Albistea entzun

IRLEN SAREA

Diru harremana

Gorka Julio -

2022ko apirilak 2

Dirua elkarri pasatzeko bideak gero eta gehiago dira. Horrek dauzkagun harreman sozialak aldatzen ditu. Noiz izan zen lagun edo ezagun bati dirua zorretan utzi zenion azken aldia, berehala eman gabe? Kriptotxanponak anekdota bat gehiago dira, diruak sortzen dituen harremanen aldaketa begiratzen badugu. Dirua bera metafora bezala ere, aldatzen ariko ote da? Garai bateko lilura galduko du, beharrezkoagoak diren gaien ondoan?

Esate baterako, Bizuma diruarekin dugun harremana aldatzen ari da. Botea jartzen jarraitzen dugu, baina gero eta ohikoagoa da ez jartzea. Katxiak bezala, gutxinaka gure jendartetik desagertzen ari da hori ere. Elkartasun puntu bat zuen lagun bati dirua jartzeak edo zuzenean uzteak, bueltatuko zuelakoan, baina ziurtasun osorik gabeko horrek. Pintxo potearekin batera, etxean gelditzeko teknologia-sozial onenak izan dira urte askotan. Orain Bizuma dago, eta elkartasun keinuak ere ikus daitezke horren bidez ere: desberdinak, baina badaude ikusi nahi dituenarentzat.

Dirua digitalizatzeak, baina, beste harreman eredu batzuk bultzatzen ditu. Europan euroa digitalizatzeko eztabaidan murgilduta dauden bitartean, diru trukatze digitalak gero eta anitzagoak dira. Bitartekari berri asko dago orain: ApplePay, GooglePay ezagunak gurean; eta AliPay bezalakoak Txinan. Hor ere bada besterik, WeChat Pay oso ezaguna da, adibidez. Berehalako mezularitza eta sare sozial horrek mezu bidez dirua trukatzeko aukera ematen duelako. Ez da kasu bakarra. Whatsappek, adibidez, Brasilen (eta beste herrialde batzuetan) kontaktuen artean dirua bidaltzeko aukera ematen du.

Era horretako trantsakzioek, baina, bitartekari berriak kokatu dituzte. Bankuak ez ezik, orain enpresa teknologiko ezberdinak topatuko ditugu tartean. Telekomunikazio operadoreek ere ordainketa mekanismo bihurtu nahi izan dute. Europa mailan, beste aukera batzuk egonik, ez dute hainbeste arrakastarik izan, baina OrangePay Senegalen oso ezaguna da. Banku kontu bat izatea zaila edo garestia den tokietan aplikazio edo SMS bidez operatu daitezkeen kontuak eskaintzen ditu dirua trukatzeko, bidean komisio handiak kobratuz, gainera.

Hala ere, momentuz aldatzeko itxura handirik ez duena dirua dutenen eta ez dutenen arteko arrakala da.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Bertsolariak koplatan, Azpeitiko taberna batean. ©GOTZON ARANBURU / FOKU

Giroa epeltzeko, bertsoak

Amaia Jimenez Larrea

Azpeitian ospatu da Bertso Eguna, bertsolarien eta bertsozaleen arteko topagunea. Berrikuntzak izan ditu aurten: arratsaldeko ekitaldiaren ordez, afaria eta saio nagusia izan dira Elikagunean.

 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Milioika gauza txar ekoizten dira, eta zenbait onak: hori da orain artisautza»

Amaia Igartua Aristondo

1857koa da Gorostiaga denda, eta bide gorabeheratsua izan du, Pirlaren arabera: 1920an, arrakasta; ondoren, gainbehera; sarri uholdeek erasan diote, eta, azkenaldian, ekoizpen industrialak.
Pamela Anderson Kanadako aktorea, <em>Pamela, a love story</em> dokumentalaren fotograma batean. ©NETFLIX

Andersonek hitza hartu du

Urtzi Urkizu

Netflixek 'Pamela, a love story' dokumentala estreinatuko du asteartean. Lan horretan, Pamela Anderson aktoreak bere bizitzaren errepasoa egiten du. Memorien liburu bat ere idatzi du.

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...