Albistea entzun

IRLEN SAREA

Zirkuitu-laburrak

Gorka Julio -

2021eko urriak 23

Isun bat iritsi da etxera, bidegorritik zure autoa pasatzen ikusi dute. Argazkia ikusten duzunean, ezustekoa! Zure autoa ez, baizik eta zure autoaren matrikulak dituen zenbaki berak jantzita dituen emakume bat ageri da bertan. Kamarek kamiseta hori identifikatu dute zure autoaren matrikula moduan. Benetako gertaera bat da hori.

Horrelako akatsak maiz ikusiko ditugu adimen artifizialaren garapena ematen ari den garaian. Interesgarriagoa da nola erabili daitezkeen ere gauzei buruz eztabaidatzeko. Ikasketa automatikoan oinarritutako tresnek arazo asko izan ditzakete. Batzuk argiak dira, akats bezala identifikatzea erraza da. Beste batzuk gure gizartean errotutako jarrera edo portaera normalizatuen ondorio dira. Horrek arrazakeria, genero bazterketa, jarrera faxistak... bildu ditzake, eta algoritmoetan kodetuta garraiatu, ia ohartu gabe, gure jendartean erreproduzitzen jarraitzeko.

Hori kontutan hartuta, erronka bikoitza izan daiteke. Bata, teknologia horiek hartzen dituzten eta gustatzen ez zaizkigun bideak arrakalak probestuz zirkuitu-laburtzea, matrikularen kasutik ikasiz. Bestea, prozesu eta teknologia horietatik gustatzen ez zaizkigun ereduak ezabatzeaz gain, berriak ere kodetzean dago.

Prozesu guztien automatizazioan, teknologia aurreratua erabili edo ez, boterea eta harreman mota batzuk inskribatzen ditugu. Erakundeekin egiten ditugun tramiteak paperean edo aurrez aurre egiten baditugu ere, prozesu batzuetan inskribatua dago hori guztia.

Intuizioaren kontra, gizatiarragoak ere izan daitezke prozesu horiek. Demagun, adibidez, tokiko moneta digital bat martxan jartzen dugula herri batean; Hernanin (Gipuzkoa) egin bezala. Moneta horrek aplikazio mugikor sinple bat dauka, herriko zerbitzu askotan erabili ahal izateko. Edozein norbanakok erabili dezake bere erosketak herrian egiteko moneta gisa, baina erakundeetatik laguntza behar duten familiei erakundeek bete egin diezaiokete diru-poltsa digitala beraiek ere erosketak egin ditzaten; orain arteko laguntza-bonoek suposatzen duten diskriminazioa eta estigmatizazioa gainetik kenduz horrela.

Teknologia aurreratuagoekin hori guztia beste era batera egin dezakegu, hobeagoa edo azkarragoa izan daiteke edo guztiz kontrakoa.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

«Emakume informatikari erreferenteak behar dira»

Unai Etxenausia

II. Gladys saria jasoko du gaur Perez de Viñasprek. Gaztea izan arren, ibilbide oparoa du informatikan. Nabarmendu duenez, gustatzen zaizkion ikerketak egiten aritu nahi du aurrerantzean ere.
Txikiren ama Antonia Maria Manot, haren semearen hiletan. ©BERRIA

Ez ahanzteko ariketak

Gotzon Hermosilla

Natalia Ginzburg idazleak testu bat argitaratu zuen garai hartako prentsan 1975eko irailaren 27ko fusilamenduen harira. Orain, testu hori euskarara ekarri du Josu Zabaletak; itzultzaileak FRAPeko hiru kondenatuak ezagutu zituen espetxean.
Fusilamenduen 40. hurrenarekin batera Vigon herri-harpidetzaz ezarritako iragarkia. ©INFO.NODO50.ORG

Fusilaturik isilgordeena, Garcia Sanz

Miel A. Elustondo

1975eko irailak 27 beti. Frankismo garaiko azkeneko bost fusilatuak. Sanchez Bravo, Garcia Sanz, Baena, Txiki, Otaegi. Haien ondoan militante ez gutxi, heriotzara kondenatuak izanak, zigorra kommutatuak. Askoren artean, Manuel Blanco Chivite. Bizi-bizirik du egun haietako oroitza samina. Ilun beltzaren muturrerainoko bidaia. Azkena.
Imelda Staunton aktorea, Elizabeth II.aren paperean, <em>The Crown</em> telesailean. ©NETFLIX

Netflixen sasoi berria: zaharrak berri

Enekoitz Telleria Sarriegi

AEBetako plataformak bere telesailak eta filmak aurkeztu ditu Tudum ekitaldian: 'The Crown'-en itzulera eta 'The Witcher'-en prekuela, esaterako

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Irakurleen babesa ezinbestekoa da kazetaritza independente eta konprometitua egiten jarraitzeko.