Albistea entzun

IRLEN SAREA

Esentzialistak

Gorka Julio -

2022ko azaroak 19

Esentzialistak gara, esentzian, baina zein da aulki baten esentzia? Oinarria? Zer da aulki bat bere espresio minimoan, behar ez den guztia kentzen diogunean? «Lau hanka dituen eta eseritzeko balio duen tresna», esango du batek; beste batek, hiru hankako aulkiak badirela erantzungo dio eta azken batek ea bi burni albotara duen horrek ere ez ote duen aulki izena merezi... Esentziaren bila joateak zentzurik al du, bada?

Mundu ulerkera berriak behar ditugu, urgentea da eta bide horretan naturala/artifiziala bezalako bereizketek ez digute askorako balio izango. Dikotomiak gustatzen zaizkigunez, baina bereizketak egiteko beharra badugu, kasu horretan, eta teknologia aitzakia moduan hartuta, «emana» eta «sortua» kategoriak erabiltzea aproposagoa izan daitekeela iruditzen zait. Natura emantzat jotzen dugu, adibidez, baina natura guk eraldatu dugu. Natura guztia, alegia, ez da naturala, baina emana da jaio berriarentzat horrela jaso baitu. Internet sortua da gutako askorentzat, jaiotzen ikusi genuelako, baina jaioberri batentzat emana da, artifiziala izanik ere. Naturak badu artifizialetik eta, nahi bada, Internetek badu naturaletik zerbait.

Artifizialaren eta naturalaren arteko kategoriak mantentzen baditugu, arazo larriak izan ditzakegu. Adibidez, neurona sintetikoak garatu eta buruan txertatzeko aukera dugunean, nanobot-organikoak gorputzean sartuta gure sistema immunitarioarekin elkarlanean aritzen direnean. Edo robot maitale, zaintzaile edo lagun bat izatera iritsiko bagina.

Polita da, baina esentzia antza duten gauzak topatu eta horien bila joatea kasu batzuetan. Gure buruei gauzak kontatzeko balio dutenean edota etorkizunera proiektatu daitezkeen kontakizunak harilkatzeko erabili ditzakegunean. Hori ere bagara, istorioak kontatzen ditugun eta historia egiten dugun gizakiak.

Hala ere, badirudi beste batzuekin partekatzen dugun mundu honetan, ez gara besteengandik bereziak. Hori ulertzen zaila zaigu oraindik. Esentzia bila gabiltzan bakoitzean, geure buruei bereziak garela kontatzen arituko bagina bezala aritzen gara. Esentziaren bila joateak ez du inoiz gehiago zentzurik, esentzia zerbait bada, izatekotan beste plano batean, errealitatetik haragoko batean legokeen zerbait delako; errealitate bezala izendatu daitekeen gauza bakarra etengabeko eraldaketa denean.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Herritar bat, Gasteizko Arriaga parkean. Barruko eraztun berdearen parte da eremu hori. ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

Eremu berdeetatik egotziak

Amaia Igartua Aristondo

Azpiegitura berdeek etxebizitzen prezioa garestitu dezakete, eta, hala, goi klaseko bizilagunek ordezka ditzakete langile klasekoak. Prozesuari 'gentrifikazio berdea' deritzo, eta jada gertatu da munduko hiri batzuetan.

Erroskillak, opilak eta kordoiak nagusi, San Blas azokan. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Kordoiak eta pankartak

Olatz Silva Rodrigo

San Blas azokak 76 ekoizle eta 160 abelburu elkartu ditu Abadiñon. Goizetik bildu da jendetza, ekintzaz betetako programazioaz gozatzeko. Protesta egiteko eguna ere izan da.

Gorka Rico eta Javi Rivero, Tolosako Ama jatetxeko sukaldariak. Ama jatetxea lekuz aldatuko dute aurten. ©JON URBE / FOKU

«Herritarrek saria eurena balitz bezala sentitu dute»

Amaia Jimenez Larrea

XXI. Madrid Fusion kongresuaren sukaldari berririk onenen saria jaso zuten joan den astean Javi Riverok eta Gorka Ricok. Oraindik ere oihartzun mediatikoa gainditzen ari direla esan dute.
Andoni Zenarrutzabeitia, disko golfean, hainbat disko sarean sartzeko ahaleginean. ©EUSKADISC GOLF

Diskoaren bueltan kateatuta

Ane Insausti Barandiaran

Disko bat jaurti eta burdinazko saski batean sartzean datzan kirola da disko golfa. Euskal Herrian geroz eta jende gehiago «harrapatu» du katearen hotsak.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.