Albistea entzun

EKOGRAFIAK

'Galicia Caníbal'

Juan Luis Zabala -

2021eko uztailak 7

Thriller moduan, zorrotz jarrita, badu irristadarik eta inkoherentziarik, baina ondo eraikia dago Carlos Monteroren, Silvia Queren eta Roger Gualen El desorden que dejas telesaila (Netflix, 2020), eta gogor heltzen dio lepotik ikusleari, atal bakoitzaren ondoren hurrengoa berehala ikusteko tentazioa izan dezan.

Bi pertsonaia nagusien arteko lotura da telesailaren lorpenik handiena: Viruca eta Raquel. Bi aktoreen lan ona (Barbara Lennie eta Inma Cuesta, hurrenez hurren) funtsezkoa da telesailaren ekarpen hori biribila izan dadin. Aukeran, Raquelen presentzia batzuetan nekagarri samarra gertatzen bada ere; beti beldurrez eta pentsamendu ilunetan, burua altxatu ezinda. Gainerako aktoreen lana ere ez da makala, eta Aron Piperrek (Iagoren rolean) adierazkortasun handia erakusten du eszena askotan.

Bi pertsonaia nagusiak fisikoki elkartu gabe lotzen dituen tramaren agertokia Galiziako fikziozko herri bat da, Novariz. Oso txikia izan gabe ere infernu handi samarra, han gertatzen denak agerian uzten duenez. Novarizen denek elkar ezagutzen dute, eta denak bizi dira beldurra mortero moduan erabiliz eraikitako hierarkia gotor bati men eginda. Os Resentidos taldearen Galicia Caníbal kantu ezaguna ekarriko dio gogora bati baino gehiagori.

Beste fikziozko lan askotan bezala, thrillerrari indarra emateko baliatzen dira herri txiki, estu eta itxiaren topikoak El desorden que dejas telesailean, eta, une batzuetan, horrek ondo funtzionatzen du, albistegietan tarteka jasotzen diren berri batzuen oihartzuna ekartzen baitute tramako gertakari batzuek.

Alabaina, beste batzuetan topikoa topikoegia da, eta horren isla da galizieraren agerpen urria, beti kultura akademikorik gabeko jendearen ahotan, xehetasun exotiko bihurtua, tokiko kolore. Literaturako irakasle direnez, Virucak zein Raquelek hainbat idazleren testuak irakurtzen dituzte beren eskoletan. Espainierazkoak dira denak, galizierazko literaturaren arrastorik txikiena ere ez dago. Eman behar galizieraz idazterik ez dagoela.

Horiek guztiak kontuan hartuta, telesailen eskaintza gero eta zabalagoaren barruan ezinbesteko aukera izan gabe ere, gomendagarria da El desorden que dejas, ganoraz taxututako thriller baten bidez ordu batzuk Galizia haragijalean eman nahi izanez gero.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Itziar Ituño aktorea, 'Mantangorri'-ren superposterra gehigarrirako egindako argazkian. / ©Maialen Andres, Foku

«Lanak bozgorailu handi bat eman dit»

Ane Insausti Barandiaran

BERRIAren Mantangorri gehigarriak Itziar Ituñori egindako elkarrizketa argitaratu du gaur. Horrekin batera, superpostarra argitaratu da papereko edizioan.

2021eko Bidaia eta Mendi Kroniken Lehiaketaren irabazleak

Sei zangorekin, eta hiru eskutara

Enekoitz Telleria Sarriegi

Joseba Barandiaran, Aitor Esteban eta Asier Goñik irabazi dute BERRIAren Bidaia eta Mendi Kroniken Lehiaketa. Nafarroa Garaian eta Nafarroa Beherean bizikletaz egindako bidaia kontatu dute.

 ©TXAKUR GORRIA

'Burnout': erreak kiskaltzen duenean

Enekoitz Telleria Sarriegi

OME Osasunaren Mundu Erakundeak, lanarekin lotutako gaixotasun gisa onartu du neke profesionalaren sindromea —'burnout' edo erreta dagoen langilearena—. Zerk eragiten du? Lan baldintza kaskarrek, eta antolakuntza eta komunikaziorik ezak. Zer eragiten du? Estres kronikoa, autoestimu falta eta lanarekiko atxikimendurik eza. Zer uzten du agerian? Enpresek eta erakundeek ez dutela interesik arazo psikosozialetan.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.