Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Michel Ocelot. Marrazki bizidunen egilea

«Zuei on egitean datza ene ofizioa»

'Le Pharaon, Le beau sauvage et la Princesse' animazio film berria aurkeztuko du Ocelotek bihar Baionan. Zati bat Egiptoko marrazki lauak animatuz egin du. Kiriku pertsonaiak egin zuen ezagun Ocelot.
MICHEL OCELOT Tamaina handiagoan ikusi

Ainize Madariaga -

2022ko irailak 30

Michel Ocelot (Villefranche-sur-Mer, Okzitania, 1943) jinen da bihar bere lan berriaren aurkezterat Baionako Atalante zinema aretorat, 15:00etan: Le Pharaon, Le beau sauvage et la Princesse (Faraoia, Salbaia ederra eta Printzesa). Kiriku eta Sorgina lanak egin zuen ezagun, zeina euskaraz ere bai baitago. Lan berriak badu artistaren marka: kolore biziak, erritmo organikoa, marrazki biziki landuak, kolore ezin biziagoak eta giza balioen transmititzeko nahikeria.

Lehen irudia urbanoa da.

Kontalaria da egin dudan lehen marrazkia konfinamendu garaian, herri osoa geldi-geldia baitzen, lanetik gelditua, ni bezalakoak salbu. Lanik egiten ez zuten langileak ordaintzeko diru anitz isuri da, gero itzuli beharko dena, karrika guziak hustuak... Aztoratua nintzen. Ene buruari erran nion: «Eritasun sinestezin hau gaindituko dugularik arraeraiki beharko da dena». Horregatik egin nuen berreraikuntza obra bat, eta hor langile jantzi urdinez beztitutako ipuin kontalari emazte garaikidea. Langilez jantzia bai, baina kriketa, ez baitu zertan itsusia izan! Badu fular dotorea, eta bere gisako orrazkera. Beraz, berreraikuntzan ari bagara, egin dezagun ipuinak elkarri kontatuz.

Zerk zaitu akuilatu hiru ipuin hauek hautatzera: Egiptokoa, Auverniakoa (Okzitania) eta XVIII. mendeko Otomandar Inperioan girotutakoa? Ongi akitzen diren amodio istorioak kontatzen dituzu. Baina kontrastea ere egiten: borreroa agertzen baita, urkatzea, ziega, traizioa, botere abusua...

Halakoak dituzu ene ipuinak oro: norabait daramaten ipuin txiki ederrak. Beti asko dut kontatzeko. Hiru istorioek ez dute zerikusirik elkarren artean, manera batez edo bertzez iritsi zaizkidanak dira. Faraoiarena, adibidez, Louvre museoko zuzendariak eskatu zidan. Oso baldintza onetan landu ahal izan dut. Bigarrena, irakurritako ipuin batetik bildu dut, gainean idatzi nion: «Filmatzekoa». Eta azkenekoa, ez hain serioa, jostatzeko amiñi bat, aspalditik banuen enbeia baliatzeko apainketa eta kostuma turkiarrak; horri gehitu diot fantasia.

Zer dakar berri obra honek zuretzat? Atzealde batzuk irudi errealistekin egin dituzu adibidez.

Ez du gauza handirik berri, baina lan ederra egin dugu Egiptorekin, hango murruetako marrazkiak imitatu ditugu, irudi lauak animatu ditugu, arte egiptoarra animatu dugu, sekula egin ez genuena. Bigarrenean, silueta baliatu dut, laket dut tarteka horren erabiltzea. Eta hirugarrenean, tresna informatikoei esker animatutako txotxongiloak dira; apaindu dut anitz: brodatuak, bitxiz eta kolorez gainezka...

Hainbat sari errezibitu duzu. Zer espektatiba duzu lan berriarekin?

Oren bat eta hogei minutuz zuek denak uros egiteko egin dut. Hortan datza ene ofizioa: animazio filmak egitea zuei on egiteko, bukaeran atseginak emanez, azalean nahiz sakonean.

Adierazgarria da zure lanetako aniztasun kulturala. Ginean iragan duzun haurtzaroaren herexagatik dea?

Ez dakit azaltzen. Ene haurtzaroa Ginean eta Frantzian iragan ditut. Bi herri horiek elkar ezagutzen ez bazuten ere, ni bietan eroso nengoen. Abiatze ona zen: bainekien bazirela herri zinez ezberdinak. Horrela segitu dut, edonora joanez eta edozer ikasiz. Ontsa baliatu naiz, nazioarteko arrakastari esker munduko herri kasik guziak bisitatu ditut, Australia izan ezik. Uste dut berriz eginen dudala aldi honetan ere.

Sentitzen duzua Afrikarekiko zorrik, han bizi izan baitzara baina kolore kolonialekoa baitzara?

Ez. Uros naiz ene haurtzaroaz eta Afrikako mezularia erreusitu izanaz: Kiriku eta sorgina. Afrika ene baitan dut. Onginahiaz inguratua nintzen, garaian ez baitzen batere bortizkeriarik, eta ene baitan dut jendearen edertasuna; besten karietara zeinen ongi beztituak ziren, zenbat forma eta kolore...

Zer diozu jabetze kulturalaz?

Egin ditudan ipuinak herri orotatik jin zaizkit, eta eneganatu ditut. Ene herria lurra da. Ez diot poxelurik ikusten bertze nehork frantses ipuinak hartuko balitu. Ez dut uste egiten dudana jabetze kulturala denik. Ez diot nehori debekatzen landu dudan istorio baten hartzea, mugimenduan diraute.

Kiriku eta Sorgina euskaraz ere badugu.

Kiriku zinez trebea da lengoaiendako. Ez dut kontatu zenbat dakizkien, baina guzietan ezagutzen dut.

Gorputz biluziak erakusten dituzu, Kaledonia Berriko egoera politikoa islatu izan duzu... Balioz beteriko mezuak dauzkate zure obrek.

Bai; Kirikuk transmititu nahi ditu onginahia eta gorputz biluziak ikustearen ahalkerik ez izatea, ene haurtzaroko balioak ziren. Afrikan gorputzak existitzen ziren, nehor jenatua izan gabe. Uste dut hori ere afrikarrei helarazi diedala, ene iraganean ezagutu dudana ez baita gehiago oraingo bera.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Filip Albor, Amaia Karrere eta Arantxa Hirigoien, <em>Ttinka</em> disko-liburuaren egileak. ©MATHIEU HARANBURU/ BELARRI

«Ikusi dut gauza gutirekin anitz pasarazten ahal dela»

Ainize Madariaga

'Ttinka' disko-liburua plazaratu du Hirigoienek, Filip Albor eta Amaia Karrerekin batera.Ttipitik «on» denez kantuak eta ipuinak euskaraz entzutea, haurren beharretara egokitu dute obra.
Jon Zabaleta, HernaniKomik azokan emandako Joseph Camino saria eskuetan duela. ©JON URBE / FOKU

«Marrazteak goizero jaikitzen laguntzen dit»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Trazu ezberdin asko dituen bineta erraldoi bat da Zabaletaren bizitza, marrazkiz zirriborratu duena. Hernani bere jaioterrian saritu dute, eta euskal komikiari egindako ekarpena aitortu.
 ©MONIKA DEL VALLE / @FOKU

«Euskaraldia oso neorrealista da»

Urtzi Urkizu

ETB1ek 'Dailobit' saioaren bigarren atala emango du gaur, Euskaraldian izandako bizipenekin. Rutak Leire Palaciosekin batera aurkezten du programa. «Naturaltasunez agertzen saiatzen naiz».

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Ainize Madariaga

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.