Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Nahia Garat eta Neju. Argazkilaria eta artista plastikoa

«Lurrari lotzeko beharra genuen»

Nahia Garaten 'Gorputz Basatiak' argazki seriea eta Nejuren 'Uns' proiektua —soinua eta grabatuak— ikusgai dira Miarritzeko Atabal aretoan. Hiritik landagunera «goxotasun» bila abiatu dira biak.
GUILLAUME FAUVEAU Tamaina handiagoan ikusi

Ainize Madariaga -

2021eko urriak 30 - Miarritze

Nahia Garat (Donapaleu, Nafarroa Beherea, 1992) eta Neju (Tolosa, Okzitania, 1994) sortzaileek gela bereizietan muntatua dute beren erakusketa Miarritzeko Atabalen (Lapurdi); lehenak, Gorputz Basatiak; bigarrenak, argazkiak: Uns; irudiak, zeintzuek musika ere baitute disko batean. Ikusezinak dira haien lurpeko loturak. Abenduaren 11 arte ikusgai egonen dira.

Zerk lotzen zaituzte?

NAHIA GARAT: Atabalek gomitatu gaitu biok aldi berean, baina ez genekien. Elkar ezagutu, eta berehala lotu ginen, gure lanak bezala; energia bera baitugu: hiritarra baina aldi berean lurrari lotzeko beharra. Biok gure lana bideratzen dugu introspekzio batetik. Barne galderak karrakatzeko idazketa, musika eta irudiak baliatu ditugu. Gure lana maitasun prisma batetik egin dugu, bortizkeria egoerak pairatzeagatik.

Hiritik natura basatira itzuli nahi izan duzue?

GARAT: Ez zen kontraesanik enetzat. Maite dudan izaki basatia ikusten dut ene lagunengan; hori dut berpiztu nahi argazkietan. Potreta horiek izan dira laguntasuna eta goxotasunari lotzeko aitzakia bat. Konfinamendua zaila egin zitzaidan eta hiritik eskapatu behar nuen lagunengana. Une intimo hau partekatu dut haiekin.

NEJU: Bi urtez bidaiatu dut grabatua tailer ibiltariarekin, eta hiria hain erakargarria izatea absurdo bilakatu zait; landagunean bizitzeko beharra sortu zait. Bidaian zait agertu ahotsa.

Gorpuek hilak dirudite.

GARAT: Herioa oroitarazten dute, baina gehienek goxotasuna erakusten dute. Egia da anitzetan deserosotasuna sentitzen dela, baina hori dut maite: ingurumenarekin erabateko harmoniarik ez egotea. Bada giro distopiko bat.

Paisaia basatiak eta argazki lanketak kontrastean direa?

GARAT: Bai, dualtasuna lantzen dugu biok. Biak ezinbestekoak dira, ez baita bata ona eta bestea ez: basatasuna eta harmonia. Biak biziarazten ditugu.

Uns: bozen eta grabatuen arteko solasa dela diozu...

NEJU: Musika eta irudiaren arteko elkarrizketa bat da. Progresiboki egin dut, manera organikoan. Lehenik, ene buruarekiko elkarrizketa izan da. Irudiak nola aurkeztu gogoetatzean da sortu erakusketa-kontzertu kontzeptua. Alabaina, bisitariak ene kontrolpetik at den elkarrizketa sortzean datza ideia: irudi bat ikusi eta gero ni kantuz entzutean loturak egitea inguratzen duen guziarekin: denbora, jendea, espazioa...

Tatuajeak argazkitan.

GARAT: Gorputzaren gaineko botere hartze bat da; larruan atxiki nahi ditugun gorputzaren istorio batzuk dira. Bada ere larrua gordetzeko nahia, marrazkiei so egiten baita eta ez larruari. Bada erromantizismo nahi bat, gorputza markatzekoa. Ikusten dut nola gorputza eta lurra mintzen ahal diren.

Hain intimoa den ariketa kolektiboa bilaka daiteke?

NEJU: Preseski galdera hori pausatzen diot ene buruari albumean. Kantuen hautua eta hurrenkeran dagoen mugimendu hori dago: intimitatetik hasi eta bertzearengana doa: gizaki eta naturarengana...

Mugimendua eta geldiaren arteko dantza dirudi erakusketak.

GARAT: Usu zuri-beltzezkoak mugimenduan dira; kolorezkoak, berriz, geldian.

NEJU: Mugimendua lotua da jada bilatzen dudan horri.

Zergatik?

GARAT: Maite dut flash agerpen hori: zuri-beltzezkoak iduri baitute filma batetik ateratzen direla, eta delirioari lotzen ditugu. Ikusi dut ez dela batere sinple inguru naturalera itzultzea, barne gatazkak baitira eta erakutsi nahi nituen.

Ingurumenaren egoera salatu nahi izan duzu edota zure barne bidea erakutsi?

GARAT: Biak lotuak dira. Helburua izan gabe, baina anitz maite ditudan istorio intimoen berezko paisaia distopikoa da; beraz, salaketa ere bada.

Gorputzek badutea memoriarik?

GARAT: Tatuajeek diote baietz. Seriean agertu zait ingurumenarekin bizitzeko beharra. Maite dut gorputzak, ura eta landareak nahastea, jakin gabe zer den zer.

Artea: bide ala xede?

GARAT: Sorkuntza idazkera mota bat da, are, izateko molde bat, distantzia bat atxikiz eta aktibo sentituz. Ikerketa ere bada. Lehenik bota, eta gero analizatzen dugu.

NEJU: Hirugarren kantuan galdetzen diot ene buruari nor naizen. Galdera pertsonala bada ere, bertze batzuk ere pizten dituzte: zein da ene tokia bizidunen artean? Ikuspegi darwindarretik tiratuz, arrokatik nator. Beraz, denok baldin bagara mundu honetakoak, hola segitu beharra dugu? Baina galdera politikoak atera dira, helburu izan gabe, ez baitut moralista izan nahi.

Ez zara bakarra bakarrik izaten.

NEJU:Astuna bezain indartsua da, kultura eta inteligentzia aniztasuna bizi marka baitira.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©GORKA RUBIO / FOKU

«Erakutsi behar dugu euskaraz jokatzeko gogoa dugula»

Amaia Igartua Aristondo

Bilboko Fsix garatzailearen 'Rivalia' bideo jokoa euskaratzeaz arduratu da Unzueta. Oro har, euskaraz joko «gutxi» daudela uste du, baina badagoela oinarririk. Bultzada falta da, dioenez.
 ©MAIALEN ANDRES / @FOKU

«Ardoa merke saltzea ez da jasangarria»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Jane Evans ardoaren maisuak jasoko du gaur kazetaritza gastronomikoaren Pau Alborna i Torras saria. Ardoen munduan dagoen aditurik entzutetsuenetakoa da kazetari ingelesa.

1 ©JAVIER ETXEZARRETA / EFE

Gastronomika: mundu bat platerean

Enekoitz Telleria Sarriegi

Donostia Gastronomika azken txanpan sartu da. Arrakastaz ari dira egiten Kursaalean. Badago non aukeratua: ekoizleen erakusketak eta sukaldarien erakustaldiak. Gauza asko batu ditu ‘United Kulinary’-k mahai berean.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Ainize Madariaga

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...