Albistea entzun

Alfredo Ramos-Miguel. Ikerlaria

«Dementzia kasu asko helduaroan kirolik ez egiteak eragiten ditu»

Helduaroan ariketa fisikoa egitea ontzat jo du EHUk parte hartu duen ikerketa batek. Alfredo Ramos-Miguel da ikerlarietako bat, eta kirola egitearen ondorioak zein diren aztertu du.
FERNANDO GOMEZ /EHU Tamaina handiagoan ikusi

Miren Mujika Telleria -

2022ko martxoak 12

Euskal Herriko Unibertsitateak parte hartu duen ikerketa baten arabera, zahartzaroan ariketa fisikoa egiteak eragin positiboa du garunean; eta dementzia bat garatzeko aukerak murrizten dituela frogatzen du, gainera. Ikerketa horretan hartu du parte Alfredo Ramos-Miguelek (Madril, Espainia, 1980), EHUko farmakologiako ikerlariak. 1997an hasi zuten ikerketa, eta aurten amaitu dute. Urte dezente behar izan dituzte, ez baita erraza horrelako ikerketa bat gizakiekin egitea.

Zein da ikerketaren helburua?

Alzheimerren gaitza ikuspuntu epidemiologiko eta patologikotik ikustea, gehienbat. Baina sintoma afektiboak ere aztertu ditugu. Hau da, zein ondorio afektibo dituen zahartzaroan ariketa fisikoa egiteak.

Eta zein ondorio ditu?

Ikerketa honetatik atera dugun ondorio nagusia da zahartzaroan ariketa fisikoa egiteak on egiten diola garunari; dementzia probabilitatea jaitsi egiten duela, alegia.

Eta alderantziz: sedentarismoak kalte egiten dio garunari?

Azterlanean alderdi hori ere ikertu dugu. Ez dugu helburu zehatz gisa aztertzen, baina ikertu dugu hori ere. Esan dezakegu dementzia kasu asko helduaroan kirolik ez egiteak eragiten dituela. Izan ere, alzheimer kasuen % 10 edo % 15 sedentarismoaren ondorioz azal daitezke. Orduan bai, noski, kalte egin diezaioke garunari zahartzaroan ariketa fisikorik ez egiteak.

Nola abiatu zenuten ikerketa?

Azterlanaren hasieran galdetegi zabalak egin genizkien gure parte hartzaileei, jakiteko haurtzaroa, gurasoekiko harremana eta abar nola gogoratzen dituzten. Eta, galdetegi horien guztien bidez, sintoma afektiboak eta kognitiboak ondoren ikusten denarekin erlazionatzen saiatzen gara.

Eta behin hori eginda, zer ikus daiteke gero?

Bada, nola iristen den patologia hori pertsonaren garunera. Kasu honetan alzheimerra aztertu dugu, baina, tira, neuropatologia ugari aztertzen dira; garuneko infartuak, alzheimerra, edo garuneko edozein gaixotasun.

Egokitua behar du izan zahartzaroan egiten den kirolak?

Zalantzarik gabe. Izan ere, adin horietan handia da egon daitezkeen lesioen arriskua. Lehenik eta behin, adin horretan, pertsonen mugitzeko gaitasunak gutxituz doaz. Kontu handiz ibili behar da, ez baita gauza bera ariketa fisikoa egitea gaztaroan edo zahartzaroan. Beraz, funtsezkoa da jarduera fisikoak egokitzea lesioak saihesteko, kontuan hartuta adin horretan lesio bat sendatzea askoz ere zailagoa dela.

Gai horren inguruko informazio falta zegoela uste duzu?

Jakina. Oso informazio gutxi dator gizakiei buruzko azterlanetatik; adibidez, nola eragiten duen garunean bizitzan egiten dugun edozerk. Gaur egun ditugun datu gehienak neuroirudiari buruzko ikerketei esker ematen ditugu, garuneko eskanerrei esker. Teknologia berriek gauza asko aztertzen dituzte, baina eduki dezakegun xehetasun maila oso baxua da. Orduan, bai. Gai honi buruzko informazio falta izugarria dago, material hori lortzeko dugun gaitasuna oso txikia delako.

Orduan balio handikoa da ikerlan hori.

Bai. Maila klinikoan eta giza mailan planteatzen diren hipotesi ugari egiazta baitaitezke horrela. Izan ere, hipotesi mota horiek guztiak, oro har, animaliekin planteatu ohi dira.

Adibidez?

Aztertu nahi duguna baldin bada nola eragiten dion ariketa fisikoak osasun mentalari, animalia batzuk korrika jartzen dituzte, beste batzuk sedentario uzten dituzte. Eta hori, gizakiekin egitea baino pixka bat errazagoa da.

Eta gizakiekin egin al zen hori lehenago?

Sekula ez. Nik parte hartu dudan ikerketa 1997an hasi zen, eta orain argitaratzen ari gara. Urte mordoa igaro da, pentsa zenbat denbora behar den horrelako ikerketa bat egiteko!

Noski. Ez da erraza izango horrelako ikerlan bat egitea...

Inola ere ez. Ikerketa kimikoetan, gizakiei buruzko azterketek beti izaten dute nolabaiteko konplexutasuna. Baina, zehazki, giza burmuinean, eta batez ere garuneko laginak behar ditugunean, konplexuagoa izaten da prozesua. Parte hartzaileek garun emaile izan behar dute, edota ikertu nahi den horren emaile. Horrexek zailtzen du kontua, asko mugatzen baitu ikerketa.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Entsalada berezien bila

Entsalada berezien bila

Berria

Hamaika errezeta eta hamaika modu dauden arren, otordu osasuntsuak prestatzeko plater egokiak dira entsaladak. Epelak zein hotzak, askotariko osagaiekin egin daitezke. Entsaladak egiteko zenbait ideia plazaratu dituzte Iruñeko Catachu, Gasteizko La Riojana, Donostiako Sutan Dago eta Gasteizko Black Salad jatetxeek.

 ©GOTZON ARANBURU / FOKU

«Auto elektrikora jo behar dugu»

Jakes Goikoetxea

Asko hitz egiten da energia motei buruz, baina gutxiago energia mota horien kudeaketa praktikoaz, hau da, modu eraginkorragoan erabiltzeko bideez. Saez de Ibarrak kudeaketa moduak ikertzen ditu.
Pertseida bat zerua zeharkatzen ©Peter Komka / EFE

Pertseidak eta superilargia ikusi ahalko dira zeruan gaurtik larunbata bitarte

Lide Egizala Urteaga

Superilargia dela eta, Pertseida distiratsuenak baino ezingo dira ikusi. Adituek ez dute gomendatzen teleskopio edo antzeko tresnarik erabiltzea Pertseiden behaketarako.

 

Algortako Antzarrak kuadrilla, Jai Batzordearen tabernako botilak lekualdatu bitartean, jolasten, 1975. urtean. ©ANTZARRAK

Kalimotxoa, nazioarteko edari

Iraia Vieira Gil

50 urte dira Antzarrak kuadrillak kalimotxoa sortu zuela, Algortako Portu Zaharreko jaietan. Egindakoa eskertzeko, omenaldi bat egingo diete abuztuaren 12an, Getxon.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...