Albistea entzun

EKOGRAFIAK

Sam Gardner neska-lagun bila

Juan Luis Zabala -

2021eko uztailak 28

Han-hemenka entzuten dudanari kasu egitera, badirudi harrera ona izaten ari direla gure artean Robia Rashidek sortu eta Seth Gordonek zuzendutako Atypical telesailaren (Netflix, 2017-2021) lau denboraldiak osatzen dituzten 38 atalak. Sam Garnder izeneko 18 urteko mutila (Keir Gilchrist) da protagonista. Autismoaren espektroko nahasmena dauka, eta, mutil azkarra izan arren, ahalmen kognitiboaren aldetik edo hizketarako trebetasunari dagokionez edozein neurotipikoren nahasmen hori gabeko edozeinen parekoa edo are gaitasun handiagokoa, nahasmenaren ondorioz arazoak ditu bere adineko neska-mutilekin harremanak izateko. Neska-lagun batekin harremanetan hasi nahi du hala ere, eta horretan saiatzeko prest dago. Arrebari eta aitari poza ematen die Samen asmoak, baina amak, babesle beti, ez du uste Sam horretarako prestatuta dagoenik, eta beldur da ahalegina nahigabe eta trauma gehiagoren sorburu ez ote den izango.

Telesail askotan oro har, edozein formatu eta generotako fikziozko istorio askotan argumentua bera, sinopsian jasotzen dena, da, bere laburrean, istorioaren alderdirik esanguratsuena, eta hortik aurrerako kontaketak ez du aparteko ekarpen handirik egiten. Atypical-en kasuan ere istorio osoa dago estu lotuta, izenburuak ere adierazten duen moduan, protagonistaren ezaugarri atipikoarekin, autismoaren espektroko nahasmenarekin. Baina beste kontu asko ere agertzen dira zuzenean eta zeharka, eta gidoia ondo pentsatua dago ikuslea ez gogaitzeko telesail osoan, ideia gutxi batzuen bueltan biraraziz.

Atypical-en balioen artean dago autismoaren espektroko nahasmena zer den eta zer arazo ekartzen dituen ezagutarazten laguntzen duela, baita nahasmen hori dutenekiko enpatia sortzen ere. Bere horretan, eskertzekoa da hori. Dena den, akaso komeni da ohartaraztea nahasmen hori duten guztiak ez direla inondik ere Atypical-eko Sam Gardner edo The Good Doctor-eko Shaun Murphy bezain azkarrak, argiak eta hiztun onak, eta batzuek bi pertsonaia horiek baino arazo sakonagoak eta konpontzen zailagoak dituztela neurotipikook nagusi garen munduan integratu eta eroso samar sentitzeko.

Ez da komeni ahaztea fikzioak errealitatearen berri eman dezakeela, baina inoiz ez duela erabat eta osorik islatzen.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Itziar Ituño aktorea, 'Mantangorri'-ren superposterra gehigarrirako egindako argazkian. / ©Maialen Andres, Foku

«Lanak bozgorailu handi bat eman dit»

Ane Insausti Barandiaran

BERRIAren Mantangorri gehigarriak Itziar Ituñori argiataratutako elkarrizketa argitaratu du gaur. Horrekin batera, superpostarra argitaratu da papereko edizioan.

Martxelo Otamendi, Irati Azkue, Felipe Uriarte, Joseba Barandiaran, Asier Goñi eta Aitor Esteban, Martin Ugalde kultur parkean, sari banaketan. ©JON URBE / FOKU

Sei zangorekin, eta hiru eskutara

Enekoitz Telleria Sarriegi

Joseba Barandiaran, Aitor Esteban eta Asier Goñik irabazi dute BERRIAren Bidaia eta Mendi Kroniken Lehiaketa. Nafarroa Garaian eta Nafarroa Beherean bizikletaz egindako bidaia kontatu dute.
 ©TXAKUR GORRIA

'Burnout': erreak kiskaltzen duenean

Enekoitz Telleria Sarriegi

OME Osasunaren Mundu Erakundeak, lanarekin lotutako gaixotasun gisa onartu du neke profesionalaren sindromea —'burnout' edo erreta dagoen langilearena—. Zerk eragiten du? Lan baldintza kaskarrek, eta antolakuntza eta komunikaziorik ezak. Zer eragiten du? Estres kronikoa, autoestimu falta eta lanarekiko atxikimendurik eza. Zer uzten du agerian? Enpresek eta erakundeek ez dutela interesik arazo psikosozialetan.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.