Albistea entzun

IRLEN SAREA

Miseriak eta mizelioak

Gorka Julio -

2022ko urriak 15

Gainazalaren azpian ezkutatuta bizitza harrigarri eta askotarikoaren sustraietan nahastuta, bada Internet biologiko bat. Sare organiko horrek gure Internet txiki uzten du, nahiz eta hainbat gauzatan antzekotasunak izan. Horri esker, landareak komunikatu, nutrizioa eman , elkar lagundu edo elkarri kalte ere emateko indarra daukate.

Mizelioa izeneko onddo hari finez osatuta dago. Mizelioa lurzoruaren azpitik eta kanpoalderantz hazten den sarea da. Landareen eta onddoen sustraien elkarketari mikorriza deritzo, eta bi aldeentzat onuragarria da. Landareek karbohidratoak ematen dizkiete onddoei, eta, trukean, onddoek lagundu egiten dute ura biltzen eta fosforoa eta nitrogenoa bezalako mantenugaiak ematen. Onddo sare horri esker, landareak elkarri laguntzen diote hazten eta loratzen. Interkonektibitate horrek aukera ematen du landareak kalte potentzialez ere ohartarazteko.

Onddo sareak ere berehalako arrisku baten abisu mekanismo moduan ere funtziona dezake. Landare bat erasotzean, mizelioen bidez konektatutako landareak erasotzaile horren kontrako defentsa kimikoak iraizteko, adibidez. Gure Internet zerbitzuak bezala, onddoen konektibitate horren erabilera maltzurrak izan ditzake. Landare batzuek ez dute fotosintesirako behar den klorofila, eta inguruko landareek bizirauteko behar dituzten elikagaiak xurgatzeko erabiltzen dute. Beste landare batzuek toxinak askatzen dituzte sarean, inguruko landareen hazkuntza zailtzeko uraren eta argiaren borrokan.

Sergio de Miguel Lleidako Unibertsitateko irakasleak sinbiosian bizi diren zuhaitzen sustraien eta mikroorganismo sare zabalen arteko harremanak aztertu ditu. Munduko basoetan dauden sinbiosi moten banaketaren eskala globaleko lehen mapa egin du.

Azken urteetan, ozeanoa zeharkatzen duten hainbat itsaspeko kable iritsi dira; denak pribatuak. Bestetik, Sant Adria de Besos izango da Barcelona Cable Landing Station-en egoitza, Kataluniako itsaspeko kableen nazioarteko lehen estazioa. Asiako, Afrikako eta Mediterraneoko konexioak AEBekin lotzeko aukera ematen duten itsaspeko zuntz optikoko zortzi kable hartzeko asmoa du. Albistea baina, Espainiatik eta Frantziatik pasatu gabeko konexioa eskuratuko dutela izan da; denak, AEBekin lotzeko. Hor gure miseriak eta mizelioak.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©BERRIA

«Besteez barre egiteari utzi behar diogu»

Unai Etxenausia

Konbentzituta dago Montalvo: arte eszenikoak ikuspegi feminista batetik abiatuz landu behar dira. Umorea feminismoarekin uztartzen duen formakuntza bat aurkeztuko du asteburuan, Ozetan.
Bego Viñuela kaligrafoa, <em>kaligrafia</em> hitza lumaz idazten, Bilboko bere estudioan. ©OSKAR MATXIN EDESA / FOKU
Jokin Etxeberria, <em>Muak</em>-en. ©MUAK

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.