Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

EKOGRAFIAK

Plutonio eta gezur erauntsia

Juan Luis Zabala -

2021eko maiatzak 19

Gerra Hotza zer izan zen —eta zer izan zitekeen—, zer arrisku sortu zituen, zer presentzia izan zuen —eta zergatik— Francoren mendeko Espainian, nola ezkutatu zen presentzia hori, informazioa nola manipulatzen zuten orduan Espainiako eta AEBetako gobernuek... Ezagunak izan arren, dokumentatzea eta gogoratzea komeni den kontu ugari uzten dituzte agerian Palomares. Días de playa y plutonio telesail dokumentala osatzen duten lau atalek. David Beriain artaxoar kazetari Burkina Fason erail berria izan da lan honen ekoizle eragileetako bat, Marias Rekarterekin batera, 93 metros ekoiztetxe nafarra Movistar Plusekin lankidetzan aritu baita Palomares sortzeko. Zuzendaria Alvaro Ron izan da.

Almeriako (Espainia) Palomares herrian, 1966an, lau lehergailu termonuklear garraiatzen ari zen hegazkin bat lehertu zen, airean erregaiz hornitu behar zuen beste hegazkin batekin talka egin eta gero. Bonba termonuklearrak ez ziren lehertu, baina plutonioa isuri zuten, eta inguruko erradioaktibitate mailak gorakada izugarria izan zuen. Gainera, lehergailuetako bat ezin aurkiturik aritu ziren, jo eta su, larrialdi egoeraren ondorioz AEBetatik Palomaresera joandako 1.600 soldadu. Hala ere, bizilagunei informazioa ezkutatuz eta arrisku oro errotik ukatuz, lasaitasun mezuak zabaldu zituzten AEBetako eta Espainiako gobernuek. Ahalegin horren irudi ikoniko bihurtu zen Manuel Fraga Iribarnek, Espainiako Informazio eta Turismo ministroak, AEBen Espainiako enbaxadorearekin batera, Palomaresko Quitapellejos hondartzan, kazetari andana baten aurrean, hartutako bainua.

Bertsio ofizialaren fidagaiztasunaren adibide paradigmatikoa izan zen Palomaresko istripuaren ondoren gertatutakoa, eta egun, oraindik ere, 55 urteren buruan, plutonioa ez da desagertu Palomarestik eta inguruetatik, AEBetako soldaduek isuritako zati bat baino ez baitzuten garbitu.

Aitzakiarik gabeko telesail dokumental biribila da Palomares, askotariko elementuak batuz —Palomaresko bizilagunen eta AEBetako armadak orduan bidalitako ordezkari batzuen lekukotasunak, artxiboko irudiak, aktoreekin landutako fikziozko pasarteak...— gertatutakoa ondo dokumentatzeaz gain, ikuslearen interesari bizirik eustea lortzen baitu, fikzio hutsezko ekoizpen askok baino bizitasun handiagoz.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Herritar ugarik produktuz beteriko poltsak utzi dizkiete Elikagai Bankuko boluntarioei. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Elkartasunez bete dira orgak

Aitor Biain

Hego Euskal Herriko Elikagai Bankuek bilketa nagusia egin dute, urtero bezala. Ehunka tona elikagai eta oinarrizko produktu bildu dituzte dendetan eta supermerkatuetan.
 ©Gorka Rubio / FOKU

«Arima pixka bat falta da orain, bai unibertsitatean eta bai hedabideetan»

Unai Zubeldia - Gipuzkoako Hitza

Bokazioz irakaslea dela aitortu du Joxerra Garziak, baina lan asko egindakoa da bai bertsolaritzan eta bai komunikabideetan. Erretiroa hartuta ere, ikastaroak eman eta eman ari da oraindik.

 ©IÑIGO URIZ / FOKU

«Trantsizioa egitea, nola esan... zoriontasun eztanda bat da»

Iker Tubia

Gorputza estaltzen duten babesetan gordetzen da Gomez izotz hockeyan aritzeko. Ia bizi osoan gorde behar izan du emakume zela, baina orain ez du ezkutatzen. Partida hor dago oraindik.
Gazte Euskaltzaleen Sarekoek protesta egin zuten EITBren Bilboko egoitza aurrean, azaroaren 16an. ©KLAK

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.