Albistea entzun

EKOGRAFIAK

Altxa burua eta mugitu ipurdia

Lander Arretxea -

2021eko urriak 22

Pandemiak gizaki hobeak egingo gaitu, esaten zuten. Batek baino gehiagok —krisi existentzialetan galtzeko pribilegioa-edo izan dugunok— adierazi genuen itxialdiak begiak zabaldu zizkigula: kolpetik ohartu ginela gelditzeko eta lasaiago bizitzeko genuen premiaz; munduaren erritmo gehiegizkoaz; elkar zaintzearen garrantziaz; erabakiak atzeratzearen zentzugabetasunaz. Deskubritu genituen afizio eta ilusio berriak: postregintza, yoga, xakea. Eta gehiago edo gutxiago, denok besarkatu genuen abesti, talde edo musika molde berri bat —aspermenez edo liluraz—, etengabe entzun genuena nota bakoitza gogoan iltzatu arte.

Musukoak jantzita jarraitzen dugulako ez balitz, amets arraro bat izan dela lirudike. Horregatik, eta badelako orduko bizipen pertsonalak bilduz kontakizun zabalago bat osatzen ari den telebista saio bat: Hamaika telebistaren Altxa burua. Reyes Ilintxeta kazetaria du aurkezle, eta Nafarroako gizartearen ertz hainbati pandemiak nola eragin dion ari da aztertzen. Ausarta da apustua: asko lehenbailehen ahaztu eta lehengora —edo antzeko zerbaitera— itzultzeko presaz gauden bitartean, haiek bi urte aldrebes hauei begira jarri gaituzte.

Pandemiaren soinu banda izenburua daraman atalari egin diot kosk, eta ezagutzen nautenak ez dira harrituko batere. Urte eta erdi honetan gehien entzun ditudan bi musika taldeetako kideak agertzen baitira bertan: Ibil Bediko Amets Aranguren eta Ibai Osinaga; eta Chill Mafiako Ben?at Rodrigo, Julen Goldarazena eta Irene Cervantes. Bostak bat datoz aurreneko ondorioan; modu batera edo bestera, beren proiektuei mesede egin die pandemiak: denbora gehiago izan dute abestiak sortzeko, eta, horrez gain, antzeman dute publikoa berritasunerako gogoz zegoela. Gosez, adi, alegia.

Berehala ohartu naiz, orain artean arretarik eskaini ez banion ere: pandemia hasi baino lehen, ez (ge)nituen Ibil Bedi ez Chill Mafia ezagutzen. Orain gutxi arte, ez genekien zer zen Laba. Itxialdia gertatu aurretik, aspaldi ez (ge)nuen burua altxa eta jakin-minezko begirada Nafarroan edo Irun?ean jarri.

Pandemiak ez gaitu gizaki hobeak egin. Presaka bizi gara berriro, eta arroz esnearen errezeta ahaztu zitzaigun aspaldi. Baina Ibil Bedi, Chill Mafia edo Tatxers bezalako taldeak ezagutzen ditugu orain.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Fernando Rey itzultzailea eta Irene Vallejo idazlea, Iruñean egindako aurkezpenean. ©KIKE MORA

«Ahozkotasunari eginiko omenaldia ere bada»

Jakes Goikoetxea

Liburuen jatorriari buruzko saiakera atsegingarri, osatu eta arrakastatsu bat idatzi zuen Vallejok. Euskarara itzuli du Fernando Reyk, Pamielaren eskutik: 'Infinitua ihi batean'.
1 ©IDOIA ZABALETA / @FOKU

Urriaren azkenean, gaztaina etxean

Olaia L. Garaialde

Lehen, oinarrizko jakia zen gaztaina, baina, orain, gutxitan jaten da; esportatu egiten zen lehen, eta inportatu orain. Azken mendeetan, harremanak sortzen lagundu du. Batzuek historia ahaztu izan arren, badira gaztainari bizi berria eman dioten pertsonak, proiektuak eta ekintzak ere.

Uigurrek jasaten duten errepresioaren aurkako manifestazio bat, Hong Kongen, 2019ko abenduan. ©JEROME FAVRE / EFE

Uigurren etniako 71 kazetari preso ditu Txinako Gobernuak

Urtzi Urkizu

Mugarik Gabeko Kazetariek salatu dute informazio eskubidearen kontrako «errepresio gogorra» dagoela gaur egun Txinan

Luis Irizar, bere eskolan, 2014. urtean, BERRIAk eginiko elkarrizketarako argazkian. ©Jon Urbe / Foku

Luis Irizar sukaldaria eta sukaldarien irakaslea hil da

Edu Lartzanguren

Irizarrek 91 urte zituen. Haren ikasle izan ziren, besteak beste, Pedro Subijana, Karlos Argiñano, Martin Berasategi, Ander Gonzalez, Pili Manterola, Elena Arzak, Hilario Arbelaitz, eta Inaxio Muguruza.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.