Albistea entzun

EKOGRAFIAK

Wetwareaz

Gorka Julio -

2021eko irailak 18

Iraileko hirugarren larunbatean Software Librearen eguna ospatzen da. Ezer gutxi daki oraindik jendeak software libreari buruz orokorrean, nahiz eta gure bizitzak goitik behera aldatzea lortu duen. Gauza gutxi dira gure jendartean sakoneko eragina izanik, ezezagutza maila hau izango dutenak.

Software libreari esker, Internet bera existitzen dela esatea batzuentzat erokeria izan daiteke, baina errealitate bat da. Hasieretan, sortzaileek erabilitako protokoloak libre jarri zituzten denon eskura, eta software gehiena ikuskatu zitekeen; orain librea dena bezalaxe.

Orain ere, Interneteko zerbitzarietan erabiltzen den softwarearen parte handiena librea da. Bai, Netflix, Google, Twitter, Tik-Tok... erabiltzen ari zarenean, erabiltzen ari zaren hori librea ez bada ere, atzean dagoen software libreko programak egiten du posible.

Zergatik, baina, ezezagutza maila hori? Lainoaren metaforak nahita ezkutatu digu sareen antzean daukaten izaera materiala. Sareak ordenagailu, kable, uhin eta horiek kudeatzen dituzten pertsonez osatuta daude, ez dira fenomeno atmosferiko bat. Software librea eta softwarea hitza berak ahalbidetzen ahal du jendearen ezezagutza? Ez dut uste.

Esango nuke software hitzak ez duela lainoaren izaera bera. Zerbait konplexua azaltzeko bide bat izan zela bere momentuan, ukigarria zena (hardwarearea) bereizteko trikimailu polita. Banaketa filosofiko zahar baten kalko bat, gorputza (hardwarea) eta arima (softwarea) litzatekeena.

Hardwarea ubikuoa bihurtzen ari zaigu, ez dugu, dago! Hardware aktiboa dagoen edozein tokitan dago softwarea. Zure gorputzean txertatutako inplanteak dira edo zure odolean zehar ibiliko diren gailu txikiak izango dira. Denek beharko dute softwarea, eta horregatik da hain garrantzitsua software librea, gure etorkizuna gure esku izatetik gertuago egoteko.

Laster softwareaz gain, wetwareaz (wet ingelesez umela) ere hitz egiten ariko gara. Wetware terminoa hardwarearen edo softwarearen konputazioarekin lotutako ideiatik lortzen da, baina bizimodu biologikoei aplikatuta. Gai horiek guztiak guretik pentsatzeko, eta ez kanpotik pentsatuak izateko, Euskal Herria digitala. Ziberburujabetzaren bidean jardunaldi interesgarria egingo da, urriaren 15ean, Oreretako Lekuona eraikinean. Aukera polita izan daiteke eztabaidatzen hasteko.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Erroiz olio enpresako kideak, Oinatz Bengoetxea pilotari ohia erdian dutela, atzo. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Urre berdearen zukua dastagai

Unai Etxenausia

Lantziegoko Erroiz olio enpresak oliba olio birjina estra berria aurkeztu du. Aurten, Bengoetxea pilotari profesional ohia gonbidatu dute Sustraiak zuku izarra dastatzera.
Txantxangorri bati eta onddo bati sakelakoarekin egindako argazkiek Merlin eta Mushtool aplikazioetan egindako bidea. ©BERRIA

Natura poltsikoan

Enekoitz Telleria Sarriegi

Geroz eta gehiago dira natura behatzen eta ulertzen laguntzen duten sakelako aplikazioak. Behatu litezke mendiak, onddoak, hegaztiak, landareak, zeruak... eta bahetu litezke ondoren behaketak. Adituek diote erabilgarriak, errazak eta herritarrak zientziara hurbiltzeko lagungarriak direla, baina tentuz erabiltzekoak ere bai, ez dutelako beti bete-betean asmatzen.

Jose Ignacio Jauregi —eskuinetik hasita bigarrena—, lankideekin, Michelin izar berdea esku artean dutela. ©IÑIGO URIZ / FOKU

«Ongi elikatutako txerriek zapore hobea dute»

Amaia Jimenez Larrea

Lekunberriko Maskarada jatetxeak Michelin izar berde bat lortu du orain gutxi. Jatetxearen jasangarritasuna saritu dute, 'euskal txerri' izeneko arraza nola tratatzen duten aintzat hartuta.
 ©TAMARA ARRANZ

Ez ote da beranduegi autoeskolarako?

Mikel Yarza Artola

Borja Cobeagak 'No me gusta conducir' telesaila estreinatu du, gidabaimena 40 urterekin atera nahi duen gizon baten inguruko komedia

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.