Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Javi Julio. Argazkilaria

«Ezin daiteke normalizatu jendea itsasoan hiltzen ikustea»

Greziako Lesbos uhartean errefuxiatuen erreskate batean bizi izandakoa oinarri hartuta, 'Aita Mari' dokumentala ondu du Juliok. Gaur estreinatuko dute, Donostiako Giza Eskubideen Zinemaldian.
MAIALEN ANDRES / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Olatz Enzunza Mallona -

2021eko apirilak 28

Itsas Salbamendu Humanitarioko kideekin batera joan zen Javi Julio zinemagilea eta argazkilaria (Donostia, 1978) Greziako Lesbos uhartera. Argazki kamera eskuetan hartu, eta han bizitakoa eta ikusitakoa oinarritzat hartuta ondu du Aita Mari dokumentala. Bi urtez proiektuan murgilduta egon ondoren, gaur estreinatuko da ikus-entzunezkoa: Donostiako Giza Eskubideen Zinemaldian aurkeztuko dute.

2015ean joan zinen lehenengoz Lesbosera. Nolatan?

Urte horretan, jende asko ari zen iristen Lesbosko kostaldera. Ondorioz, hara joan, eta bertatik bertara kontatu nahi nuen zer gertatzen ari zen. Hilabetez han egon eta gero, errefuxiatuen egoeraren berri eman genuen: gerraren ondorioz, Turkiatik Greziara ihesean ari ziren herritarrak.

Espero zenuen moduko egoera bat aurkitu zenuen?

Inondik inora ere ez. Pentsaezina da horrenbeste lagun egoera horretan Greziara heltzen ikustea. Ezin daiteke normalizatu jendea itsasoan hiltzen ikustea, eta, ondorioz, dokumentalaren bitartez, jendeak zer gertatzen den ulertzea nahi dut.

Gobernuaren erantzunik ezak uste baino gehiago luzatu zuen proiektua. Jarrera horrek eraginik izan zuen grabaketa prozesuan?

Nire asmoa Getarian [Gipuzkoa] zegoen hegaluze itsasontzi baten berritze prozesua erakustea zen: arrantza itsasontzi izateari utzi eta erreskate ontzi bihurtzeraino. Hala ere, gobernuak ez zuenez erantzunik ematen, ez genuen baimenik izan itsasontzia itsasora ateratzeko. Geldialdia aprobetxatu, eta Europako Batasunaren mugetako migrazio politiken inguruan zentratzea erabaki nuen. Izan ere, Europako Batasunak, jendea salbatu beharrean, oztopo ugari jartzen ditu.

Bi urte horietan material asko bildu zenuen. Nola moldatu zara bildutako guztia antolatzeko?

Irudi asko zeuden, telesail bat egiteko beste. Hortaz, Igor Arabaolaza editoreari material hori guztia bidali nion, eta, azkenean, dokumentala hiru zatitan banatzeko erabakia hartu genuen: lehenengo, itsasontziaren aurkezpena egiten da; ondoren, blokeoan jarri dugu arreta; eta, azkenik, egindako erreskatearen berri ematen da.

Gaur estreinatuko da dokumentala, Giza Eskubideen Jaialdian. Pozik zaude emaitzarekin?

Bai, oso pozik. Guretzat plazer bat da dokumentala jaialdi honetan estreinatzea. Urtero etorri izan naiz jaialdi honetara ikusle gisa, eta aurten, beste aldea ezagutzeko aukera izango dut.

Errefuxiatuen esperientzia entzuteak lagun dezake gizartean txip aldaketa bat eragiteko?

Dokumentalaren bitartez, eskuin muturreko alderdiek zabaltzen duten diskurtsoaren alternatiba izatea lortu nahi dugu. Edozeinek du bizitzeko eskubidea, eta, hortik abiatuta, norberak bere kabuz osatu behar du bere iritzia.

Garai batean hedabideetan oihartzun handia izan zuen gai honek, baina egun ezkutuan mantentzen da. Egoera berbera da?

Nik egoera okerragoa dela esango nuke. Europako Batasunak utzikeriaz jokatzen du, eta normalizatu egin dugu egunero-egunero jende mordoa ari dela itsasoan hiltzen.

Zer da zuretzat Aita Mari?

Adierazpen bat da, erantzun bat. Boluntario horiek gobernuek egiten ez duten lana egiteaz arduratzen dira. Izan ere, bizitza beste edozeren gainetik jarriz, gai dira gauza asko aurrera ateratzeko, baita erreskate ontzi bat egiteko ere.

Nolako esperientzia izan da?

Oso gogorra; batez ere, itxaronaldia. Urtebetez, maleta prest izan nuen etxeko atarian, ez genuelako jakin noiz joan beharko genuen. Ondorioz, hainbat lan kontraturi ezezkoa eman behar izan nien, ez nekielako lan hori egiteko denbora izango nuen ala ez. Hala ere, esperientziak merezi izan du, eta espero dut jendeak gertatzen ari denaren inguruan kontzientzia hartzeko balio izatea.

Aurrera begira, baduzu hara itzultzeko asmorik?

Bai, baina ez da erraza. Hilabete eta erdi egon behar duzu, gutxienez, etxetik kanpora, eta, ondorioz, asko pentsatu beharreko erabaki bat da.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Migel Joakin Eleizegiren hezurren arrastoak itzultzeko ekitaldia, atzo. ©

Berriz ere Altzoazpiko hilerrian dira Altzoko Handiaren hezurren arrastoak

Nagore Arin

Bi urtez Aranzadiko instalazioetan egon ondoren, berriz ere Altzoazpiko hilerrira itzuli dituzte Migel Joakin Eleizegi Arteagaren hezurren arrastoak.

Itziar Ituño aktoreak Malen Zubiri politikariarena egiten du <em>Intimidad</em> telesailean. ©DAVID HERRANZ / NETFLIX

'Intimidad', Netflixen gehien ikusi den telesaila, ingelesez bestekoetan

Urtzi Urkizu

Txintxua Filmsen fikzioa 58 herrialdetan sartu da Top10ean. IMDB-ko lehen 50etan kokatu da

Eneko Orozek 'Zer ikusi euskaraz' egitasmoa jarri du martxan
Edorta Agirre. / ©Gorka Rubio, Foku

«Janari pista galduz gero, nahi duena salduko digu sistemak»

Miren Garate, Gipuzkoako Hitza

Janaren inguruan «gero eta desinteres handiagoa» ikusten du Edorta Agirrek, Amantala ta mantela liburuaren egileak. Dioenez, «zelofanez ontziratutako produktuek» hartu dute lehengaien tokia. «Horiek zer duten? Sinetsi egin behar, ez baitugu kriteriorik».

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Olatz Enzunza Mallona

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...