Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Txaro Marañon. Artista

«Berrerabilita, zabor kopurua gutxituko genuke»

Erakusketa bat ondu du Marañonek hondartzetan bildutako plastikoaz sortutako piezekin. Itsasoen kutsaduraz ohartarazi, eta berrerabilpenaren aldeko mezua igorri nahi du artistak.
BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Aitor Biain -

2018ko ekainak 28 - Gasteiz

Ez du itsasoarekin harreman berezirik Txaro Marañon artistak (Gasteiz, 1955), baina kezkatzen du itsasoko kutsadurak. Urteak daramatza plastikoaren erabileraren inguruan hausnartzen eta bere artelanetan txertatzen. Egoera hori islatzen duen erakusketa bat jarri du Gasteizko ARTgia gunean. Ohi duenez, buztina eta plastikoa erabiliz sortutako artelanak dira, eta uztailaren 21ra arte izango ditu ikusgai.

Itsasoa ureztatuz da erakusketaren izena. Zer esan nahi du: kutsadura kopuruak gora egiten jarraitzen badu ura beste plastiko egongo dela itsasoan?

Itsasoaren kutsadurak bereziki kezkatzen nau. Urte batzuk dira auziaren berri izan nuela, eta ordutik behin baino gehiagotan landu izan dut gaia. Erakusketa honekin, plastikoak itsasoan sorten duen kutsaduraz ohartarazi nahi izan dut. Erakusketak hiru arlo ditu. Horietako batetik hartu dut erakusketaren izenburua: keroseno poteak berrerabiliz, ureztagailu batzuk sortu ditut. Pieza horiekin itsasoan zer egiten ari garen gogoeta eginarazi nahi diot ikusleari. Zer egiten ari gara itsasoan? Nola ureztatzen ari gara? Plastikozko bidoiekin ari gara ureztatzen itsasoak, eta, beraz, plastikoz betetzen.

Zuk zeuk noiz hartu zenuen kontzientzia?

2010ean irakurri nuen albiste batek eman zidan zer pentsatua; gordeta daukat oraindik. Ozeanoan plastikoz osatutako irla handi bat azaldu zela aipatzen zen albistean. Hondartzetan plastikoa biltzen hasi nintzen orduan, eta nire artelanetan txertatzeari ekin nion. Aitortu behar dut, ordea, albiste hura irakurri aurretik ez nuela uste arazoa horren larria zenik. Plastikoaren erabilerak beti eman dit zer pentsatua, baina itsasoaren kutsaduraren larritasunak areagotu egin du kezka hori nigan.

Zein hondartzatan bildu zenuen artelanak egiteko plastikoa?

Donostiako Zurriola hondartzan hasi nintzen plastikoa biltzen aurrena. Baina, Cadizen [Espainia] ere bildu izan dut.

Aurretik ere plastikoarekin lan egiten zenuen. Erakusketa honek plastikoaren erabileraz gogoeta eginarazi dizu?

Inkontzienteki erabili izan dut plastikoa artelanak egiteko. Buztinarekin batera elkarrizketa gisara erabili izan dudan materiala izan da. Baina, egia da, plastikoz josita ditugu inguruak, eta gehiegi pentsatu gabe erabili izan dut. Erakusketak erabilera horren inguruan gogoeta eginarazi dit.

Arteak badu kritikarako ahalmen berezi bat. Zure erakusketak zer gehi diezaioke auzi honi?

Kontzientzia sortu nahiko nieke auzi honen inguruan ezer gutxi dakitenei. Adibide moduan: dei bat jaso nuen herenegun irratian nire erakusketaren berri izan zuela esanez. Etxeko plastiko batekin arazo bat zuela kontatu zidan. Ur edangarrian eragin zuzena omen du plastiko horrek, eta nirekin harremanetan jarri nahi zuen arazoaren berri emateko eta plastiko hori artelan gisara berrerabiltzeko. Harrituta geratu nintzen.

Hain zuzen, kutsadura horrek gizakiengan izan dezakeen eragina ere ikusarazi nahi izan duzu.

Hala da. Erakusketaren hirugarren instalazioa akuario jangarria da. Plastikozko arrain batzuk buztinezko lata batzuetan sartu ditut. Arrain horiek, baina, plastikozko hondakinak dituzte barruan. Horrekin ohartarazi nahi izan dut guk botatako zaborra guk geuk jaten dugula. Larria baita egoera.

Baikor izateko ere balio du zure lanak. Berrerabilpenaren aldeko mezua igorri nahi izan duzu. Hori da konponbideetako bat?

Izan daiteke, zergatik ez. Baikor izatea ere beharrezkoa da arazo bati aurre egiteko orduan. Erakusketa honekin berrerabilpenaren aldeko mezua igorri nahi dut, horri esker salbatuko ditugu itsasoak. Berrerabiliko bagenu, zabor kopurua gutxitu dezakegula uste dut: plastikoa ahalik eta gutxien erabili behar dugu, eta birziklatzera bota aurretik, ahalik eta gehiena berrerabili behar dugu. Ez da beti erraza izaten, badakit, baina ahalegin txiki bat egin beharko genuke, guztion onerako baita.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Artemis I misioko 'Orion' ontzia. ©@NASA_Johnson

Artemis I misioa espero baino «harago» doa

Julen Otaegi Leonet

Misioaren «erdian» da 'Orion' ontzia, eta aurreikusi baino emaitza hobeak lortu ditu NASAk. Errekorra ere hautsi dute: bidaiariak eraman ditzaketen ontzien artean, Lurretik urrutien egon dena da.

 ©Gorka Rubio / FOKU

«Arima pixka bat falta da orain, bai unibertsitatean eta bai hedabideetan»

Unai Zubeldia - Gipuzkoako Hitza

Bokazioz irakaslea dela aitortu du Joxerra Garziak, baina lan asko egindakoa da bai bertsolaritzan eta bai komunikabideetan. Erretiroa hartuta ere, ikastaroak eman eta eman ari da oraindik.

Herritar ugarik produktuz beteriko poltsak utzi dizkiete Elikagai Bankuko boluntarioei. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Elkartasunez bete dira orgak

Aitor Biain

Hego Euskal Herriko Elikagai Bankuek bilketa nagusia egin dute, urtero bezala. Ehunka tona elikagai eta oinarrizko produktu bildu dituzte dendetan eta supermerkatuetan.
 ©IÑIGO URIZ / FOKU

«Trantsizioa egitea, nola esan... zoriontasun eztanda bat da»

Iker Tubia

Gorputza estaltzen duten babesetan gordetzen da Gomez izotz hockeyan aritzeko. Ia bizi osoan gorde behar izan du emakume zela, baina orain ez du ezkutatzen. Partida hor dago oraindik.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Aitor Biain

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.