Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Corsino Vela. Idazlea

«Dimentsio politikoa eta klase izaera eman behar zaizkio pandemiari»

COVID-19arena ez da osasun krisi hutsa, eta horixe nabarmendu nahi izan du Corsino Velak, kapitalismoaren krisiarekin eta berregituratze prozesuarekin lotuz, liburu batean, Kaxildaren eskutik.
BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Jakes Goikoetxea -

2021eko martxoak 4

Ezizena du Corsino Vela (Asturias, Espainia, 1953). Sortzez asturiarra da, baina Katalunian bizi da duela hiru hamarkada baino gehiagotik. Ezizen horrekin sinatu izan ditu liburuak, gehienak kapitalismoari buruzko saiakerak. Iazko martxotik abendura, pandemia garaian, hainbat ohar idatzi zituen, eztabaidarako abiapuntu gisa. Azkenean, ordea, liburu batean bilduta kaleratu dira, Donostiako Kaxilda liburu dendaren eskutik: Capitalismo patologico (Kapitalismo patologikoa). Kaxildak argitaratutako lehen liburua da.

Krisi honen benetako erraiak agerian utzi nahi izan dituzu?

Liburuak hari bat du: pandemia eta osasun krisia kapitalaren krisi sistemikoan eta egiturazkoan kokatzea. Hau da, osasun krisiak ez dezala ezkutatu bizi garen eredu kapitalistaren benetako krisi erreala.

Ezkutatzen ari da?

Guztia osasun arazoan zentratu da, larrialdian eta premian. COVID-19ak sekulako protagonismoa hartu du, bizitzetan eta ekonomian duen eraginagatik, eta ezkutuan geratu da kapitalismoaren garapen ereduaren ondorioa dela.

Izaera politikoa kendu zaio?

Pandemia kokatzeko, dimentsio politikoa eta klase izaera eman behar zaizkio. Klase menderatzaileak gaixotasuna politikoki erabiltzen ari dira, eta pandemiak ez die berdin eragiten herritar proletariotuei edo aberatsei.

Lehen, ahaztua zirudien 2008ko finantza krisiak, eta pandemiak are gehiago ezkutatu du. Gizartea oraindik orduko ondorioak jasaten ari dela diozu. Nola eragin die pandemiak ondorio horiei?

Pandemiak larritu eta azkartu egin ditu. Orduan, bankuak erreskatatuta ere, ez ziren konpondu. Beraz, egungo pandemia bikoitza dela esan dezakegu: alde batetik, osasunarena; bestetik, sozioekonomikoa, kapitalaren krisiari dagokiona.

Pandemiak agerian utzi ditu gizartearen antolaketaren arrakalak. «Ataltze soziala» deitzen diozu.

Erreprodukzio sozialerako modu kapitalistaren usteltze egoera orokorrari dagokio. Pandemiak agerian utzi du, adibidez, kapitalaren kudeatzaile politikoen eta sozioekonomikoen gaitasunik eza. Baita kapitalismoaren beraren mugak ere gizarte harreman gisa: proletariotutako herritarrak babesik gabe utzi ditu pandemiaren aurka.

Urte honetan ikusitakoak ikusita, esaten zen pandemiaren osteko gizarteak ezin zuela izan pandemiaren aurrekoaren modukoa. Orain, ordea, lehengo normaltasunaren falta sumatzen dela dirudi.

Bai. Pandemiaren kolpe emozionalaren eta psikologikoaren eraginez, kontzientzia hartu genuen bizi genuen errealitateaz. Baina berehala berreskuratu zen klase menderatzailearen mezua edo promesa: normaltasuna, aurreko egoera, berreskuratzea. Osasun arazoa denez, txertoarekin dena konponduko dela diote. Hori da boterearen propaganda aparatua zabaltzen ari den falazia.

2008ko krisian bankuak erreskatatu ziren; orain, enpresa handiak.

Orduan indarrean jarri ziren ustezko konponbideak orain jarri nahi direnen oso antzekoak dira, ekonomia suspertzeko plana [Next Generation EU], esaterako. Bide berari jarraitzea da: desarrollismoa eta kapitala pilatzea.

Eusko Jaurlaritzaren proiektuen behin-behineko zerrendaren arabera, enpresa handienak, Iberdrola eta Petronor, dira onuradunik handienak.

Milioi askoko laguntza plan horren joera da kapitala are gehiago kontzentratzea.

Irabaziak pribatizatu eta galerak sozializatu berriro?

Galeren sozializazioa estatuen zorra handitzetik dator. Jakina, Europako suspertze plan horren kostua herritar proletariotuenen bizkar egongo da.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Alaitz Saizar eta Emory. ©ALAITZ SAIZAR

«Homosexuala izatea immorala da Malawin»

Jone Arruabarrena

Malawin zegoela, Emory 23 urteko gaztearen kasuaren berri izan zuen Saizarrek. Lesbiana izateagatik kale gorrian geratu zen Emory, eta kanpaina bat abiatu dute orain biek, LGTBIQ+ kolektiboaren alde.
Formigalgo estazioa urtarrilean, hutsik. Egoeraren ondorioz, ezin izan dute ireki. ©EFE

Larra-Belagua, pozik; gainerakoak, ez

Zihara Jainaga Larrinaga

Pandemiaren ondorioz ezarritako neurriek erabat baldintzatu dute eski denboraldia. Bisitarien faltan, estazio askok ezin izan dituzte ateak ireki. Larra-Belaguan txanponaren beste aldea ezagutu dute: inoiz baino nafar gehiago ibili dira.

Aurtengo itzuliaren une bat. ©Jon Urbe / FOKU

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Jakes Goikoetxea

Informazio osagarria