Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Jon Muniategiandikoetxea. Arkitektoa

«Arkitekturak asko aldatzen ditu bizitzeko moduak»

Donostiako Itsas Etxea eraikina berritu egin dute, eta Europako sari batzuetarako izendapena jaso du. Kontserbadorearen eta eraldatzailearen arteko oreka bilatu nahi izan dute sortzaileek.
GORKA RUBIO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Jone Arruabarrena -

2021eko otsailak 26

1943. urtean eraiki zuten Donostiako portuan Itsas Etxea. Arrantzaleek materiala gordetzeko eta arraina saltzeko erabiltzen zuten. 1988. urtean berriztu zuten, Luis Tolosa arkitektoak. Orain, Vaumm arkitektura estudioak berritu du estalpea, ondo berritu ere: Europako Batasuneko arkitektura garaikidea saritzen duen Mies van Rohe sarietarako hautatua izan da, Euskal Herriko beste proiektu batzuekin batera: Iruñeko Salestarren Ikastetxea eta Nafarroako Psikiatria Zentroa. Donostiako eraikina berritzeko proiektuaren sortzaileetako bat da Jon Muniategiandikoetxea (Bergara, Gipuzkoa, 1970).

Nondik sortu zen proiektua gauzatzeko ideia?

Normalean, proiektua egin behar den tokian gai konplexu asko egoten dira, eta arkitekturaren eginbeharra da horiei guztiei konponbide bat ematea. Oraingoan, eraikin zahar bat geneukan, 1988. urtean azken aldiz eraberritu zena. Portuak jada arrantzale izaera hori galdu zuen, baina eraikinak bertan jarraitzen zuen. Tokia ere garrantzitsua zen, eta portuko arduradunak eskatzen zuena ere kontuan hartu beharra zegoen.

Nondik jo zenuten?

Inguruneari begiratzean atera zen lehenengo ideia: gauza soil bat, ahalik eta toki gutxien hartuko duena.

Hasierakoa ere ez zen eraikin konplexua.

1943. urtean Luis Tolosak egin zuen eraikina oso sinplea eta logistikoa zen. Funtsean, mahai itxura hartzen zuen: plataforma bat eta hori eusteko zutabe batzuk. Azpian egurrezko kaxak sartzen ziren, eta gainaldea sareak konpondu eta sikatzen uzteko erabiltzen zen. Arrainaren salmenta ere bertan egiten zen, azpialdeko zabalgune batean.

Ondare hori berreskuratzeko eraikin baten moduan birgaitu nahi izan duzue?

Gure helburua ez zen kontserbazionista izatea, ezta apurtzailea izatea ere. Logika eraikitzaile bat erabili genuen, eta, horren arabera, erabaki genuen eraikin tradizionalaren funtzio berbera izan behar zuela: estalpe bat izan. Badago ondarea ez desitxuratzeko asmo bat, baina baita ondareari beste modu batean begiratzeko nahi bat ere. Garai bateko irudiak ekar ditzake gogora, baina egungo beharretara egokituta.

Zer material erabili dira?

Elementu soil hori egitea erabaki genuenean, materiala ondo aukeratzea garrantzitsua zen. Inguruneari begiratu genion, eta portuko etxeak ikusi genituen, zeramikarekin amaitutakoak. Beraz, horixe aukeratu genuen.

Koloreak ere garrantzia izan du?

Kolorea elementu aldakor bat izatea nahi genuen. Eguraldiarekin, kolorea ispilu bat bihurtzen da normalean, eta materialak horretan ere laguntzen zigun. Zuriaren sei gama ezberdin erabiltzea erabaki genuen. Horrek, zeramikaren triangelu formarekin batera, bibrazio puntu bat eta aldakortasun hori ematen dio. Horrez gain, lehen azpian gordetzen ziren kaxa horiei ere egiten die erreferentzia.

Garrantzi nahikoa ematen al zaio arkitekturari Euskal Herrian?

Orokorrean, ez da asko hitz egiten arkitekturaren inguruan, baina garrantzitsua da: gu inguratzen gaituen guztia arkitektura da, eta arkitekto batzuen esku hartzea izan du. Ondarearen inguruan gehiago hitz egiten da, baina arkitektura garaikideaz, ez horrenbeste. Pena da, jendearen bizitza aldatzen duten gauza interesgarri asko egiten baitira.

Gizarte gaietatik banatuta dagoen arlo baten gisan ikusten da?

Baliteke. Arkitekturak asko aldatzen ditu bizitzeko moduak, eta horri ez zaio aipamenik egiten. Baina, oraingoan, adibidez, ikusi dezakegu gauza txiki batek badaukala zer esana. Ikusi dezakegu nola portu inguru guztia aldatu den eraikin bat berrituz. Uste dut jendeak hori ulertzen badu garrantzia emango diola arkitekturari, eta kalitatezko arkitektura nahiko duela.

Zer esan nahi du sari honek?

Halako eraikin txiki bati ere garrantzia ematea, eta konturatzea arkitektura handiaz gain badagoela arkitektura ona herri txikietan eta gure inguruan ere.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

 ©IDOIA ZABALETA / FOKU

«Emakume indartsu bat da 'señora' bat»

Ane Insausti Barandiaran

Belaunaldien arteko sareak indartzeko eta emakume bertsolarien ahalduntzean sakontzeko sortu dute sariketa. Beste lehia mota bat egiten saiatu nahi dute, umorea ardatz hartuta.
 ©JON URBE / FOKU

«Hutsune handi bat zen saioa ez egotea»

Urtzi Urkizu

Bertsorik ia ez da entzun Euskadi Irratian denboraldi honetan, baina larunbatean hasiko da berriz 'Hitza jolas' irratsaioa. Gorrotxategik gidatuko du, eta, hasieran, Sukiak utzi zuen ildoari jarraitu nahiko lioke.
Alaitz Saizar eta Emory. ©ALAITZ SAIZAR

«Homosexuala izatea immorala da Malawin»

Jone Arruabarrena

Malawin zegoela, Emory 23 urteko gaztearen kasuaren berri izan zuen Saizarrek. Lesbiana izateagatik kale gorrian geratu zen Emory, eta kanpaina bat abiatu dute orain biek, LGTBIQ+ kolektiboaren alde.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Jone Arruabarrena

Informazio osagarria

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna