Albistea entzun

Datorren asteko estreinaldiak

Sorrentino errealena, soilena

Unibertso felliniarra pixka bat alboratu, eta bere bizitzarekin loturiko film bat ondu du zuzendari italiarrak: 'È stata la mano di Dio'. Haren lanik «egiazkoena» da, kritikarien ustez
Filippo Scotti aktoreak egiten du <em>È stata la mano di Dio</em> filmeko pertsonaia nagusiarena.
Filippo Scotti aktoreak egiten du È stata la mano di Dio filmeko pertsonaia nagusiarena. GIANNI FIORITO Tamaina handiagoan ikusi

Gorka Erostarbe Leunda -

2021eko azaroak 27

Paolo Sorrentino zinemagile italiarrak errealitatean topatzen du istorioak eraikitzeko lehengaia, baina, era berean, errealitateari itzuri egin izan dio, amets giroa, fabulazioa eta estetizismo hanpatu bat bilatuz; Felliniren kordari segituz, eta disimulurik gabe hura aitortuz. È stata la mano di Dio film berrian, zera entzun liteke: «Errealitatea izutzekoa da». Paradoxikoki, Veneziako zinema jaialdian aurkeztu zuen filmean inoiz baino estuago eta gordinago heldu dio errealitateari, bere biografia puska baten errealitateari, gainera.

Urte batzuk igaro dira Sorrentinok Erromaren eta goi klaseko hainbat pertsonaia bitxiren erretratu dekadentea egin zuenetik La grande belleza (2013) laudatu eder hartan. La giovinezza (2015) kritikatuagoan zahartzaroaz, gaztetasunaz eta denboraren iragateaz jardun zuen lengoaia estetiko arranditsuz, eta Silvio Berlusconiren erretratu emozional kritiko, anbiguo eta iradokitzailea egin zuen Loro (2018) hurrengoan.

Bere errealitatera jaitsi du begirada È stata la mano di Dio filmean, ordea, haurtzaroko kaleetara: biluztu egin da Sorrentino, eta bere istorioa kontatu du, nahiz eta protagonistari beste izen bat jarri dion. Gurasoak galduko dituen mutiko nerabea da filmeko protagonista, zeinak salbabidea topatuko duen Maradona futbolari famatuaren partida bat ikustera joan ondotik. Hortik filmaren izenburua, Dio (Jainkoa) deitzen baitzioten Maradonari Napolin eta Italia osoan. Umezurtz geratzearen tragediarekin bat, mutil horrek deskubrituko du istorioak kontatu nahi dituela, molde batez edo bestez, baina bere begiradak gidaturik.

Estetika eta hunkidura

Paradoxikoa gerta liteke, baina bere istorio pertsonalena kontatzeko inoiz baino lengoaia estetiko soil eta biluziagoa darabil Sorrentinok. Ariketa estetiko bisualak murriztu eta neurtu egin ditu, eta neurritasun horrek indar handiagoa ematen die sekuentziarik hunkigarrienei. Film berrian unerik gorenak pertsonaiek beraiek bizi eta azaldutakotik iragazten ditu egileak, eta ez horrenbeste estetizismo hutsetik. Gogoan hartzekoak dira, adibidez, gurasoak oroitzen dituenekoak; arrebarekin batera igarotzen dituen tarteak, eta Maradonak Mexikon, Munduko Futbol Kopan, Ingalaterrari sartutako golak sortzen dizkionak —partida hura Argentina eta Italia osoan bizi izan zuten Malvinetako gerraren mendeku txiki baten modura—. Dolua bizi duen pertsonaia bat da, dolu txikiak bata bestearen atzetik kateatzen dituen gaztetxoa, eta hori transmititzen du filmak.

Sorrentinok Napoli bere jaioterriari egiten dion omenaldi bat ere bada pelikula. Kontrastez beteriko hiria da; hartan, jende xume alaia eta mafia uztartzen dira, baita pobrezia eta komunitatearen poza ere. Argentinako eta Napoliko futbol taldeen banderez josia oroitzen du egileak haurtzaroko Napoli, eta hala erretratatzen du filmean.

Veneziako zinema jaialdian aurkeztu zuten filma; kritikari gehienentzat, Sorrentinoren filmik onena ez bada, gutxi falta zaio hala izateko, eta haren lanik «benetakoena» da gehienen iritzian.

'È STATA LA MANO DI DIO'
Zuzendaria: Paolo Sorrentino.
Aktoreak: Filippo Scotti, Toni Servillo, Luisa Ranieri, Teresa Saponangelo.
Herrialdea: Italia.
Urtea: 2021.
Iraupena. 130 min.
Generoa. Drama.
Estreinaldia. Abenduaren 3an estreinatuko da Hegoaldean.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Erroiz olio enpresako kideak, Oinatz Bengoetxea pilotari ohia erdian dutela, atzo. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Urre berdearen zukua dastagai

Unai Etxenausia

Lantziegoko Erroiz olio enpresak oliba olio birjina estra berria aurkeztu du. Aurten, Bengoetxea pilotari profesional ohia gonbidatu dute Sustraiak zuku izarra dastatzera.
Txantxangorri bati eta onddo bati sakelakoarekin egindako argazkiek Merlin eta Mushtool aplikazioetan egindako bidea. ©BERRIA

Natura poltsikoan

Enekoitz Telleria Sarriegi

Geroz eta gehiago dira natura behatzen eta ulertzen laguntzen duten sakelako aplikazioak. Behatu litezke mendiak, onddoak, hegaztiak, landareak, zeruak... eta bahetu litezke ondoren behaketak. Adituek diote erabilgarriak, errazak eta herritarrak zientziara hurbiltzeko lagungarriak direla, baina tentuz erabiltzekoak ere bai, ez dutelako beti bete-betean asmatzen.

Jose Ignacio Jauregi —eskuinetik hasita bigarrena—, lankideekin, Michelin izar berdea esku artean dutela. ©IÑIGO URIZ / FOKU

«Ongi elikatutako txerriek zapore hobea dute»

Amaia Jimenez Larrea

Lekunberriko Maskarada jatetxeak Michelin izar berde bat lortu du orain gutxi. Jatetxearen jasangarritasuna saritu dute, 'euskal txerri' izeneko arraza nola tratatzen duten aintzat hartuta.
 ©TAMARA ARRANZ

Ez ote da beranduegi autoeskolarako?

Mikel Yarza Artola

Borja Cobeagak 'No me gusta conducir' telesaila estreinatu du, gidabaimena 40 urterekin atera nahi duen gizon baten inguruko komedia

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...