko batean Zuriñe Rodriguezek eta Jule Goikoetxeak ere orrialde hauetan bertan gogoratzen ziguten bezala, zaintza eta honen inguruko eztabaida erdigunean jartzen duelako. Ezinezkoa delako erritmo produktiboa mantentzea zaintza lanek inguratzen gaituztenean (adinekoekin, haurrekin, gure artean) eta, ezinezkoa izateaz gain, baita ez desiragarria ere. Gure lehentasunak berraztertzeko momentua da, begiradak ikusteko, eta, denok telelana ahotan dugun honetan, honen mugak ere agerian jartzeko. Nola egin telelana zaintza ardurak kontuan izan gabe? Nola ekidin telelana egin dezakegunon eta ezin dezaketen arteko arrakala? Hori erantzuten errazagoa izan daiteke bakarrik bizi direnentzat, garenontzat, baina ez, hala ere, egunero lanera joan behar dutenentzat. Nola aterako gara hemendik?

Politikoa da, koronabirusak ez baitu inongo mugarik kontuan hartzen, Sanchez Espainiako presidentearen esanetan. Baina alarma egoera aldarrikatu eta bi egunera itxi ziren Europako Batasuneko estatuen mugak. Itxi zen Irun eta Hendaia, Hegoalde eta Iparralde, banatzen dituen hori ere. Mugak kontuan hartzen ez diren honetan, Ertzaintzari aginduak berak eman zizkiola esan baitzuen Grande-Marlaska ministroak. Mugen inguruan ulertzen ez duen birusaren kudeaketa honetan, begiradak ezin politikoagoak izaten ari baitira, lidergoari eta koordinazioari dagokienez ere. Lidergo bateratuak lidergo bakarra esan nahi al du? Modu bakarrean ulertu al daiteke horrelako gaitz baten aurrean izan beharreko batasuna? Eta nola irudikatzen da krisiaren kudeaketa honetan autonomien estatua? Bideo deietan?

Politikoa da oso, dagoeneko inkestetan interpretatua ikusten genuen hauteskunde prozesu bat atzeratua geratu delako, logika osoz. Hauteskunde prozesuen oinarrizko elementua aukera ezberdinen arteko lehia da. Eta lehia horretan hiritarren informazioa izateko eta eskuratzeko aukera. Aukera hori oso mugatua daukagu egunotan. Ez bakarrik nora joan gaitezkeen erabaki ezin dugulako, baita ere informazio bide gehienetan krisi honen kudeaketak dakartzanak daudelako lehen planoan. Nahiz eta horrek ez lukeen eztabaida politikorako aukera ere murriztu behar. Kontsentsua bai. Kontrol demokratikorako bideak ere bai. Ez dezagun ahaztu zein den gure sistemaren oinarria.

Eta politikoa da, bere zentzurik zabalenean, hartutako erabakien ondorioak orain eta, batez ere, datozen hilabeteetan ikusiko ditugulako. Orain itxi dute dendariek, tabernariek, unibertsitate eta eskolek eta baita enpresa handiek ere. Horrek ondorio ekonomikoak izango ditu zalantzarik gabe jabe txikiengan, langileengan, zuntz ekonomiko guztian. Baina orain ari dira baita ere beren lanaren onena ematen osasun profesionalak, gizarte zerbitzuetakoak, kazetariak, elikadura dendetako eta okindegietako langileak. Horrek ere izango du ondoriorik, sektore horiek duten eta izango duten begiradan.

Eta hori da berrogeialdiaren azken begirada, honi emango diogun, dagoeneko ematen ari gatzaizkion erantzuna. Arestian aipatutako profesionaletako bakoitza ematen ari dena. Gutako bakoitza, gure jarrerekin ematen ari garena. Hainbat herri eta auzotan zaintza eta solidaritza sareen eraketarekin gertatzen ari dena. Asko esan gabe, bizilagunen artean ere sortzen ari direnak. Edo erakunde publikoetatik ere sustatzen ari direnak, forma ezberdinetan. Erantzunak. Ziur naiz krisialdi honetatik zerbitzu publikoak eta komunitatearen balioa indartuta aterako direla oso. Baina iritsiko da aurrerago ere horiek baloratzeko garaia.

Elizara noiz edo noiz joaten garenok (egun hauetan hori ere ez) askotan entzun izan dugu Jesus basamortutik bueltatu zenean zer gertatu zen. Aldiz, egunotan irakurketa postapokaliptikoak egiten ari direnek ere ez dakite zein agertoki utziko digun gizarte osoa igarotzen ari den berrogeialdi hau. Gauza bat argia da. Ez dezagun utzi, urgentziaren eta beharraren eta batasunaren mesedetan, argudio oro sal diezaguten. Berrogeialdietan ere, arrazoiak politikoak dira beti.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

 ©BERRIA

COVID-19aren uste ustelak

Mikel P. Ansa

COVID-19aren pandemia ukatzen duten joera batzuek indarra hartu dute uda honetan. Haiek zabaldutako uste batzuk zeinen okerrak diren azaldu dute Miren Basaras eta Guillermo Quindos mikrobiologoek artikulu sorta honetan. Gaur, koronabirusaren larritasuna.

Santos Indurain Osasun kontseilariaren agerraldia, artxiboko irudi batean. ©Jesus Diges, EFE

Nafarroako egoera «egonkortzen» ari dela esan du gobernuak

Uxue Rey Gorraiz

Azken egunean, 223 positibo atzeman dituzte foru erkidegoan. Kutsatuen kopuruak behera egin du bigarren egunez jarraian.

EHUko ikasle batzuk, artxiboko irudian ©Luis Jauregialtzo / Foku

EHUk espedientea ireki dio irakasle bati, eskolak maskararik gabe ematen zituelakoan

Irati Urdalleta Lete

Farmazia Fakultateko irakasleak positibo eman du PCR proban. Hamabost eguneko epean ebatziko dute espedientea.

PCR probak, Gurutzetako ospitalean. ©Luis Jauregialtzo

Ia ehun kasu gutxiago atzeman dituzte egun bakarrean

Uxue Rey Gorraiz

Azken egunean, 608 kasu detektatu dituzte Hego Euskal Herrian. Positiboek behera egin dute Nafarroan, Bizkaian eta Araban; Gipuzkoan ugaritu egin dira.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna