Albistea entzun

EKOGRAFIAK

Zer egin hikako moldearekin?

Juan Luis Zabala -

2021eko ekainak 8

Honako gai hau jarri du eztabaidagai @goraxaho txiolariak Euskal Txiolandian: «Joseba Argiñanok hika egiten die mutilei eta zuka neskei. Errespetuak hala eskatzen duela esan zidan atzo batek. Zuek ere horrela pentsatzen duzue?». Txioak ez du zehazten, baina pentsatzekoa da ETB1eko Joseba Arguiñano Sukalerrian saioari buruz ari dela; ETB2koan euskaldunekin ere erdaraz mintzo baita Zarauzko sukaldari berritsua.

Gaur egun gizonen artean askoz gehiago egiten da hika emakumeen artean baino, eta tokaren aldean noka askoz ere gutxiago egiten da, are hikako moldea nahiko bizirik dagoen eremu urrietan ere, Hego Euskal Herrian bederen. Joseba Argiñanok egiten duen hikako moldearen erabilera joera horren isla argi eta zuzena da, seguru asko berari horretaz pentsatu ere egin gabe halaxe modu «naturalean» ateratzen zaiona. Ez dut uste, gaur egun behintzat, errespetu kontua denik, ohitura kontua baizik. Baina ohitura horren sorreran eta bilakaeran eragin handia du garai batean, orain dela hamarkada batzuk arte, hikako moldea hizkera zakartzat joa izateak, errespetua galtzerainoko konfiantza adierazten zuen hizketa modu baldartzat, eta, horren ondorioz, genero-aurreiritziei jarraituz, emakumeek zein emakumeekin erabiltzeko desegokitzat.

Gai konplikatua da txioak planteatzen duena: hikako moldearen edo adizki alokutiboen erabilera telebistan. Elkarrizketen kasuan, edozein hedabidetan, kazetariaren eta elkarrizketatuaren arabera, elkarrizketa batzuk hika eta beste batzuk zuka egitea ez da, arau orokor moduan bederen, oso logikoa, salbuespen batzuk justifikatuak egon badaitezke ere. Gainera, gaur eta hemen, hori modu «naturalean» egiten bada, noka are baztertuago geratzeko arriskua dago. Forma alokutiboen erabilera indartu eta sustatzekotan, logikoena da fikzioaren bidez egitea ahalegina. Baina arlo horretan egindakoak ere nekez izango du atarramentu onik modu planifikatu, adostu, bateratu, sistematizatu, jarraitu eta zainduan egin ezean. Orain artean ez da hala egin, ezta hurrik eman ere.

ETBk egin zitzakeen baina egin ez dituen euskararen aldeko ahalegin ugarien adibide bat baino ez da hikako moldearen sustapen planifikatuarena. Baita aurrerantzean egin ditzakeen ahaleginen adibideetako bat ere.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©JON URBE / @FOKU

«Askotan, baimena eskatzea baino hobe da barkamena eskatzea»

Naroa Torralba Rodriguez

Munduko muralik onenetan hirugarrena Ondarroan dago, Kamiñazpin. Lian Monserrate da egilea, eta gaztetatik ari da gizarte gaiak hormetara eramaten. Memoria ariketa bat egin nahi izan du obra horrekin.
1 ©LABAYRU FUNDAZIOA / EZEZAGUNA

Itsasoko ezkutuko lana

Amaia Jimenez Larrea

Emakumeek itsasoan egindako lanaren balioa aldarrikatzeko, Labayru fundazioak 'Geu be bagara itsasoa' liburua argitaratu du. Zenbait belaunalditako hogei emakumeren testigantzak bildu dituzte.

 ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

«Garbitzailea ezinbestekoa da ospitale batek ondo funtzionatu dezan»

Unai Etxenausia

Urte luzeak eman zituen Lorenzok Gasteizko Santiago ospitaleko gela guztiak garbitzen. «Lan gogorra» izan arren, goxo oroitzen ditu korridore horietan bere lankideekin batera pasatutako orduak eta haiengandik jasotako tratua.

<em>Te falta un Teleberri</em> saio berria. ©ETB

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...