Albistea entzun

IRLEN SAREA

Txiribuelta

Gorka Julio -

2022ko martxoak 19

Polo desberdinen arteko mundu batera goaz, eta polarizazioa ematen hasi da, oraindik poloak argi ez daudenean. Polo desberdinak daude edo egongo dira, baina zein izango da jendartea ordenatzeko irizpide nagusia? Eta zein nolako rola betetzen ari da eta betetzea nahi dugu teknologiak horretan?

Zein dira mekanismo erregulatzaile nagusiak begiratuz gero, arlo publikoa (estatu egiturak), merkatua (ekimen pribatua), herrigintza (ehun komunitarioa)...? Irudika ditzakegu, behintzat. Edozein gizartetan hiruko horretako osagaiak topa daitezke harremanetan. Batzuk besteen mesedetan lanean, beste batzuetan elkarlanean, orekatuak eta erabat desorekatuak. Adibidez, neoliberalismoak arlo publikoa merkatuaren mesedetan lanean jartzen du, herrigintzaren gehiengoa baztertuz aldi berean.

Polarizazio fase hori jendarteak erregulatuko dituen mekanismoen birmoldaketa edo sakontzea ere izan daiteke. AEBetan merkatua da nagusi; Txinan pisu gehiago dauka arlo publikoak; Europan (des)oreka handia dago. Herrigintzak edo ehun komunitarioaren pisua gailentzen duen eredu askorik ez dago. Merkatua erregulatzaile nagusi izan diren mekanismoak izan badira nagusi, beharbada teknologia lagun, beste era baterako zikloak sor ditzaketenak ere egon daitezkeela pentsatzeko garaia ere iritsi da. Ekaitz Cancelak hitzaldi batean metafora polita eman zuela iruditu zitzaidan. Txinatarren kreditu sozialaren bueltan, honako hau esan zuen: «Teknologia lagun, Txinako estatuak manifestazio batera edo estatuaren kontra mobilizatzen denak puntuak galtzen baditu, pentsa genezake kontrakoa egiten duen mekanismorik? Mekanismo inzentibatzaileei buelta eman, ekarpen komunak sarituz eta mekanismo errepresiboak baztertuz?»

Zibernetikak proposatzen dituen feedback zikloak, bere burua zuzentzeko gai diren sistemak, ez dira edozertarako, baina merkatua erregulazio sistema egoki bakarra denik zalantzan jartzeko balio dute. Pentsa dezakegu, teknologia lagun, automatikoki arautuko diren bizi zikloak, herrigintza eta akaso eremu publikoaren arteko aliantzan. Publikotik eta ehun komunitariotik erantzungo duten ziklo kooperatiboagoak sortzeko teknologiak badira, buelta ematearekin, nahiko; buelta bainoago, txiribuelta egin behar bada ere.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Bakea sinatzeko ezpatak

Bakea sinatzeko ezpatak

Olaia L. Garaialde

Mitoz eta ustez josita dago Lesakako ezpata dantzaren jatorria; ez dago argi zein den. Urtez urte dantza aldatu da, eta emakumeen presentzia handituz joan da. 2018. urtean lehenengo aldiz dantzatu zuten

 ©Bob Edme

«Euskararen aldeko lana egiten dugu egunerokotasunean»

Oihana Teyseyre Koskarat - Ipar Euskal Herriko Hitza

Senpereko Herriko Etxearekin akordioa lortu izana abiapuntu bat izanen dela uste du Maia Larrondo Ajuriagerrak. Azken urteetan Euskal Hedabideekin izandako lorpenak egonkortzea espero du.

Oihan <em>OPH</em> rap kantari gazteak gogor salatu du baxoa eta brebeta euskaraz egitea debekatzea. ©PATXI BELTZAIZ

EHZn, mila kolore dantzan

Ainize Madariaga

EHZren bigarren egunak kolore orotako publikoa erakarri du plazarat. Zirkuak eta bertso eta rap saioek jendetza bildu dute Irisarri erdigunean.

«SESBetik itzultzea gogorra izan zen: gorriak ginen, adar-buztan eta guzti»

Amaia Igartua Aristondo

Espainiako gerra hasi zenean, Santurtziko portutik Sobietar Batasunera alde egin zuten Sevillaren gurasoek, artean haurrak zirela, eta 20 urteren ondoren itzuli ziren, familiarekin. Euskal Herriratu osteko urteen oroitzapen mingotsa du Sevillak.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.