Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

ATZEKOZ AURRERA. Markel Etxeberria. Balenciaga etxeko langilea Parisen

«Gaur egun marka ausart bat badago, hori Balenciaga da»

Goi mailako modan, epeak betetzeko presak sortzen du presioa, Etxeberriaren esanetan. Balenciaga marka asko aldatu den arren, diseinatzailearen esentzia «transgresorea» mantendu dela uste du.
ANDONI CANELLADA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Ane Insausti Barandiaran -

2022ko abuztuak 30 - Zestoa

Goi mailako modan egiten du lan Markel Etxeberriak (Zestoa, Gipuzkoa, 1991). Urtebete egin zuen lehenik Loewe marka ospetsuan, eta horrek atea ireki zion duela bost hilabete Balenciaga etxean hasteko, Parisen, bildumen garapenaren koordinatzaile gisa. Ahal duenetan, trena hartu, eta Euskal Herrira etortzen da, ordea, etxekoengana.

Zein da zehazki zure zeregina Balenciagan?

Balenciaga etxeak josteko hiru tailer dauzka, eta nik bildumako tailer jakin bat koordinatzen dut: soinekoak, blusak... horrelako piezak josten dituztena. Diseinatzaile buru bat dago, creative director [sormen zuzendaria] deritzona, eta haren azpitik, beste hainbat diseinatzaile daude. Proiektuaren hasieran, bilduma berrirako ideiak azaltzen dizkie, eta haiek hasten dira ideiari forma ematen. Nire lana da astero diseinatzaile horiekin biltzea eta ondoren, jostunengana joatea, zer egitea nahi duten azaltzera.

Diseinatzaileen eta jostunen arteko zubia zara, nolabait esateko?

Hori da. Datak koordinatzen ditut, egun konkretu batzuetarako eginda egon behar dutelako piezek, fitting-ean [piezak probatzeko eguna] aurkeztu ahal izateko. Data hori iristen denean, sormen zuzendariak esaten du: «Nik hori moztu egingo nuke, hori luzatu...». Eta hurrengo datarako aldatu egin behar da eskatutakoa. Nire lana da hori jostunei transmititzea.

Jostunek aldaketa asko egin behar izaten dituzte?

Bai. Diseinatzaileek agian bost minutuan behin ideia aldatzen dute, eta, gainera, inork ezin die kontra egin. Horregatik da zaila askotan erritmoei eustea, azken unean aldatzen dutelako iritzia, eta jostunek ez dutelako denborarik hori egiteko. Presio eta presa handia dago.

Hierarkikoa da goi mailako modaren industria?

Bai, piramide bat da. Esan didatenez, bertikalenak frantsesak dira. Ia-ia jainkoa balitz bezala tratatzen da sormen zuzendaria. Gainerako herrialdeetan ez omen da hain bertikala, baina Frantzian asko nabaritzen da tradizioaren pisua. Sormen zuzendariak eskuduntza guztia du dena goitik behera aldatzeko. Nahiz eta atzetik sei hilabeteko lana egon, eta bilduma bat prest egon. Azken orduan esan dezake: «Pieza hauek ez ditugu aurkeztuko», eta kito.

Lyst plataformak urtarrilean argitaratu zuenez, Balenciaga da gaur egun munduko markarik «desiratuena». Presioa sortzen du hori jakiteak?

Hasieran, zirrara eragiten du, Balenciagan ikusten delako Kim Kardashian, Serena Williams eta horrelako jende ezagunak bere neurriko manikiak dituela, haientzat jantziak sortzeko. Baina, gero, ohitu egiten zara. Balenciagan, organigrama oso modu aproposean eginda dago. Presioa baino gehiago, presa da arazoa.

Zerk bereizten du gaur egun Balenciaga besteengandik?

Ez duela konplexurik; ez du lotsarik egiten duena egiteko. Niretzat, dagoen markarik transgresoreena da. Guztiek begiratu behar dute aurrera, baina Balenciagak egiten dituen proposamenak benetan berritzaileak dira. Inspirazioa ere esan daiteke ia-ia etorkizunetik hartzen duela, nahiz eta atzera ere begiratzen den. Gaur egun marka ausart bat badago, hori Balenciaga da.

Dena den, asko aldatu da Balenciaga marka: lehen, bolumen eta forma bereziko soinekoak egiten zituzten, eta, gaur egun, kiroletako jertseak, zapatilak, poltsak...

Ulertzen dut zer esan nahi duzun, baina ez nago guztiz ados. Cristobal Balentziagak, 1950. urtean, Parisen saltzen zituen jantziak. Guri, gaur egungo ikuspuntutik, iruditzen zaigu klasikoa zela, baina, bere garairako, egiten zituen bolumenak eta formak benetan berritzaileak ziren, oso abangoardista zen. Oraingo Balenciaga iruditzen zaigu oso zatarra dela, eta pentsatzen dugu: «Zer esango luke Cristobal Balentziagak burua altxatuko balu?».

Hori zen egin behar nizun hurrengo galdera...

Orain esnatuko balitz? Agian iktus batek emango lioke. Baina, gaztea balitz orain, ziur aski ados egongo litzateke kontzeptuarekin. Bere garaian oso modernoa zelako. Eta orain, hori guztia ekarri behar dugu gaur egungo begietara. Orduko bere bolumenak dira gaurko Balenciagak eskaintzen dituen gauza berri horiek, 50 urtean moda ez baita geldirik egon.

Balentziagak 30 urte egin zituen Parisen. Zuk ere horretarako asmoa duzu?

Ez, asmoa behintzat ez. Gero ez dakit zer gertatuko den, baina hemen [Euskal Herrian] ondo bizi gara, eta familia eta lagunak hemen daude. Kontua da hemen modaren merkatua oso txikia dela,baina pentsatzen dut hemen zerbait sortuko dela. Etortzeko asmoa daukat.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Lagun talde bat Bilboko Pabiloi 6 antzeztokiaren aurrean, artxiboko irudi batean. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Abandonutik ekosistemara

Amaia Igartua Aristondo

Hutsik dauden industria nabeak erabili dituzte artista batzuek kultur proiektuak sortzeko. Bilboko Zorrotzaurren, Pabiloi 6 da ereduetako bat. Guneon ekarpenak aletu dituzte 'Bigarren ekitaldia' filmean.
Jamalus Orion taldeko kideak League of Legends jokoaren norgehiagokan, atzo, Bilboko BAT dorrean. ©OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

Gatazkaren zuzeneko kontaketa

Amaia Igartua Aristondo

Bilboko BAT dorrean League of Legends online bideojokoaren lehiaketa bat antolatu dute. Bataila jokoa da, baina futbol partida bat bezala kontatu dute, eta sarraskiak txalotu dituzte ikusleek.
Joseba Ossa, etxeko saunan. ©JON URBE / FOKU

Sauna, bizitzaren ardatz

Ane Insausti Barandiaran

Finlandian oso errotuta dago saunaren kultura, eta bai helduek eta bai gazteek eusten diote tradizioari. Euskal Herrian ere badira zaleak, eta esperientzia «sakona» dela diote. Hainbat ikerketaren arabera, ona da osasunarentzat.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Ane Insausti Barandiaran

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.