Albistea entzun

EKOGRAFIAK

Zer egin hikako moldearekin?

Juan Luis Zabala -

2021eko ekainak 8

Honako gai hau jarri du eztabaidagai @goraxaho txiolariak Euskal Txiolandian: «Joseba Argiñanok hika egiten die mutilei eta zuka neskei. Errespetuak hala eskatzen duela esan zidan atzo batek. Zuek ere horrela pentsatzen duzue?». Txioak ez du zehazten, baina pentsatzekoa da ETB1eko Joseba Arguiñano Sukalerrian saioari buruz ari dela; ETB2koan euskaldunekin ere erdaraz mintzo baita Zarauzko sukaldari berritsua.

Gaur egun gizonen artean askoz gehiago egiten da hika emakumeen artean baino, eta tokaren aldean noka askoz ere gutxiago egiten da, are hikako moldea nahiko bizirik dagoen eremu urrietan ere, Hego Euskal Herrian bederen. Joseba Argiñanok egiten duen hikako moldearen erabilera joera horren isla argi eta zuzena da, seguru asko berari horretaz pentsatu ere egin gabe halaxe modu «naturalean» ateratzen zaiona. Ez dut uste, gaur egun behintzat, errespetu kontua denik, ohitura kontua baizik. Baina ohitura horren sorreran eta bilakaeran eragin handia du garai batean, orain dela hamarkada batzuk arte, hikako moldea hizkera zakartzat joa izateak, errespetua galtzerainoko konfiantza adierazten zuen hizketa modu baldartzat, eta, horren ondorioz, genero-aurreiritziei jarraituz, emakumeek zein emakumeekin erabiltzeko desegokitzat.

Gai konplikatua da txioak planteatzen duena: hikako moldearen edo adizki alokutiboen erabilera telebistan. Elkarrizketen kasuan, edozein hedabidetan, kazetariaren eta elkarrizketatuaren arabera, elkarrizketa batzuk hika eta beste batzuk zuka egitea ez da, arau orokor moduan bederen, oso logikoa, salbuespen batzuk justifikatuak egon badaitezke ere. Gainera, gaur eta hemen, hori modu «naturalean» egiten bada, noka are baztertuago geratzeko arriskua dago. Forma alokutiboen erabilera indartu eta sustatzekotan, logikoena da fikzioaren bidez egitea ahalegina. Baina arlo horretan egindakoak ere nekez izango du atarramentu onik modu planifikatu, adostu, bateratu, sistematizatu, jarraitu eta zainduan egin ezean. Orain artean ez da hala egin, ezta hurrik eman ere.

ETBk egin zitzakeen baina egin ez dituen euskararen aldeko ahalegin ugarien adibide bat baino ez da hikako moldearen sustapen planifikatuarena. Baita aurrerantzean egin ditzakeen ahaleginen adibideetako bat ere.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

«Edonork egin dezake eskrima»

Joseba Arratibel Ladron

Otaegik 34 urte daramatza eskrima praktikatzen, eta 22 urte Fortuna kirol elkartean eskrima irakasten. Bihar eta etzi, gainera, eskrima saioak eskainiko dituzte Donostiako Katalunia plazan.
2 ©JON URBE / ARGAZKI PRESS

Handituz joan den olatua

Amaia Jimenez Larrea

Donostiako Piratek hogei urte bete dituzte aurten. 2002an, hiriko gazte batzuk, «zezenketen, su festen eta izozkien» jaiak alde batera utzita eta beste eredu baten bila, eztabaida sortzen hasi ziren. Abordatzea izan zen eztabaida sortzeko egitasmoa, eta gaur egun festen ekitaldi nagusia da.

Kilometro Lezoko ikusleak, iaz, emanaldi batean. ©LEZOKO UDALA

Nobedadeak Kilometro Lezon

Joseba Arratibel Ladron

Datozen hiru asteburuetan, Kilometro Lezoren hirugarren aldia egingo dute. Dantza emanaldiez, zirkuaz, antzerkiez eta musikaz gozatzeko aukera egongo da

Jendetza bildu ohi da festen hasieran Laudion. ©LAUDIOKO UDALA

Dantzaz beteriko festak

Maixa Utrera Puelles

Martxan dira Laudioko San Roke jaiak, Jabier Artetak txupinazoa bota eta agurra irakurri ostean. Bi txandatan egingo dituzte jaiak: lehen txanda, bihar arte; ondoren, hilaren 24tik 28ra

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.