MAITE DUT MAITE... TXARANGOREN 'TANT DE BO' ABESTIA. Jone Uria. Bertsolaria eta matematikaria

«Kantu baikorra eta pesimista da aldi berean»

Oxala. Hori esan nahi du Jone Uriak hautatu duen kantuaren tituluak: 'Tant de bo'. Txarangorena da, eta, espiritu baikorra duen arren, badu alde iluna ere. Katalanez da, eta horregatik ere maite du.

LUIS JAUREGIALTZO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Nagore Arin -

2020ko abuztuak 14

Txarangoren Tant de bo abestiaren argi-ilunak maite ditu Algortako Jone Uria bertsolari eta matematikariak (Getxo, Bizkaia, 1990). Bere hitzetan, «alaia eta pesimista» da, eta horregatik ere gustatzen zaio. Doinuan baino gehiago, kantuaren hitzetan egin du azpimarra.

Txarangoren kantu bat hautatu duzu: Tant de bo. Zergatik hori?

Zaila egin zait bakarra hautatzea, baina nahiko argi nuen katalanez izan behar zuela. Kataluniako talde dezente entzuten ditut: Txarango, Antonia Font... Guztien artean bat aukeratzekotan, hau hautatu nuen: gustatzen zait erritmoz, eta hitzak ere bai. Gaztelaniazko ojalá esan nahi du. Asko erabiltzen dut: indar handia du. Euskaraz ere oxala esan dezakegu, baina ez du indar bera.

Duela sei urte plazaratu zuten abestia. Orduan ezagutu zenuen edo gerora ezagutu duzu?

Gerora ezagutu dut. Taldea, ordea, lehenagotik ezagutzen nuen; izan ere, Bartzelonan bizi izan nintzen urtebetez, eta orduan hasi nintzen entzuten. Ez nintzen katalanezko eskoletara joan; unibertsitatean eta lagunekin soilik hitz egiten nuen. Liburuen eta kantuen bidez ikasi dut. Kantu hau lagun baten USBan ezagutu nuen, bidaia batean.

Bartzelonan egin zenuen egonaldi horrekin lotzen duzu?

Kantuak baino gehiago, katalanez izateak gogorarazten dit egonaldia. Gainera, katalana bada hizkuntza bat nostalgia sortzen didana: asko preziatzen dut. Abestiaren hitzak gustatzen zaizkit: baikorra da, eta pesimista da, aldi berean. Tant de bo espresioak esperantza puntu bat adierazten du; baita oraindik bete ez den zerbait ere.

Zer testuingurutan entzuten duzu bereziki?

Ez naiz abestiak momentuaren arabera entzutekoa: autoan entzuten ditut normalean. Abesti asko nolanahi pasatzen dira, baina Tant de bo ez. Edozein momentutan entzun daiteke. Alai zaudenean martxan jartzen zaitu; bereziki alai ez zaudenean, berriz, animatu egiten zaitu.

Ideia asko biltzen ditu abestiak... Zein gustatzen zaizu gehien?

Tant de bo horren ostean datorren esaldi hori izaten da: ea pasatzen den. Beste batzuetan: oxala horrela ez balitz. Esperantza adierazten du; baina oraindik ez da gertatu. Jende gehiago ere biltzen du abestian, eta hori ere gustatzen zait: besteei ere opa die dena ongi joan dakiela. Ez da kutsu egoista duen oxala, munduari begirako oxala baizik.

Badu loturarik matematikarekin edo bertsolaritzarekin?

Matematikarekin ezetz esango nuke. Egia da une batean esaten duela: tant de bo dos i dos sumin quatre [bi eta bi lau izango ahal dira]. Baina hori da duen lotura estuena. Bertsolaritzari so, doinua asko gustatzen zait, baina gehiago preziatzen ditut hitzak. Gainera, abestiak asko errimatzen du une batzuetan.

Katalana preziatzen duzula aipatu duzu. Noiztik datorkizu grina?

Bartzelona erakargarria iruditzen zitzaidalako joan nintzen. Behin hara iritsita, eskoletara apuntatu nahi izan nuen, baina epea pasatuta zegoen. Nahi gabe ikasi nuen. Ez zen izan ikasketa prozesu kontziente bat: unibertsitatean katalanez hitz egiten genuen, lagunekin ere bai, jendeak katalanez hitz egiten zidan kaletik... Testuinguru horretan, beste gustu eta motibazio batekin ikasi nuen. Euskal Herrian askotan ezinezko dirudiena gertatu zait: hizkuntza bat ikasi eta hizkuntza horretan bizitzea eta pentsatzea. Geroztik, ahalik eta gehien entzuten saiatzen naiz, eta abestien bitartez ere egiten dut hori.

Horrela dio abestiak amaierara iristean: Bizitza gudu bat ez izatea nahi nuke, eta dantzatzera atera zaitezen dantzan ari denean...

Oso etsikorra da: bizitza bataila bat dela berresten du. Baina, bestalde, dantzatzera atera zaitezen esaten dizu, eta horretara animatzen zaitu. Bigarren hori errealitate bihurtzea bai dela gauza posible bat, baina zu zara dantzatzera atera behar dena.

Zein da zure Tant de bo hori?

Abestian agertzen diren guztiak, hasteko. Garai honetan: honetatik guztitik onik atera gaitezen gizarte bezala. Ezin da jakin nola amaituko dugun; oxala ez balitz izango amaiera ematen duten aukera horietako bat.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Bi pertsona maskarak soinean daramatzatela, autobusean. ©JUAN CARLOS RUIZ / FOKU

Lau gako asintomatikotasunaz

Arantxa Iraola

Kutsatu guztiek ez dituzte izaten sintomak. Adituek diote COVID-19an positibo emandakoen erdiek-edo, birusa izan arren, ez dutela batere sintomarik. Horrek zaildu egiten du izurriaren kontrola.

Herritar batzuk kalean maskara jantzita, Frantzian. ©CAROLINE BLUMBERG / EFE

Birusaren bigarren oldarraldia

Jone Bastida Alzuru

Kasuek ugaritzen jarraitzen dute munduan, eta hainbat herrialdek neurriak zorrozteko erabakia hartu dute. Israelek joan den ostiralean indarrean sartutako itxialdia gogortu du

Langile batzuk kaleak desinfektatzen, atzo, Azkoienen (Nafarroa). ©Idoia Zabaleta / Foku

Bigarren egunez, 800 kasu baino gehiago atzeman dituzte Hegoaldean

Uxue Rey Gorraiz

Osakidetzak jakinarazi du 9 urteko ume bat hil dela, birusa izanda. Positiboek gora egin dute Araba, Bizkai eta Gipuzkoan; Nafarroan, ez

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna