Albistea entzun

EKOGRAFIAK

Gorritu

Lander Arretxea -

2022ko maiatzak 11

Berritasuna ez da beti pozgarri. Gure gaurko gaitz eta gabezia gehienek berritasunaren ajeak dituzten abizen. Garapenkeriak makina bat buruko min ekarri dizkigu. Batzuetan, ordea —negu giro luzeegiari uda antzeko zerbaitek segitzen dionean nola—, berri onak dira berriagoa den horrek dakartzanak. Ospatzeko eta gozatzeko motibo. Joera zahar traketsei etena jarri zaielako besterik ez bada ere.

Hala gertatzen da, hein handi batean, Pixarren azken lanarekin. Turning Red du izena, eta ohiko moldeekin hautsi du, hainbat zentzutan hautsi ere. Lehenik eta behin, ez da zinema aretoetan ikusterik izan. Disney Plusen jarri dute ikusgai, zuzen-zuzenean, pantaila handiaren jokotik kanpo. Beste bat zinemaren industria aldatzen ari dela frogatzen duten seinaleen zerrendarako.

Egiletzak ere merezi du azpimarra. Zuzendaria Domee Shi da, jatorri txinatarra duen 32 urteko kanadarra. Lehen aldiz ondu du Pixar ekoiztetxeak emakume batek zuzendu eta idatzitako fim luzea. Istorioaren ezaugarrietan bezainbeste igartzen da protagonistaren hautaketan. Badu autobiografikotik —2000. urtean kokatzen den 13 urteko Mai Lee nerabea da protagonista—, baina, batez ere, orain artean marrazkizko filmetan jorratu gabeko gaiak lantzen ditu inteligentziaz eta mimoz: ama-alaben arteko harremanak, lagunarteko tirabirak, hilerokoaren etorrera, helduarorako trantsizioa.

Belaunaldi bat ordezkatzen duen filma ere bada. Ohitu gara alegiazko munduekin, Erdi Aroko istorio eta abarrekin, baina lehen aldiz ikusi dut nire nerabezaroa animazio film batean ordezkatuta: tamagotxiak, mutil guapoen bandak —ez ahaztekoa da El Canto del Locoren Donostiako kontzertuak gure inguruan eragin zuen asaldura—, lagun taldeetako haserreak eta gurasoekin ulertu ezinak. Arrunta dirudien horretan ere badaude istorio handi eta unibertsalak.

Badu, noski, fantasia dosia; eta, horretan, animearen zein komikiaren eragina antzematen zaio. Animazio ahalik eta errealistenak egiteari utzita, protagonistaren bakarrizketa animatuak baliatzen ditu gertatzen ari denaren dimentsio gehigarriak erakusteko. Metafora handi eta gorri batek harilkatzen duen istorio arin bezain ederra da. Gorritu behar luketenak horren gisako ikuspegiak oztopatu dituzten ekoiztetxe handiak dira.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Eromena

Osasungintzako langileei eta AEA dutenei eskaini die txupinazoa Unzuek

Berria

Hiru urteren ondoren, zuria eta gorria itzuli dira Iruñeko kaleetara. Aurten ere ikurrina, Nafarroako bandera eta euskal presoen eskubideen aldeko bandera izan dira plazan, baita GKSko bat ere.

Banatzaile bat zenbait oinezkoren artean pasatzen, Iruñeko San Nikolas karrikan, San Fermin bestak hasi aurreko egunean. ©IDOIA ZABALETA / FOKU

Bi urteko etenaldiaren ondoren, iruindarrak festak ospatzeko gogoz gainezka daude

Ane Etxandi Marin - Itsaso Jauregi

Aurten bai, itzuliko dira sanferminak Nafarroako hiriburura. Aurreko egunetan hiria prestakuntza lanetan murgilduta egon da. Bi urteko etenaldiaren ondoren, iruindarrak festak ospatzeko eta zapi gorria janzteko gogoz gainezka daude. BERRIAk zuzenean emango du 11:00etatik aurrera.

 ©GORKA RUBIO/ FOKU

«Publikoa gertu sentitzea, horixe eskertzen dut»

Miren Mujika Telleria

Kantuen bertsioak egitea du pasio Andoni Ollokiegi musikari eta abeslariak. Urteak dira horiek abestuz bizi dela, eta hala konkistatu ditu Euskal Herriko makina bat plaza.
Saran, Ezkertegia etxearen parean, erromatar galtzada gainean, gidak kontatu ditu kontrabandoaren nondik norakoak; gibelean Nafarroa ageri da. ©GUILLAUME FAUVEAU

Kontrabandoa, diru bandoa

Ainize Madariaga

Mugari abantaila ekonomikoak atera izan dizkiote mendeetan. Sarako bisita gidatuak kontatu ditu nondik norakoak. Mixel Gerendiainek bereak kontatu dizkio BERRIAri.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...