Albistea entzun

Irune Costumeroren auzian, errugabetu egin dituzte aldundiko lau langileak

Epaileen ustez, akusazioek ez dute delitu izaerarik. Sergio Murillo diputatua izan da auzipetuetako bat; bost urteko kartzelaldia eskatua zuten haren kontra
Irune Costumero, ekainean, auzitegiaren atarian, epaiketara sartu aurretik.
Irune Costumero, ekainean, auzitegiaren atarian, epaiketara sartu aurretik. LUIS TEJIDO / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Naroa Torralba Rodriguez -

2021eko uztailak 22

Irune Costumeroren alabaren zaintzaren inguruko auzibidean, errugabetu egin dituzte Bizkaiko Foru Aldundiko Gizarte Ekintzan umeen eta nerabeen babeserako zerbitzuan diharduten lau funtzionarioak. Ekainean epaitu zituzten, Bizkaiko Probintzia Auzitegian, hiru delitu leporatuta: prebarikazio administratiboa, haurraren aurkako tratu txarrak eta lesio psikikoak. Costumerok jarritako salaketa batean oinarritu da auzia: 2017an alabaren zaintza kendu zioten GAS gurasoen alienazio sindrome faltsua argudio hartuta. Lau auzipetuetako bat Sergio Murillo da, egun aldundiko Gizarte Ekintzako diputatua; jada inputatua zela izendatu zuten kargu horretarako. Beste hirurak diputazioko haurren arretarako hiru langile dira.

Akusazioak bost urteko espetxe zigorra eskatu zuen lau auzipetuentzat, eta hamabost urteko inhabilitazioa enplegu publikorako. Epaileek, ordea, ezeztatu egin dituzte akusazioaren tesiak, eta bat egin dute fiskalarekin eta defentsarekin. Epaiaren arabera, akusazioak azaldu dituen egitateak «ezin dira hartu prebarikazio administratibo delitutzat», eta beste bi delituak «egiaztatzeko ez da nahikoa frogarik aurkeztu». Hartara, lau akusatuak ez ezik, Bizkaiko Foru Aldundia ere absolbitu egin dute arduradun zibil subsidiario gisa.

Sintomatologiak eraginda

Epaiketan zeresan handia eman zuen GASaren erabilerak —fiskalak baieztatu zuen sindrome faltsu hori «existitzen» dela—; diputazioaren txostenetan termino hori erabiltzearen inguruan, epaiak dio agiriak ez zirela ari «sindrome batez, baizik eta adingabeari gurasoekiko harremanetan antzemandako sintomatologia batez, eragin zuena haietako baten aurka posizionatzea kausa justifikaturik gabe». Costumerok salaketa jarria zion haurraren aitari genero indarkeriagatik, baina artxibatu egin zuten.

Costumerori alabaren zaintza kendu zion erabakiaz ere mintzatu da epaia: «Ez zen apetazkoa izan». Berretsi du erabaki haren oinarrian hainbat txosten tekniko zeudela, haurraren «babesgabetasun larrirako arriskuaz» ohartarazi zutenak, 2013tik aita-amek «arazoak» baitzituzten zaintza partekatuko erregimena betetzeko. Halere, epaiak dio adingabearen zaintzari buruzko erabakia hartu zutenak ez zirela jardun «injustiziaren jakinaren gainean». Beraz, ondorioztatu du prebarikaziorik ez zela izan funtzionarioen lanean.

Neskatoaren aurkako tratu txar eta lesio psikikoen delituei dagokienez, epaiak ez ditu frogatutzat eman. Ama-alabak banandu zituztenekoak dira akusazio horiek; Costumerok salatu zuen «bortxaz» eraman zutela adingabea —Ertzaintzaren patruila bat bertaratu zen—, eta «besotik gogor heldu» ziotela umeari, baina, auzitegiaren aburuz, «han zeudenek ez dute halako jardun neurrigaberik egiaztatu». Epaiketan aurkeztutako audio batean umearen oihuak entzun ahal izan ziren, baina epaiak dio froga horrek ere ez dituela amaren «baieztapenak egiaztatzen». Izatez, epaileek aitortu dute audioan «zirrara eta tentsio handiak» antzeman daitezkeela, baina «egoera emozional hori hainbat kausaren» ondorio izan daitekeela.

Halaber, epaiak ez du frogatutzat eman ama-alaben «sufrimendu psikologikoa akusatuen jardunari» egotzi dakiokeenik. Epaileek aipatu dute izatez «min psikikoa objektibatuko duen tratamendu mediko» bat behar dela lesio psikikoekin lotutako deliturik izan den ebazteko; hala, auzitan jarri dute ama-alaben tratamendu psikologikoa «zuzenean [epaitutako] egitateekin lotuta» egotea.

NBE, kezkatuta

Irune Costumeroren auziak oihartzun handia izan du. Gero eta erakunde gehiagok emakumeen aurkako indarkeria instituzional gisa hartzen dute GASaren erabilera —Espainiako Gobernuak berariaz debekatu berri du Haurren Babeserako Legean—, eta bortxa horren sinbolo bihurtu da kasua. NBE Nazio Batuen Erakundeak ere kezka adierazi zuen auziaren harira. Izatez, horko errelatore Dubravka Simonovicek eta Elizabeth Broderickek azalpenak eskatu zizkioten Espainiako Estatuari gutun baten bidez: nazioarteko araudiak betetzea galdegin zioten «biktimei urratzen ari zaizkien eskubideak betearazteko», eta Costumeroren eta haren alabaren «osotasun fisiko eta psikikoarekiko kezka sakona» agertu zuten.

Indarrean den legearen «diskriminaziozko interpretazioaz» artega, justiziaren eta gizarte langileen erabakiak «genero aurreiritzi eta estereotipoetan» oinarrituta daudela ere adierazi zuten errelatoreek. GASa andreen aurka erabiltzea ere gaitzetsi zuten: «Kezkagarria da zenbait auzitegik haurren testigantzari sinesgarritasunik ez ematea, amak salatzen dituenean aitak eragindako tratu txarrak». Erantsi zuten ez dela neurri berean jokatzen gizonekin eta emakumeekin: «Maiztasunez ematen zaizkie bisitak aitei, indarkeria matxista eragin izanaren frogak daudenean ere».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Mila positiboen langatik gora gaur berriz Hegoaldean: 1.077 izan dira

Mila positiboen langatik gora gaur berriz Hegoaldean: 1.077 izan dira

Arantxa Iraola

Osasunbideak eta Osakidetzak atzo egindako testetatik %11,8 izan ziren positiboak

Zaldibar Argituren protesta martxoan ©Monika del Valle / Foku

Herri akusazio gisa «baztertu» dituztela salatu dute Zaldibar Argitu-k eta Gizarte Eskubideen Gutunak

Berria

Bi elkarteek argudiatu dute herritar moduan herri akusazio gisa aurkezteko eskubidea dutela, auzian «argitu gabeko kontu ugari daudelako». Horregatik uste dute ez dagoela «benetan zer gertatu zen argitzeko» interesik.

DHEren protesta bat, eutanasia legeztatzearen alde, Bilbon. ©Marisol Ramirez/FOKU

Hegoaldean egindako lehen eutanasia kasuaren berri eman dute

Maria Ortega Zubiate

DHE elkarteak jakinarazi du. Osakidetza beste bi kasu aztertzen ari dela adierazi dute.

Motorzale bat, artxiboko irudi batean. ©EFE

Motorzale bat hil da istripu batean, Zuian

Berria

Errepidetik irten da motorra, eta bidea itxi behar izan dute.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna