Albistea entzun

EKOGRAFIAK

Erdaraz esaten den bezala

Juan Luis Zabala -

2021eko uztailak 27

Zenbat aldiz entzuten dugun, euskaraz ondo dakien jendearen ahotan ere, «erdaraz esaten den bezala» makulua, ondoren euskaraz nola esaten den ez dakiten, edo euskaraz arrotz zaien, esaldi baten erdarazko aldaera emateko, harekin adierazi nahi dutena hobeto ulertaraziko dutelakoan edo. Zenbat aldiz erabiltzen dugun geuk ere makulu hori, edo zenbat aldiz ahoskatzen dugun erdarazko esaldia zuzenean, aurretik «erdaraz esaten den bezala» ohartarazi gabe.

Zein zaila zaigun garbigailu, krispeta, aldaka, saihets-hezur, espazio-ontzi, iragazi, NBE, DSBE, IAT esatea. Eta zein erraza, Hego Euskal Herrian euskaraz aritzean, labadora, palomita, kadera, kostilla, nabe espazial, kolatu, ONU, RGI, ITV.

Arnasguneetako gazte euskaldun peto askori arrotza zaio euskara batua. «Ni ez naiz neu sentitzen batuan» eta gisakoak esaten dituzte, natural eta zintzo, barru-barrutik aterata, inolako asmo euskarafobikorik gabe. Baina hori esaten dutenek zer hizkuntza nahi dute munduko informazioa jasotzeko, irakurtzeko, fikzioa ikus-entzuteko, umeak eskolatzeko, herritik kanpora jendaurrean hitz egiteko? Arnasgunerik sakon, jator eta autentikoenean ere, gauza asko «erdaraz esaten den bezala» esatea baita «naturalena».

Diglosiaren ajeak dira. Euskarak zailtasunak ditu orotarako hizkuntza beregaina izateko, eta ahul eta mendeko bihurtzen dute zailtasun horiek.

Bikoiztaileen egoeraz galdetuta, gaiaz «informazio nahikoa» ez duela argudiatu du Unai Iparragirre ETBko zuzendariak erantzunik ez emateko, BERRIAk joan den ostegunean argitaratutako elkarrizketan. Informazio bila galdezka hasi behar duen honetan, apaltasunez, Iparragirreri aholkatuko nioke galdetzeko, BIEUSE eta EHBE elkarteetako bikoizleei ez ezik, EIE, Galtzagorri, EIZIE, Euskal Editoreen Elkartea, EHAZE, EAB, IBAIA, Pantailak Euskaraz, Mintzola, Bertsozale Elkartea, Euskaltzaindia, EHE, Kontseilua, IKA, AEK, HABE, Seaska, Ikastolen Elkartea, HEIZE, Eusko Ikaskuntza eta gisako beste hainbat talde, elkarte, edo erakundetako arduradunei ea bikoizketak ba ote duen laguntzerik arestian aipatutako euskararen aje horiek konpontzen. Euskarazko bikoizketa ez baita, edo ez bailuke izan behar behintzat, gaur eta hemen, bikoizleen kezka soilik.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Mahai inguruko partaideak, atzo, EHUren Leioako campusean. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Euskararen xehetasunak

Amaia Igartua Aristondo

EHUko irakasleak dira, atzerritarrak, eta helduaroan euskaldunduak, lanagatik besteak beste. Euskara ikastearen esperientzia xehatu dute EHUk antolatutako solasaldi batean.
 ©CC0

GIBaren aurkako hesi bat prest

Iker Tubia

Askotarikoak dira GIB birusari aurre egiteko estrategiak. Botika baten bidez ere izkin egin dakioke infekzioari: Prep esposizio aurreko profilaxiarekin. GIB birusarekiko esposizio arriskua izan dezaketenek eska dezakete.
Joseba Ezkurdia eta Jokin Altuna, Lau eta Erdiko Txapelketako finalean, azaroaren 20an. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

ETB2k %7,7ko ikusle kuota izan du azaroan, 2019ko udatik txikiena

Urtzi Urkizu

ETB1ek %1,9ko batezbestekoa du; lau eta erdiko finalak %24,5eko ikusle kuota lortu zuen

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...