Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Elixabete Garmendia. Kazetaria

«Une oro egon naiz galdera eta harridura marketatik zintzilik»

Puntako ikerketa zentro baten sorrera eta garapena 11 elkarrizketatan emana: 'nanoGUNE. Txikiaren xarma' liburua ondu du Garmendiak. Helburua: zientziaren mundu «urrun eta ulergaitza» gizarteratzea.
ANDONI CANELLADA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Enekoitz Telleria Sarriegi -

2021eko urtarrilak 28

Nanotik ez du ezer izan erronkak. Elixabete Garmendiak (Ormaiztegi, Gipuzkoa, 1953) irribarrez azaldu du «neofito» bat sartu dutela Nanogune zentroan, eta baduela bere jardunak «ingenuitate puntu bat», irakurleak ziurrenik eskertuko duena. Atzo eguerdian aurkeztu zuten nanoGUNE. Txikiaren xarma liburua. Jose Mari Pitarke zuzendari nagusiak, Pedro Miguel Etxenike lehendakari fundatzaileak, eta Javier Martinez lehendakariak goratu egin zuten Garmendiaren lana.

Erronka bat da ikerketa zentro baten jarduna gizarteratzea.

2019ko urrian etorri nintzen Nanoguneren egoitzara; Txema Pitarkerekin geldituta nengoen. Erabaki gabe neukan zer egin, baina bisita horretan erakutsi zidan Pitarkek hau dena. Eta, une batean, esan zidan: «Hau da areto garbia». Hemengo ikerketaren sancta sanctorum-a. Halako zirrara bat sentitu nuen. Erabaki nuen baietz esatea.

Zirrara batetik abiatuta, beraz?

Beti gustatu izan zait hori egitea nire erreportaje eta lanetan: musikariaren estudioan sartzea, margolari eta eskultoreen tailerretan, idazleen bulegoetan... Horren parekoa izan zen areto garbian egon eta hari buruzko azalpenak entzutea.

Sormenerako ere ematen du zientziak?

Liburuan batek baino gehiagok aipatu du sormena zeinen beharrezkoa den zientziarako. Modu ezberdin batean, baina Andreas Bergerrek literaturarekin konparatzen du bere elkarrizketan.

Une oro «zintzilik» egon zarela aipatu duzu aurkezpenean.

Erabat zintzilik. Galdera markatik, batez ere. Kazetariok hala gaudelako beti. Baina gero, etengabe, harridura markatik ere bai. Sumatuko da hori liburuan; nire galderetan eta erantzunei buruz esaten ditudanetan. Ziurrenik azaltzen da nire partetik halako ingenuitate puntu bat, naiftasun bat. Izan ere, gauza batzuk entzun, eta hain ziren berriak eta harrigarriak niretzat...

Irakurleak eskertuko du ingenuitate hori?

Uste dut baietz. Beharbada, horretan asmatu zuten Etxenikek eta Pitarkek enkargua niri egin zidatenean. Ziurrenik, zientziari buruz jada idazten duen jendeak bikain egingo zuen, eta lan gutxiago emango zien elkarrizketatuei, baina nire kasuan izan da gauzak esplikatzea erabat neofitoa den norbaiti, eta ulergarri egitea. Agian bai, hor egon da koska.

Dibulgazioa askotan ari gara aipatzen azken boladan.

Aitortuko dut niri tonu akademikokoa duten testuak ez zaizkidala sekula gustatu. Dibulgaziozko kazetaritza beti apreziatu izan dut, eta euskarazkoa berri samarra da. Elhuyarrek bai, urteak daramatza, eta eman dira pausuak, baina dibulgaziozko kazetaritza liburuetara ere eramaten hasi denean —horretan Aleka aitzindaria izan da—, ikaragarri baloratu dut, eta nire burua hor barruan ikusten dut: dibulgazioa egiten euskaraz. Gaurko euskarazko liburugintzaren erronka bat da.

Euskaraz idatzitako liburua da, euskaraz aurkeztutakoa... Nanoguneren barrunbeetan badabil euskararik?

Hor barrunbeetan erabiltzen den hizkuntza ingelesa da. 26 herrialdetako jendea dabil, baina Nanogunen dagoen jendea euskaltzalea da, eta ez hitzezkoa bakarrik. Beraien ibilbidea euskal munduari lotuta egin dutenak dira, zientziatik.

Nabarmenduko zenukeen testigantzaren bat...

Badago bat oso pertsonala dena. Ez niregatik, baizik eta kontatu zidanarengatik. Liburuan dator. Ainara Garcia Gallastegi teknologia transferentziaren arduradunarena. Kontatu zidan nola Erresuma Batuan ari zen bera ikerlari gisa, eta dena utzi behar izan zuen haurdun gelditu zelako. Erabat hunkitu zen kontatu zidanean, eta ni ere bai orain. Zer den... Eta galdetzen nion ez ote zen posible berriro itzultzea, eta erantzun zidan behin denbora pasatuta, norbera zientzia mundutik ateratzen denean, erabat atzeratuta gelditzen dela.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

 ©RAUL BOGAJO / FOKU

«Pasioari esker heldu naiz nagoen lekuraino»

Olatz Enzunza Mallona

Aspalditik ari da dantzan Krego, 12 urterekin hasi baitzen dantzatzen. Egun, Euskal Herriko dantzaririk beteranoenetako bat da, eta oraindik ere ez du erretiroa hartzeko asmorik. Dantzaren mundua oraindik «ezezaguna» dela azpimarratu du.
Mikel Zumeta Donostiako Zinemaldiko BERRIAko kritikarietako bat, atzo, Maria Cristina hotelean. ©JON URBE / FOKU

Allenen hiria, ohiko Donostia

Urtzi Urkizu

Donostiako turismo bulegoak ibilbide bat prestatu du Woody Allenen 'Rifkin's festival' filmeko eszenetako tokietan oinarrituta. Bide osoa oinez edo bizikletaz egin daiteke.
Ramon Olasagasti. ©Irati Saizar Artola - Gipuzkoako Hitza

«Idaztearekin zerikusia duen lanbide bat nahi nuen, garbi nuen»

Irati Saizar Artola - Gipuzkoako Hitza

Lanbide ezberdinetan arituagatik, mendia eta natura beti izan ditu gertu Olasagastik; kazetaritza lanetan, itzulpengintzan zein sortze lanean, mendia izan baitu gehienetan oinarrian. Mendiaren inguruan dabil orain ere, komiki bat idazten.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Enekoitz Telleria Sarriegi

Informazio osagarria

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna