Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

ATZEKOZ AURRERA. Caitlin Moran. Idazlea

«Zorionez, gazte lodia eta itsusia izan naiz»

Umoreak zeharkatutako feminismoa da Moranena: modu dibertigarri batean dihardu zahartzeaz eta sexuaz, besteak beste, baina zorrotza da, era berean. «Hori da ideiak helarazteko modurik eraginkorrena».
MONIKA DEL VALLE / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Amaia Igartua Aristondo -

2022ko urriak 7 - Bilbo

Umorea tresna politikotzat du Caitlin Moran idazleak (Brighton, Ingalaterra, 1975). Hura baliatzen du feminismoaren mila ertzez hitz egiteko, eta, zehazki, zahartze prozesua izan du jomugan azken liburuan, More than a Woman [Emakumea baino gehiago]. Bilbon egon da berriki, Ja umore jaialdian.

Emakumeek zahartzeko beldur handiagoa dute gizonek baino?

Bai. Hollywoodi erreparatuta, gizonek antzezten jarraitzen dute 70 urterekin, baina emakumeek, 35-40 urtetik aurrera, rol jakin batzuk izateari uzten diote.

Zaintzak beldurra areagotzen du?

Emakumeok egiteko asko ditugu. Gure lana dugu, zeinarekin dirua irabazten dugun; baina, aldi berean, izan behar dugu ama, zaintzaile, feminista, eta, gainera, sexy eta eder, eta umorea izan behar ei dugu etengabe molestatzen ez ibiltzeko.

Hollywood aipatu duzu. Ereduak izatea garrantzitsua da zahartzeko prozesuan?

Orain, Hollywood gizon zuri helduez beteta dago, eta andre gazte lirain eta ilehoriak gustatzen zaizkie. Baina sare sozialen bidez, emakumeek euren istorioak konta ditzakete. Ez dago zertan lan egin egunkari batean edo pelikulak egiten; soilik, munduari hitz egin behar zaio. Eta profil horiek jarraitzaile asko eta asko irabazten dituzte hilero, beste emakume batzuei erakusten baitiete ohiko jendeak baduela gantza, mitxelinak, eta ileak pubisean. Horretan datza feminismoa: emakumeek arazo bat dutenean, konpontzen dute.

Zahartzean, saihetsezina da porrot egin dela sentitzea?

Diskurtsoa da ederragoa zarela 15 urte dituzunean, eta hortik aurrera dena okertuko dela. Baina, zorionez, nerabe lodia eta itsusia izan naiz ni. Beraz, egoerak hobera baino ezin izan du egin. Baina zenbat eta helduagoa izan, orduan eta gutxiago inporta zaizkizu gauzak, adimentsuagoa zara, eta gezurtatu egiten duzu esaten dizutena; horregatik, gizarteak ez ditu nagusiak gustuko. Gazteek energia dute, eta, helduek, amorru hiltzailea; batera egin behar dute lan.

Molestatzeko ahalmena aldarrikatzen duzu. Nagusiago izate hutsagatik jada molestatzen duzu?

Bai, zahartuz zoazen heinean dibertigarriagoa baita dena. Ni pailazo bat izan naiteke, baina liburua bukatzean konturatzen zara esan dudana oso erradikala dela. Jendeak barre egiten du pentsatzen hasi baino lehen. Eta hori da ideiak helarazteko modurik eraginkorrena, jendeak bromak partekatu nahi dituelako, batez ere.

Sexuaz ere hitz egiten duzu. Molestatzeko beste modu bat?

Mundu guztiari gustatzen zaio sexuaz hitz egitea. Eta garrantzitsua da andreek benetan hitz egin ahal izatea sexuaz. Nik beti pentsatzen dut nerabeek nire liburuak irakurriko dituztela. Ez dut nahi sexua ikas dezaten pornografia ikusita; emakume helduagoek sexuaren errealitatea kontatu behar diete gazteagoei, esan iritzia izan dezaketela, dibertigarria izan behar duela, eta orgasmoa inportantea dela.

Liburua era ezkorrean hasi eta baikor bukatzen duzu. Itxaropena ere feminista izatearen parte da?

Izan behar du. Eta, gainera, nostalgikoek ez dute historia ezagutzen. Emakumeen historia da, funtsean, etengabe hobetzen ari den historia bat. Horregatik, hasten naiz azaltzen zein zaila den emakumea izatea, eta, gero, hitz egiten dut gauzak aldatzeko moduez. Nire liburuak erabilgarriak izan daitezen nahi dut. Liburu on batek bizitza alda diezazuke, idazle on batek dakien guztia jartzen baitu han. Eta horrela elikatzen zara.

Hurrengo liburua gizonentzako feminismoaz izango da. Andreek pedagogia egin behar dute?

Bai. Guk asmatu dugu hain zoragarria den feminismoa. Eskuineko jendea aritu izan da erakusten mutilei nola izan gizon: gogorra, boteretsua... Baina beldurrik edo zalantzarik badute, norengana jo dezakete? Gizonek ezin dituzte euren sentimenduak adierazi; uste dut feminismoak hori konpon dezakeela.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Lagun talde bat Bilboko Pabiloi 6 antzeztokiaren aurrean, artxiboko irudi batean. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Abandonutik ekosistemara

Amaia Igartua Aristondo

Hutsik dauden industria nabeak erabili dituzte artista batzuek kultur proiektuak sortzeko. Bilboko Zorrotzaurren, Pabiloi 6 da ereduetako bat. Guneon ekarpenak aletu dituzte 'Bigarren ekitaldia' filmean.
Jamalus Orion taldeko kideak League of Legends jokoaren norgehiagokan, atzo, Bilboko BAT dorrean. ©OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

Gatazkaren zuzeneko kontaketa

Amaia Igartua Aristondo

Bilboko BAT dorrean League of Legends online bideojokoaren lehiaketa bat antolatu dute. Bataila jokoa da, baina futbol partida bat bezala kontatu dute, eta sarraskiak txalotu dituzte ikusleek.
Joseba Ossa, etxeko saunan. ©JON URBE / FOKU

Sauna, bizitzaren ardatz

Ane Insausti Barandiaran

Finlandian oso errotuta dago saunaren kultura, eta bai helduek eta bai gazteek eusten diote tradizioari. Euskal Herrian ere badira zaleak, eta esperientzia «sakona» dela diote. Hainbat ikerketaren arabera, ona da osasunarentzat.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Amaia Igartua Aristondo

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...