Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

EKOGRAFIAK

Erdaraz esaten den bezala

Juan Luis Zabala -

2021eko uztailak 27

Zenbat aldiz entzuten dugun, euskaraz ondo dakien jendearen ahotan ere, «erdaraz esaten den bezala» makulua, ondoren euskaraz nola esaten den ez dakiten, edo euskaraz arrotz zaien, esaldi baten erdarazko aldaera emateko, harekin adierazi nahi dutena hobeto ulertaraziko dutelakoan edo. Zenbat aldiz erabiltzen dugun geuk ere makulu hori, edo zenbat aldiz ahoskatzen dugun erdarazko esaldia zuzenean, aurretik «erdaraz esaten den bezala» ohartarazi gabe.

Zein zaila zaigun garbigailu, krispeta, aldaka, saihets-hezur, espazio-ontzi, iragazi, NBE, DSBE, IAT esatea. Eta zein erraza, Hego Euskal Herrian euskaraz aritzean, labadora, palomita, kadera, kostilla, nabe espazial, kolatu, ONU, RGI, ITV.

Arnasguneetako gazte euskaldun peto askori arrotza zaio euskara batua. «Ni ez naiz neu sentitzen batuan» eta gisakoak esaten dituzte, natural eta zintzo, barru-barrutik aterata, inolako asmo euskarafobikorik gabe. Baina hori esaten dutenek zer hizkuntza nahi dute munduko informazioa jasotzeko, irakurtzeko, fikzioa ikus-entzuteko, umeak eskolatzeko, herritik kanpora jendaurrean hitz egiteko? Arnasgunerik sakon, jator eta autentikoenean ere, gauza asko «erdaraz esaten den bezala» esatea baita «naturalena».

Diglosiaren ajeak dira. Euskarak zailtasunak ditu orotarako hizkuntza beregaina izateko, eta ahul eta mendeko bihurtzen dute zailtasun horiek.

Bikoiztaileen egoeraz galdetuta, gaiaz «informazio nahikoa» ez duela argudiatu du Unai Iparragirre ETBko zuzendariak erantzunik ez emateko, BERRIAk joan den ostegunean argitaratutako elkarrizketan. Informazio bila galdezka hasi behar duen honetan, apaltasunez, Iparragirreri aholkatuko nioke galdetzeko, BIEUSE eta EHBE elkarteetako bikoizleei ez ezik, EIE, Galtzagorri, EIZIE, Euskal Editoreen Elkartea, EHAZE, EAB, IBAIA, Pantailak Euskaraz, Mintzola, Bertsozale Elkartea, Euskaltzaindia, EHE, Kontseilua, IKA, AEK, HABE, Seaska, Ikastolen Elkartea, HEIZE, Eusko Ikaskuntza eta gisako beste hainbat talde, elkarte, edo erakundetako arduradunei ea bikoizketak ba ote duen laguntzerik arestian aipatutako euskararen aje horiek konpontzen. Euskarazko bikoizketa ez baita, edo ez bailuke izan behar behintzat, gaur eta hemen, bikoizleen kezka soilik.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Iruindarrak <em>Agur, jaunak</em> kantatzen, San Saturnino egunean, atzo, Iruñean. ©OLAIA L. GARAIALDE

Kanta-kantari iruindarrak

Olaia L. Garaialde

Kantuan eta dantzan, iruindarrek San Saturnino eguna ospatu dute arkupeetan babestuta. Euria dela eta, bertan behera utzi behar izan dituzte Iruñeko Udalak antolatutako gauza gehienak: besteak beste, erraldoiak.
1 ©JAIZKI FONTANEDA / @FOKU

Jaien itzulera, kolokan

Amaia Ramirez de Okariz Kortabarria

Herrietako festak itzuliko zirela zirudien, baina koronabirus kasuak ugaritu egin dira, eta bertan behera utzi dituzte hainbat. Herri batzuetan, ordea, lehenago edo geroago izan, jaiak ospatzeko aukera izan dute, betiere osasun neurriak gogoan izanda. Gehienek garaian garaiko egoerara egokitu dute egitaraua.
The Beatles taldeak Londresen eman zuen azken kontzertua, 1969an, Apple Corpsen eraikineko teilatuan. ©APPLE CORPS
 ©IÑIGO URIZ / FOKU

«Elkarte askotan konpromisorako urratsa egitea kostatzen da»

Iker Tubia

Pedagogia aktiboaren bueltan aritu da Bobes; batez ere, hezkuntza araututik kanpo. Emakumeen ahalduntzerako herri kultur-zentroetan aritu da jo eta su, eta hamaika elkartetan. Emakumeez, feminismoaz, ibilitakoaz eta erronkez mintzatu da.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.