Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Oscar Gomez. Aktorea eta antzerki zuzendaria

«Kultur politikek mota guztietako interesei eman behar diete jaten»

Antzerkitik bizi ahal izateko, Euskal Herria utzi eta Suitzara joan zen Gomez, aukera hobeak aurkitu nahian. Hainbat urteren ostean, 'Makers' antzezlanarekin itzuli da. Gaur eta bihar Bilbon arituko da.
MARISOL RAMIREZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Zihara Jainaga Larrinaga -

2021eko apirilak 15

Ia 30 urte dira Oscar Gomez aktore eta antzerki zuzendaria (Donostia, 1963) sorterria utzita Suitzara joan zela lan egin eta bizitzera. Aukera berrien bila abiatu zen, eta herrialde hartako antzerkiaren sari nazionala eman zioten 2018an, ibilbide oparoaren erakusle. Aitortu du, hala ere, haurra zela antzerkiak erreparoa ematen ziola. Agintariek antzerkiarekiko zuten jarreragatik, «oso haserre» utzi zuen Euskal Herria. Kritiko agertu da gaur egungo kultur politikekin ere. Zenbait urteren ostean, baina, etxera itzuli da lan berri bat aurkeztera. Juan Lorienterekin batera Makers antzezlana estreinatuko du gaur, Bilboko Azkuna zentroan.

Argiari, denborari eta maitasunari buruzko obra bat da. Nondik sortu da Makers?

Asko erakartzen ninduen Agustin Fernandez Mayoren testu batetik abiatzeak; [Jorge Luis] Borgesen El hacedor testuaren bertsio bat egin zuen Fernandez Mayok. Hain zuzen, Borgesek makers hitzean oinarrituta jarri zuen El hacedor izenburua. Makers, antzinako ingelesean, zerbait egiten dutenei ez ezik, poetei ere deitzen zitzaien. Nire ustez, Juan Loriente eta biok defini gaitzakeen zerbait baldin badago, hori da ikuskizun poetiko bat egiteko gogoa dugun bi egile garela.

Eta zer egingo duzue oholtzaren gainean?

Antzerki ikuskizun hau asko oinarritzen da gure bizitzan. Egiaren eta gauzen fikzioaren inguruan arituko gara. Makers direnek beti bilatzen dute sentiberaren azpian sentibera dena. Ikuskizun honetan bada funtsezko zerbait: konfiantza itzultzea.

Nork? Nori?

Bizitzarekiko konfiantza berreskuratzea, egunerokoan, hain zuzen. Are gehiago, gaur egungo egoera honetan. Arteak bizitzarako ariketa izan behar du. Hots, arteak egiten du bizitza artea bera baino garrantzitsuagoa.

Lan komikoa da Makers. Oro har, umorea iradoki izan duzu zure aurreko lanetan ere. Zer helbururekin?

Barrea modu egokia da ezagutzara eta kontzientziara iristeko. Barreak, prozesu fisiko gisa, pertzepzio-kanalak irekitzen laguntzen du. Nik beti erabili izan dut zentzu horretan. Atsegin dut barrearen bidez beste leku batera eraman nazaten, pentsatu gabeko gauzetara, eta, aldi berean, dibertitu nazaten.

Zergatik erabaki zenuen beste herrialde batean lan egitea?

1990eko hamarkadaren hasiera oso garai zaila izan zen orduko sorkuntzarentzat. Krisi baten erdian, antzerki garaikideko konpainia gehienek laguntzak jasotzeari utzi zioten. Izugarria izan zen. Kultur politiken arintasun horrek asko haserretu ninduen. Aurreko hamarkadatik egiten ari ziren lan ugari ezerezean utzi zituzten. Iruditzen zitzaidan Genevan [Suitza] lan serio bat egiten banuen, hemen egiten ari ginena bezalakoa, agian oihartzun desberdina izango zuela eta egonkorragoa izango zela.

Gauzak aldatu al dira denborarekin?

Aldatzen ari dira, baina beharrezkoa da gehiago, azkarrago eta leku gehiagotan aldatzea. Kultur politika on batek maila guztietarako balio behar du, herritar guztientzako. Laguntzak askoz gehiago dibertsifikatu beharko lirateke, eta aukera gehiago planteatu. Kultur politikek mota guztietako interesei eman behar diete jaten.

Non izan zenuen lehen harremana antzerkiarekin?

Nire patua ez zen antzerkia; beste zerbaitetara bideratua nindoan: maisu izatera, zehazki. Antzerkiak asko erakartzen ninduen, baina oso urrun ikusten nuen. Lagun batek bultzatuta, antzerki ikastaro bat egin nuen Donostian, salbazio bila nenbilelako. Zerbait desberdina egin behar nuen, nengoen zulotik ateratzeko. Jende talde batekin konektatzeko zortea izan nuen. Hortik atera zen Legaleon-T: esperientzia kolektibo ikaragarria. Bizitza pixka bat aldatu zidan jolastu ahal izateak eta neure buruarekin fikzioa egiteak.

Gaur egun, zer sentitzen duzu oholtza batera igotzean?

Urdaileko korapiloak, hasierako emozioak, hor egoten dira oraindik ere. Gaur gauean [asteartean] hainbatetan esnatu naiz Makers-en estreinaldian pentsatuz.

Zure lana sorkuntza garaikide gisa definitzen duzu.

Sortzaileok bizi dugun garaian egon behar dugu, eta horrek esan nahi du egiteko eta pentsatzeko moduak uneoro berrikusi behar direla. Obra bakoitzak inkontziente ezberdin bat du; guk, sortzaile garen aldetik, obraren inkontziente hori zein den aurkitu behar dugu. Arte garaikidea gaur egun bizi dugunari lotuta dago, eta hori funtsezkoa da jarrera gisa.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©GORKA RUBIO / FOKU

«Argazkiak badauka benetakoaren zigilua, eta hitzek ez»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Argazkilaritza dokumentalean sinisten du Morelesek: «Informazioa edukitzea kontzientzia edukitzea da, eta horrek ekitera eramaten zaitu». 'Urtzearen aztarna' paratu du Donostian, klima aldaketaz ohartarazteko.

 ©JON URBE / ARGAZKI PRESS

Basogintza eredu berri baterantz

Unai Etxenausia

Ez dago «baso perfektua» sortzeko errezeta magikorik, aldakorra baita Euskal Herriko paisaia. Errez kooperatibako kideak eredu berri bat ari dira lantzen eta proposatzen: baso bakoitzak espezie autoktonoak eta genetika ezberdinekoak izan behar dituela diote, «baso irregularrak» bihur daitezen.
Kotoi markak Irizarren autobusetako ehuna erabiliz sortutako jantziak. ©GORKA RUBIO/ FOKU

Moda egiteko beste modu bat

Amaia Jimenez Larrea

'Ekomoda' erakusketa jarri dute Ezkioko Igartubeiti baserri-museoan, maiatz hasierara arte. Autobusetan erabili gabeko ehunekin egindako jantziak daude ikusgai.
Naizen elkartearen aurkezpen eguneko argazkia, Donostiako Antzoki Zaharrean. ©GORKA RUBIO / FOKU

Naizendarren festa

Ane Insausti Barandiaran

Naizen elkarteak Bigarren Hezkuntzarako sortutako ikus-entzunezkoak eta kamiseta berriaren diseinua aurkeztuko ditu gaur, urteroko festan

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Zihara Jainaga Larrinaga

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...