ATZEKOZ AURRERA. Ane Gorosabel. Baserritarra

«Aldarri bat egon behar da porru sorta baten atzean»

Bizitza osoa baserrian eman duten emakumeak elkarrizketatu dituzte 'Erroa eta Geroa' dokumentalean, baina baita gaur egun baserria lanbide gisa hautatu duten zenbait emakume ere.
JON URBE / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Jone Arruabarrena -

2020ko azaroak 11

Duela bi aste izandako haizeteek berotegia hondatu zioten Ane Gorosabel (Arrasate, Gipuzkoa, 1981) baserritarrari. Haren arabera, haien ekonomia «oso hauskorra» da, eta proiektu osoa kolokan jar dezake negua «berotegirik gabe» planteatzeak. Hala ere, sare sozialetan auzolan baterako deialdia egin, eta zenbait herritar inguratu dira Gorosabelek Bergaran (Gipuzkoa) duen baserrira, berotegi berriak eraikitzeko asmoz. Emakumeek baserrian daukaten rolaz hausnartzen duen Erroa eta Geroa dokumentalaren egileetako bat da. Gaur aurkeztuko dute, Gasteizen, 19:00etan, Oihaneder Euskararen Etxean.

Nola doa auzolana?

Berotegi berriak heltzeko itxaron behar izan dugu, eta bi astera luzatu da lana, baina, berez, zortzi egunetako auzolanean buelta eman diogu egoerari. Herriko jendeak erantzun dio nire laguntza behar horri, eta honek erakusten du auzolanean dagoela gakoa.

Dokumentala ere hainbat emakumeren artean egindako lanaren fruitu izan da.

Bai, sei kideren artean egin dugu. Baserritik mundura ikastaroan ezagutu genuen elkar, eta ikastaroko helburuetako bat zen ikerketa bat egitea. Sorgin Atxurrak izeneko ikerketa taldea sortu, eta gure ikerlana emakumeek baserrian izandako rolaren inguruan egitea adostu genuen. Hala ere, hizkuntza akademikotik irten eta zabalkunde gehiago izango zuen zerbait egin nahi genuen, eta hortik sortu zen dokumentalaren ideia.

Zer ikasi behar da emakume horiengandik?

Garrantzitsua da baserrietara sartu eta haien ahotsa entzutea. Nik ez nuke nahiko nire amonak eduki zuen bezalako bizimodua eduki, baina bai tenpusak eta erritmoak; inguruarekiko konexioa itzela zen. Eta ingurua ez zen soilik baserria eta zelaia, baizik eta basoa, inguruko mendiak... baserriaren luzapen bat ziren. Uste dut bazutela lurrarekiko ulermen eta sentikortasun bat orain ez daukaguna.

Dokumentala egin aurretik ahotsa izan al dute baserrietako emakumeek?

Ikusezinak izan dira, eta lanaren helburu bat hori zen: emakume horiei ahotsa ematea eta lehenengo mailara ekartzea. Dokumentalak hiru belaunalditako emakume baserritarrak erakusten ditu, eta trantsizio hori gure begiradatik erakutsi nahi izan dugu: etorkizuna badagoela baserrian, ez dela erraza, baina horri eustea ere ez dela bakarrik baserrian dihardugun emakumeen erantzukizuna.

Zer erantzukizun dauka herriak baserriaren iraupenean?

Dokumentalean, elkarrizketatu batek argi esaten du: «Nik agian ezin dut mundua aldatu, baina erabaki dezaket non utzi nire dirua». Batetik, ardura hartu behar dugu erosten dugunaren inguruan. Guk daukagu ardura etxera sartzen duguna nondik datorren eta nork egiten duen jakiteko. Eta, bestetik, baserrietara hurbildu behar dugu; esaterako, azken egunetan egin denaren moduko auzolanetara.

Elkarrizketatuek aipatzen dute ez dutela nahi izan beren ondorengoak baserritik bizitzea. Zer leku du egungo gizartean baserriak?

Nik uste dut geratzen zaigun alternatiba bakarra dela. Globalizazio eta kapitalismo basati eta krudel honi irtenbidea emateko beste giltza bat. Azkeneko hilabeteetan bizi dugun egoerak agerian utzi du orain arteko bidea aldatu behar dugula. Hala ere, ez da batere erraza baserritik bizitzea; trabak itzelak dira. Militantzian ere beharra dago sektore hau hauspotzeko.

Militantzian?

Bai. Baserrien inguruan biltzen diren hainbat kolektibo daude: Biolur, EHKOlektiboa, Baserria 21... Bakoitzak bere etxaldea eraman arren, talde horiek saretuta egotea bermatzen dute. Hori oso garrantzitsua izan da nire proiektuak bizirik irauteko, eta baita argumentua eman eta politikoki janzteko ere. Beharrezkoa da aldarri batzuk edukitzea porru sorta baten atzean, gure iraupena bermatzeko. Ez baita soilik bizi estilo bat: hautu politiko bat ere bada. Eta horrek egiten du erakargarri lanbide hau.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Errinozeroaren hortza, gainean espeleotemarekin. Espeleotema aztertuta jakin dute duela 220.000 urtekoa dela gutxienez. ©VIRGINIA MARTINEZ PILLADO / EZEZAGUNA

Sakanako errinozeroa

Jakes Goikoetxea

EHUko ikertzaileek osatutako talde batek ondorioztatu du 1940an Olaztiko Koskobilo aztarnategian aurkitutako errinozero baten arrastoak duela 220.000 urtekoak direla: Erdi Pleistozenokoak. Garai hartako arrasto gehiago daude.

 ©BERRIA

«Zientziarekiko interesa pizten lagun dezake Twitterrek»

Uxue Rey Gorraiz

74 ikertzailek hartu dute parte bosgarren Txiotesia lehiaketan. Ohi denez, erronka nork bere tesia sei txiotan azaltzea izan da. Gonzalez eta Urkola izendatu dituzte lehiaketako garaile.
Irune Goñi bakarlari gasteiztarra kantatzen, oraindik eman ez duten <em>Oskola-</em>ren web saio batean. ©OSKOLA

Arrautza atzean uzteko oholtza bat

Iker Tubia

'Oskola' web telebista saioak hain ezagunak ez diren Gasteizko lau musika talderi emanen die ahotsa

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Informazio osagarria

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna