Noiz sortua: 2020-03-14 00:30:00

IRLEN SAREA

Beltxargak

Gorka Julio -

2020ko martxoak 14

Beltxarga beltzaren teoriak ustekabeko eta eragin handiko gertaera bat deskribatzen du. Gertaera pasatu ondoren, atzera begiratuz arrazionalizatzen da. Orduan iragar edo espero zitekeela ematen du, nahiz eta inork aurretiaz ez aurreikusi.

Terminoa Nassim Taleb filosofo libanoarrak garatu zuenetik gero eta gehiago erabiltzen da etorkizuneko ikerketetan, bereziki ekonomiaren eta teknologiaren alorretan. Egunotan, koronabirusak sortu duen egoeraren inguruan entzungo duzue gehien.

Etorkizunaren inguruko ikerketetan, aurretik definitutako eszenatikoekin jokatzen dugu, baina era honetako fenomeno bat gertatzean gauzak erabat aldatzen dira. Aurretik gerta zitezkeen eszenatokiak edota joeren proiekzioek ez dute balio. Gertaera hori zergatik gertatu den jakitea garrantzitsua bada, askoz ere garrantzitsuagoa da «normalitate» berri horretara bizkor eta ondo egokitzen jakitea. Aurretik planifikatutakoak ez badu balio, planifikatzen duenak irabazten du; normalean baliabide gehien dituenak.

Egokitze hori traumatikoa izan daiteke, eta trauma hori gehiengoaren interesen kontra eta gutxi batzuen alde bideratu daitekeela ere ondo deskribatu zuen Naomi Kleimek, Shockaren doktrina liburuan. Baina kasu honetan, zer gertatuko den ez dakigu. Beltxarga beltza agertu da, baina ahatetxo itsusia ere izan du alboan denbora askoan. Gure artean osasun publikoaren alde eta pribatizazioaren kontra, zaintzaren egituratzearen alde eta zaintzaren alorra merkantilizatzearen eta prekarizatzearen kontra, behar sozialak komunean eta ez bakandurik erantzun behar ditugula zion ahatetxo itsusiak.

Cyberpunkaren maxima zen: «Etorkizuna hemen da, baina ez dago ondo banatua». Etorkizun hoberik ezin dugu amestu ere, proiektatu ditugun etorkizunak distopikoak badira, etorkizun distopikoak izango ditugu. Kapitalismoa bera sistema bat baino, prozesu bat da, mugitzeari uzten dionean krisian sartzen dena.

Ahatetxo itsusi hori izan daiteke neoliberalismoak bere sistema gainbehera argian dela ikusita, prestatua diguten etorkizunari aurre egin diezaiokeena. Etorkizuna ez da existitzen, ekiten egiten da. Uko egin diezaiogun etorkizun prefabrikatuei eta ortzimuga berriak defini ditzagun elkarrekin, ahatetxo itsusia beltxarga zuri eder bihurtu arte.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Maiatzaren 27an eguneratua, 18:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan zazpi pertsona hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez, hemeretzi positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta bederatzi gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 28.812 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.034 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Lanbideren Gasteizko bulego bat, itxita ©Luis Jauregialtzo, Foku

Munduko bortz gaztetatik batek lana galdu du pandemia hasi zenetik

Berria

Lanaren Nazioarteko Erakundearen arabera, koronabirusak eragindako krisiak bereziki eragiten die gazteei. Lana duten gazteen %23ri lan orduak murriztuko dizkiete. Erakundearen arabera, emakumeak ari dira bereziki pairatzen krisiaren ondorioak. 

Ursula von der Leyen, artxiboko irudian, ©OLIVIER HOSLET / efe

Bruselak 750.000 milioi euroko funtsa proposatu du

Iker Aranburu

500.000 milioi laguntza zuzenak izango lirateke, eta beste 250.000 milioi, maileguak. Zerga berriekin ordaindu nahi du hartuko duen zorra. Harrera beroa izan du hegoaldean, baina hotza iparraldean.

Manuel Castells Espainiako Unibertsitate ministroa, joan den astean, Diputatuen Kongresuan. ©Kiko Huesca / Efe

Unibertsitate tasak jaitsi beharko dituzte Hego Euskal Herriko administrazioek

Andoni Imaz

Castells Espainiako Unibertsitate ministroak adierazi du unibertsitateek finantziazio gehiago behar dutela, baina hori ezin dela egon «baliabide gutxien dituzten familien eta ikasleen bizkar».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna