Albistea entzun

Marmotaren Eguna Estatu Juduan

Hugo Montoya Oyon - Zuzenbideko lizentziaduna

2019ko ekainak 14

Ustelkeria arazoetan belarrietaraino sartuta dagoen eskuin muturreko lehen ministro baten biziraupen politikoak herrialde oso bat hauteskundeak errepikatzera eramango du. Hala dago Israel. Nork esango luke, Ekialde Hurbileko gure «lehentasunezko bazkideaz».

Lehen begiratuan, antzaz laiko eta erlijiosoen arteko betiereko liskarra deialdi berria azaltzeko gai da; izan ere, Knessetak (parlamentu israeldarra) hauteskundeak errepikatzearen alde bozkatu zuen eskuineko partiduen artean judu ultraortodoxoen errekrutatzearen aferan zer edo zer adostea ezinezkoa bilakatu zenean. Hala ere, egia esan Benjamin Bibi Netanyahu lehen ministroaren handinahikeria eta arazo pertsonalak dira koalizioa eratzeko zailtasunen eta hauteskunde berrien zergatia.

Joan den apirilak 9an hauteskundeak irabazi eta gero, Reuven Rivlin Presidenteak Netanyahuri egin zion gobernua eratzeko enkargua. Itxuraz, Bibik bosgarren legealdi bat lortuko zuen arazo handirik gabe. Koalizio elkarrizketetan bere burua epaile eta fiskalengandik babesteko eta botere legegilea botere judizialaren gainetik ezartzeko legeak proposatzen ari zen arren, Netanyahuren aliatuek ez zuten astakeria horien inguruan bekain bat bera ere igo. Sistema judiziala desegitearen inguruan erabateko adostasuna omen dago Israelgo eskuindarren artean.

Negoziazioak pikutara joan ziren, ordea, Avigdor Lieberman defentsa ministro ohiaren partidu txiki eta laikoak ultraortodoxoen soldadutzaren aferan planto egin zuenean. Azpijoko eta proposamen zeharo bitxiak saiatu eta gero (Partidu Laboristari barne, Israel suntsitu nahi dutela esan badu ere), Bibik porrota onartu zuen eta hauteskundeak errepikatzearen alde agertu zen.

Eta hor da mamia. Beste indar politikoekin akordioetara ailegatzeko oztopo nagusia Netanyahu bera eta bere ustelkeria arazoak izango ez balira, beste partiduekin ere negoziatzeko gai izango litzateke. Aukera horrek ere porrot egingo balu, estatuburuak gehiengo alternatibo bat sortzeko enkargua beste lider politiko bati egingo lioke, beste edozein sistema parlamentariotan bezala. Are gehiago, Benny Gantz jeneral ohia buru duen Urdina eta Txuria koalizioak Netanyahuren Likud partiduak bezainbeste eserleku lortu zituenean eta Likudekin batera batasun nazionaleko gobernua eratzeko prest zeudela aitortu zutenean, beti ere, Bibi baztertzeko baldintzapean.

Baina Netanyahurentzat onartezina zen prozesu politikoak normaltasunez aurrera egitea. Ez badu karguan jarraitzen, eta ez baditu bere burua babesteko legeak aurrera eramaten, justiziari aurre egin beharko dio hiru ustelkeria kasu ezberdinetan. Komeni da gogoratzea Israelek jadanik presidente eta lehen ministro ohiak espetxeratu dituela. Horregatik, gobernua eratzeko enkarguaren epea bukatu eta bederatzi (!) minutu geroago, Knesseta desegitearen alde bozkatu zuen.

Gauzak horrela, israeldarrek irailaren 17an bozkatuko dute berriro ere. Zalantzarik gabe, komunikabide askok Netanyahurekin bukatzeko eta bake prozesuan aurrera egiteko «aukera historikotzat» joko dituzte hauteskunde berriak. Halako adierazpenak engainagarriak dira gutxienez.

Aurreko hauteskundeetan israeldarrek lehen aipatutako bi hautagai nagusien artean aukeratu behar zuten: Netanyahu eta Gantz. Lehenengoak arrazakeria konstituziora eraman zuen Israel herri juduaren estatu-nazioa oinarrizko legearen bidez, bere gobernuaren bozeramaileak armada israeldarrak protesta batean eraildako Razan al-Najjar medikuaz sare sozialetan trufatzen ziren bitartean; bigarrena, berak zuzendutako 2014ko «operazioan» eraildako palestinar kopuruaz (1.364 terrorista, bere aburuz) eta Gaza «Harri Arora» eramateaz harrotu egin zen bere lehen kanpaina bideoan, etsaien aurrean kikiltzen ez dela ziurtatu nahian. Bortizkeria lehiaketa hutsa. Ekialde Hurbileko «demokrazia bakarra» izatearen ajeak.

Datozen hauteskundeak aurrekoen bigarren itzulia besterik ez dira izango, déjà vu tragiko baten gisa. Berriro ere, arrazista tematsuaren ala hiltzaile harroaren artean erabakitzean datza. Panorama higuingarria benetan, baina akaso gizarte israeldarraren isla zintzoa. Halako hautagaiekin, Netanyahuren desesperazioaz aparte, argi dagoen gauza bakarra da palestinarrei dagokienez estatu juduaren politika ezer gutxi aldatuko dela.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©BERRIA

Garai konplexuei aurre egiteko kazetaritza bat

Beatriz Zabalondo - BERRIA Taldeko lehendakaria / Martxelo Otamendi - BERRIAko zuzendaria

Iaz BERRIA Taldeak egindakoaren errepasoa duzu hau. Kazetaritza da gure eginkizuna, euskarazko kalitateko kazetaritza; erreferente informatiboa izatea helburu. Beraz, hortik hasi dugu errepasoa, gero arlo ekonomikoari, komunitateari eta erronka berriei leku egiteko.

Irautea iraultzea denean

Estitxu Garai, Naiara Pinedo eta Zuriñe Rodriguez

Zure ahotsa errazago zapaltzea, moztea. Ostean datorren gizonak zure iritzia gutxiestea. Gizonen maiztasuna handiagoa izatea. Gizonak finkoak izatea, zu aldakorra. Mahaiko emakume bakarra izatea naturalizatzera iristea. Zure hitzei ez entzunarena egitea, beti euren artean elkarri erreferentziak egitea.

Zuretzat bihotzez, Elizabeth Hadley
Ondoeza

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.