EKOGRAFIAK

Usabiaga vs Delgado

Juan Luis Zabala -

2020ko irailak 10

Txirrindulari ohi eta txirrindularitza arloko telebista esatari dira biak, baina, azken arlo horretan, mutur banatan daude Xabier Usabiaga eta Pedro Delgado.

Haren kontakizunen eta komentarioen miresle sutsu batek esan zidan Usabiagak «poesia» egiten duela ziklismoaz hitz eginez. Beste batzuen ustez, aldiz, aukeran zuzenegia eta zorrotzegia da hala euskararen —euskara batuaren— erabileran nola bere iritzietan erakusten duen mundu ikuskeraren aldetik.

Delgado, aitzitik, Perico, ez da bi esaldi segidan zuzentasun gramatikalez hasi eta amaitzeko gauza, hiru esalditik behin sekulako ostikoa ematen dio Cervantesen hizkuntzari, dela paulatinamente esan beharrean paulativamente (ala paulatibamente ote?) esanda, dela komunztaduraren araurik oinarrizkoenak txakurraren salara bidalita.

Mundu ikuskeraren gorabeherak alde batera utzita, hizkuntzaren erabileraren aldetik bien zale porrokatua naiz.

Tamalgarria iruditzen zait batzuek Xabier Usabiagaren edo Xabier Euzkitzeren hizkerari pedante iriztea, Constatino Romero zenaren gaztelania dotoreari ez bezala, hura «hizlari bikaina» baitzen denen ustez. Horrelako iritzien atzean euskaldunon aspaldiko konplexuak eta ia betiko analfabetismoa daudelakoan nago; euskarazko analfabetismoa, jakina; erdaraz euskaraz baino askoz ere hobeto alfabetatuta baikaude gaur egun euskaldun gutiz gehienok.

Nahiago nuke Usabiaga eta Euzkitze bezala mintzo diren kazetari gehiago bagenitu, euskalki guztietako hitzak eta esamoldeak telebista publikoak eskatzen dien sintaxi eta ahoskera batura eramateaz kezkatuak, euskararen adierazkortasunari ekarpenak egiteko irrika erakusten dutenak. Baina maite dut Pericok gaztelania jipoitzeko duen manera «sinpatikoa» ere, barkagarria eta are dibertigarria, bat egiten baitu bere izaera jostariarekin. Gainera, gaztelania ez da nire berezko hizkuntza eta ez naute asko kezkatzen hark jasotako kolpeek; eta gaztelaniak euskarak baino osasun soziologiko askoz hobea dauka, eta euskarak baino askoz ere kolpe gutxiago jasotzen ditu, proportzioan behintzat.

Ez, gaztelania, espainiera, ez da Pericok egin diezaiokeen minaren beldur. Baina bai, euskarari kalte handia egingo lioke Pericoren moduko esatari batek.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

 ©RAUL BOGAJO / FOKU

«Dena gelditu zen Gasteizen Martxoaren 3an; egunak historia markatu zuen»

Amaia Ramirez de Okariz Kortabarria

Hainbat borrokarekin «konprometitua» egon dela adierazi du Razkinek, hala nola euskalgintzarekin eta langile mugimenduarekin. Lantegietan egin du lan; baita Osakidetzako euskara zerbitzuan ere.
Txillardegiren horma irudia eta haren senitartekoak, atzo, Donostian egindako omenaldian. ©JUAN CARLOS RUIZ / FOKU

Loratu dadin txilarra berriz

Enekoitz Telleria Sarriegi

Jose Luis Alvarez Enparantza 'Txillardegi' hil zenetik bederatzi urte bete ziren ostegunean. Txillardegi Udal Liburutegia herri egitasmoak omenaldia egin dio Donostian, senitarteko eta lagunez inguratuta.
 ©HAMAIKA TELEBISTA

«Begi berriekin ezagutu ahalko dugu Nafarroa»

Jakes Goikoetxea

Nafarroa ezagutzen ez duenaren baina ezagutzeko jakin-mina duenaren begiradarekin erakutsiko du herrialdea Khris Maansrik, Hamaika Telebistako 'Nafar away' programa berrian, astelehenetan.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna